अन्तिम अायाम (कथासङ्ग्रह) सरण राइ
clGtd cfofd
;/0f /fO{
;/0f /fO{sf]
t];|f] syf ;ª\u|x
clGtd cfofd
s[lt MclGTfd cfofd
ljwf Msyf
syfsf/ M;/0f /fO{
cfj/0f M syfsf/ :jo+
efiff ;DkfbgM /f]zg bfxfn
k|sfzs M
;jf{lwsf/ M ©syfsf/df
;+:s/0f Mklxnf]
d'b|s M
d"No M
ISBN: 978-9937-9202-7-8
ANTIM AAYAAM (Last Dimention)
A Collection of Nepalese Short Stories
By: Saran Rai
;dk{0f
syfdf cfPsf kfqx¿sfh:t}
hLjg u'hfg{ ljjz hLljt dfgjx¿k|lt
cyf{t
;Dk"0f{ dfgj ;d"bfok|lt
;fy}
>4f;'dg
syfdf cfPsf kfqx¿sfh:t}
hLjg u'hfl/;s]sf d[t kfqx¿k|lt
ljifo ;"rL
s'g sxfF
!= gflt
@ csf]{ pHofnf]
# =s] hLjg gf6s xf] <=
$=uf9f k|]d
%=tkZjL dxfTdf dxfdfgj
^=;lxb kl/jf/
&= lj:yflkt d'6'
*=/fhg}lts sfo{stf{
(=cfdfsf] dg
!)=cfˆg} syf–Joyf
!!=k/sDk
!@=c;fdlos lgwg
!#= KofhL k"mn
!$=clGtd cfofd
!% b'O{ lbgsf] kfx'gf
!^=zflGt wfd
!&= ;'gsf] knª
Gfflt
dflg; cfk"mnfO{ cyjf cfÏgf] z/L/sf cª\ux¿nfO{ x]/]/ klg ?“bf] /x]5 . dflg; slt sdnf] dg lnP/ af“lr/x]sf] x'G5 . hLjgdf cfPsf s:tf–s:tf ljklQx¿sf cf“wLa]x]/L a]xf]/Lof], si6 v]lkof] . v'Oøo ul/Pg . xf/ dflgPg . 86]/ d'sflanf ul/of], …?g] gfdb{ d xf]OgÚ elgof] . t/ cfh cs:dft d cfÏgf xftx¿, xTs]nfx¿ / cfÏgf] z/L/ b]v]/, x]/]/ /f]O/x]sf] 5' . cfÏgf xftx¿, xTs]nfx¿ / cfÏgf] z/L/ b]Vbf dg cldlnP/ cfPsf] 5 . cfÏgf] o:tf] j[4fj:yf b]Vbf cf“vfaf6 a/// cf“;' alu/x]sf] 5 .
xftx¿ cf“vf;fd' 5g\ . rfln; jif{cl3sf] a'afsf] / d]/f] xftdf s]xL cGt/ 5}g, 5fnf rfpl/Psf] 5, emf]lnPsf] 5 . tGg]/L xftsf] ;'Gb/tf n'Kt ePsf] 5 . d a'afnfO{ ;DemG5' . P]gf x]5'{ a'afsf] / d]/f] cg'xf/df y'k|} ;dfgtf kfp“5' cyf{t d]/f] cg'xf/ klg j[4 a'afsf] h:t} ePsf] 5 . dnfO{ a'afsf] cU3f]/ dfof nfu]/ cfp“5 / a'afh:t} a"9f] ePsf] cfk"mnfO{ ;xfg'e"lt ug{ k'U5' . d a"9f] ePsf] 5' . s7}, of] d]/f] hLjgdf j[4fj:yfn] k"0f{tof k|j]z ul/;s]sf] 5 .
j[4fj:yf †
j[4fj:yfdf zf/Ll/s c;dy{tf / PSnf]kg hDNofxfh:tf /x]5g\ .
k'Ug'kg]{ st} 5}g, uGtJo 5}g t/ lxFl8/xg' kg]{ . kfpg'kg]{ gof“ k|flKt s]xL 5}g, ;fdYo{ 5}g t/ k|oTgzLn eO/xg'kg]{ . hLjgsf] cj;fg glhs k'Ug nfluPsf] kl/l:ylt, ¿k, tfut, anj}+;, cf“6, hf“u/ cyjf hLjgsf ;'Gb/tfx¿n] 5f8\g nfu]sf] cj:yf, d[To' glhs k'u]sf] cg'e"ltn] luhf]ln/x]sf] dg † …olt /dfOnf] ;+;f/ 5f]8]/ hfg'kg]{Ú eGg] efjgfn] lbPsf] kL8f, of] ;+;f/s}, hLjgs} rng, /Lt / lgod xf] . oxf“ sf]xL klg lhp‘bfx¿n] ;b}j af“lr/xg kfpFb}gg\ . d[To'n] ;a lhp‘bfx¿nfO{ lgN5, lgN5 . d[To'sf] k"j{cfef; slt kL8fbfoL 5, dg r;Ss b'V5 . dg}{ k5{, hfg} k5{ of] w/tL 5f8]/ . d]/f lktf d/], cfdf dl/g\, cl3Nnf] k':tfsf ;a} dl/;s] . ca dg]{ kfnf] d]/f] of] jt{dfg k':tfsf], efjL k':tfsf nflu 7fp“ vfnL ug}{ k5{ .
k]ml/ Ps hGd jf csf]{ yk Ps hLjg af“Rg kfP==== d slNkG5' . t/ s;}n] b'O hLjg af“Rg kfPsf 5g\ / < d klg 8f“8fsf] 3fd, lgEg nfu]sf] lbof] ePsf] 5' . d}n]] klg ===hfg} k5{ .
chªsf] PsfGtn] pAhfPsf] kl/j]zn] dgdg} d d[To'b]lv ql;t–ql;t eP/ PSn} dgleqleq} /f]O/x]sf] a]nf d]/f] gflt …cf“==cf“==Ú ev{/ k'm6\g nfu]sf] cik:6 af]nL lgsfNb} 6's'6's' lx8]/ cfp“5 / d]/f] sfvdf n'6\k'l6G5 . d]/f] dfgl;s w/ftndf b]lvg yfn]sf] sfnf] c“Wof/f] afbn kmf6]/ emndNn pHofnf] d]/f] dgsf] cfotgel/ km}lnG5 . la;{G5' cfÏgf] j[4kg, PSnf]kg / lgof;|f]kg / emnemnL b]Vg yfN5' efjL ;Gtfgsf] k|ltljlDjt ¿k cfÏg} gftLsf] cg'xf/df .
gflt †
d]/} hLjgsf] qmldstf xf]Og / < dkl5 5f]/f, 5f]/fkl5 gflt, gfltkl5 kgflt, hgflt, vgflt====d]/} hLjgsf] lg/Gt/tf dfGg yfN5' . d]/f] cGt/s'Gt/df rlDsnf] 3fd pbfp“5| . cf“;' cf“vfdf lanfP/ hfG5 . a'afsf] ¿kaf6 d cfk"m / d cfk"maf6 gfltsf] slnnf]kgdf ¿kfGtl/t x'g yfn]sf] x'G5' yfx} gkfO{ ===. d g/x] klg d]/f] c+z, z]if jf ;Gtfg o; w/tLdf /lx/xg]5 . dleq Ps k|sf/sf] dL7f] efj, pT;fx, k|;Ggtf / uf}/j k|:k'm6g x'G5 .
gflt † s]xL jif{ cufl8;Dd dnfO{ …afh]Ú eg]/ af]nfPsf] k6Ss} dg kb}{gYof] . d]/f Pshgf ldqnfO{ klg To:t} x'GYof] /], …afh]Ú ;Daf]wg ;'Gbf slG;/L tft]/ cfp“g] s'/f pgn] cfÏgf] ;+:d/0fdf n]v]sf 5g\ . t/ jf:tljs ¿kd} gfltgfltgLx¿ hlGd;s]kl5 …afh]Ú ;Daf]wg klg ld7f;o'Qm / :jfefljs nfUg yfn]sf] 5 .
dnfO{ gfltgL af/Daf/ eG5], æsf]kf, sf]kf † -afh], afh] †_ Æ of] ;Daf]wgdf Pp6f ;fOgf] 5, h;n] j+zj[If ‰oflËb} u/]sf] ;ª\s]t lbG5 . o;af6 d ;Gt'i6 x'G5' . gflt hGd]kl5 t gfltgfltgLx¿sf] cjf]w afn;+;f/df /dfpg dg k/fpg yfn]sf] 5' . w]/} jif{cufl8b]lv ufpg 5f8]sf uLtx¿ k]ml/ noa4 :j/x¿df ltgLx¿;“u v]Nbf :jtM:k"mt{ ¿kdf cgfof; d]/f s07af6 t/ª\lut x'G5g\ . d cem} ufpg ;Sbf] /x]5', gfltgfltgLx¿sf] cjf]w afns;+;f/df o'jfx¿h:t} ufp‘b} gfRg ;S5' . /dfOnf] u5'{ / ;Demg k'U5' k]ml/ dw'/ hLjgsf] k'g/fudg ePsf] 5 . gfltgfltgLx¿ ;f‘Rr} dfofnfUbf 5g\, o;}n] dflg;x¿n] …;fjfFsf] eGbf Aofhsf] dfofÚ eGg] u/]sf xf]nfg\ .
d d]/f gfltgfltgLx¿ ;+;f/df ;a}eGbf ;'vL ePsf] x]g{ rfxG5' . ltgLx¿nfO{ ha d]/f 5f]/f–a'xf/Lx¿n] s'6]/ ?jfpF5g\, xsf5{g\, gdL7f] nfU5, dgdf cf}8fxf nfU5 . 5f]/f–a'xf/LnfO{ xsfb}{ d ltgLx¿nfO{ sfvdf v]nfP/ jf af]s]/ kmsfpg yflnxfN5' . ltgLx¿ klg d]/f] cf8e/f];f, ;xf/f kfP/ d]/f] 5ftLdf 6f“l;g yflnxfN5g\, To;a]nf d ;f/f ;+;f/ la;{G5' . cfÏg} /f]u, zf]s, kL8f / cfÏgf] cj:yf klg la;{g k'U5' . ;DemG5' ljZjs} ;a}eGbf ;'vL dflg; x'“ h;sf] sf]lknfh:tf gfltgfltgLx¿ 5g\ .
;donfO{ s;n] kf] /f]Sg, 5]SGf jf jzdf /fVg ;s]sf] 5 / < d tL dl;gf gfltgfltgLx¿;“u cgGt sfn;Dd v]ln/x"‘, ltgLx¿ Toq} /lx/x"g\ / xfd|f] cfTdLo /dfOnf] sf}t'sdo lqm8f ;b}j /lx/xf];\ . ltgLx¿ ;w}++ d;“u v]ln/x'g\ . dg cfgGbn] x/fe/f eO/xf];\, t/ To:tf] x'“b}g .
xfdL afh]af]h' ltgLx¿nfO{ b]Vbf cU3f]/ v';L x'GYof] . ;Dk"0f{ ;f+;fl/s b'Mv–si6 la;{GYof] / ltgLx¿sf nflu cg]sf}‘ b'Mv–si6 e]mNg tof/ lyof}“ . ;doqmddf daf6 d]/L dfofn' kTgL 5'l6g\ . ltgsf] b]xfGtsf] c;xØ j]bgf klg gfltgfltgLx¿sf] d'v x]b}{ ;x]“ . ddfly j[4fj:yfsf c;dy{tfsf ;fy} ljleGg /f]ux¿ ylkP . d kl/jf/dfem a;]/ klg lgtfGt PSnf]–PSnf] x'“b} uO/x]sf] 5' . d]/f] 3/leqsf] 3/d'nLsf] zf;g, 9nLdnL / x}sd klg ;dfKt x'“b} uPsf] 5, d]/f ;fdflhs, cfly{s, ;f+:s[lts / /fhg}lts ultljlw klg :jfTt} 36]sf] 5 . ca k|foM 3/aflx/sf o:tf lqmofsnfk z"Go ePsf 5g\ .
s'g}–s'g} a]nf ;fyLx¿ cfpg]–hfg] uy]{ . 3/df d]/f ;fyLefO{x¿sf] plrt ;Ddfg, dfg / cflyTo x'g 5f8]sf] 5 . h;n] ubf{ pgLx¿ klg cfpg 5f8]sf 5g\ . d klg ;fyLefOx¿sxf“ hfg 5f8]sf] 5' . dnfO{ nfU5, klxnf h:tf] d]/f] klg c?sf] kfx'gf x'“bf vflt/bf/L, :jfut–;Tsf/ x'g 5f8]sf] 5 / d cfÏgf] sf]7fsf] PsfGtdf a:g cEo:t eO;s]sf] 5' .
hfg] klg sxf“ < ug}{ kf] s] ;S5' / < d rfxG5' cfk"mn] xf85fnf 3f]6]/ cg]sf}+ b'Mv;fy x'sf{Psf d]/f 5f]/fnfO{ ce}m x/k|sf/n] d2t u?“ . t/ zf/Ll/s c;Qmtf afwf eO/x]sf] x'G5 . d rfxG5' s}of} bzs nfdf] d]/f] lhGbuLsf] cg'ejaf6 k|fKt 1fg, ;Lk / ;d:of;dfwfgsf pkfo, ;Nnfx, ;'emfjx¿ lbP/ kfl/jfl/s / cGo ;d:ofx¿df ;xof]uL aGGf ;s"“ . t/ d}n] a6'n]sf] cg'ej, lzIff / ;Nnfx sf]xL ;'GGf rfxb}gg\, …plxn]sf] s'/f v'On] .Ú d pkof]lutfljxLg a"9f, d]/f ;Nnfx–;'emfj pgLx¿nfO{ cgfjZos x:tIf]k nfU5 . ;fob oxL g} …h]g]/];g UofkÚ xf]nf .
3/ vr{ lbg k|ltlbg a9\g yfn]sf] 5 . dx“uLsf] hdfgf, t}klg s]xL t8se8s ug}{ k¥of] . ;fyLefO{x¿eGbf sd b]lvg' ePg . ef]het]/, Sna, lax]a6'nf], lah'nL, kfgL, 6]lnlehg Rofgn dx;'n, :s'nsf] z'Ns cflb cg]sf}‘ vr{x¿===dnfO{ klg yfxf 5, wfgL;Sg' 5}g . s'gfdf a;]/ 6'n'6'n' x]l//xgafx]s d s] g} ug{ ;S5' / <
3/vr{ rnfpg]b]lv 3/fo;L cGo ;a} lg0f{ox¿ ubf{ dnfO{ ;f]lwFb}g . ca To:tf ljifox¿;“u d]/f] s'g} ;/f]sf/ 5}g . d sf]7fdf a;]/ k':tsx¿ bf]xf]¥ofO–t]x¥ofO k9\5' . syf a'‰g yfn]sL gfltgL cfO{ eg] bGTosyf, k~rtGq, / O;kgLltsf syfx¿ ;'gfp‘5' . syf ;'gfp‘bf dnfO{ cU3f]/ cfgGb cfp“5 . syfsf] k|jfx d]/f] vf]sLn] aLr–aLrdf /f]ls“bf eg] gfltgL lgof;|f] dfG5]] .
æsf]kfsf] 5]pdf w]/} ghf, vf]ls / c? /f]ux¿ ;nf{ .Æ a'xf/Ln] gfltgLnfO{ eg]sf] em§ ;'G5' . dgdf Rjf:; lae]m klg g;'g]em}‘ u5'{ . k|ltsf/ ug]{ ;fdYo{ d;“u ca /x]g .
æd 3/d} a:5', sf]kfnfO{ 5f]8]/ hfGg“ .Æ lrRofO/x]sL lyO{ gfltgL . emf]nf, aS; / s]xL ;fdfgsf ;fy ha/h:tL d]/L 7"nL gfltgLnfO{ af]l8{Ë :s'nsf] af]8{;df k7fOG5 . To;sf] lrRofx6n] cgfof;} d]/f] cf“vf 6nknfpF5, s7}=== d]/f] ;fgL ;fyL gfltgL klg d;“u 5'l§P/ uO{ .
gfltgLsf] cefj gfltn] k"/f ul//x]sf] x'G5 . pm d]/f] sf]7fdf cfP/ afn;'ne cg]s pkb|f]x¿ u5{, d]/f] k'/fgf] k':tsslk RofTg', r:df laufg'{, la:tf/fdf lk;fa k]mg'{ cflb pkb|f]x¿ . tL pkb|f]x¿ p;“u v]Nbf, a:bf / xf“:bf k|fKt x'g] cfgGbsf] cufl8 s]xL xf]Og . pm d;“u a:5, v]N5 / xf“:5 . d p;nfO{ cTolws dfof u5'{ . pm d;“u x'“bf ;ayf]s la;{G5' / rfxG5' pm ;b}j d;“u al;/xf];\, v]ln/xf];\ . pm;“u a:bf dnfO{ ck"j{ cfgGb cfpF5, h'g cfgGb k|To]s afh]x¿n] dfq cg'ej u/]sf x'G5g\ . Tof] cg'ej afh] x'g] pd]/;Dd af“r]sfx¿n] dfq k|fKt u5{g\ . d klg afh] x'g kfPsf]df uf}/jflGjt x'G5' / d]/f] cf]7df d':sfg v]N5 .
5f]/fnfO{ af]nfP/ xfdL b'Osf] laleGg d'b|fsf kmf]6f]x¿ lvRg nufpF5' . xfdL b'Osf] …d"eLÚ klg p;n] lvR5 . Sofd]/fdf g} tL kmf]6fx¿ x]/]/ d dSv} k5'{ . eG5' æoL t:jL/x¿ lk|G6 u/]/ NofOb]cf] .Æ
æd sDKo'6/df …;]eÚ u5'{ . kl5 Ps} rf]l6 …lk|G6Ú u/f}nf“ .Æ 5f]/fsf] hjfkm x'G5 . t/ tL t:jL/x¿ lk|G6 ePsf] d}n] b]Vg kfPsf] 5}g .
;do t atf;h:t}, vf]nfh:t} jf ;doh:Tf} alu/x]s} x'G5 . klx/f] uPsf] kxf8h:t} cf]/fnf] nfu]sf] d]/f] j[4fj:yf lbg–k|+ltlbg emg\–emg\ cf]/fnf] nflu/x]sf] x'G5 . d lxhf] eGbf cfh, cfheGbf ef]ln emg\emg\ c;dy{, czQm / bogLo aGb} uO/x]sf] 5' . v]Ng], af]Ng] / xf“;v]n ug]{ ;fyL gx'g' a'9];sfnsf] a]dHhfsf] l:ylt /x]5 eGg] dx;'; d]/f] gflt …df]G6];f]/LÚsf] …Kn]u\|'kÚdf egf{ eP/ lbge/ pt} a:g yfn]kl5 x'g yfn]sf] 5 . zlgaf/ 5'§Lsf] lbgdf dfq s]xLa]/ pm;“u v]Ng kfpF5' . pm;“u v]Ng] d]/f] nfn;f klg cw'/} x'g yfn]sf] 5 .
Pslbg cs:dft d]/f] lglDt gof“ kf]zfs lnP/ 5f]/f–a'xf/L d]/f] sf]7fdf cfpF5g\ . dnfO{ …gof“ kf]zfs 7Ls eof]–ePgÚ nufP/ hf‘Rg eG5g\ . d k'm?Ss k5'{,, d]/f] klg 5f]/f–a'xf/Ln] Wofg lbg yfn]5g\ .
æj[4f>d, afncf>d / c:ktfn klg ePsf] …dfgj;+;f/Ú pko'Qm j[4f>d xf], Toxf‘ a:g] j[4x¿n] s'g} k|sf/sf] si6, kL8f ef]Ug' kb}{g .Æ 5f]/f] eG5 .
æa'afsf] yf]/} cfpg] k]G;gn] dfq ToxfF z'Ns lt/]/ a:g ck'u x'g] ePsf]n] k|To]s dlxgfdf ck'u /sd hDdf ug]{5f}“ . ;a} aGbf]a:t ldnfPsf 5f}“ .Æ a'xf/L yK5] .
æd gf]s/Lsf] l;nl;nfdf slxn] sxf“ slxn] sxf“ uO/xg'kg]{ x'G5 . a'xf/Ln] klg ;fgf]ltgf] hflu/ kfPsL 5g\ . 3/df a'afsf] :ofxf/;Def/ ug]{ dfG5] x'“b}g . …dfgj;+;f/Ú j[4f>d g} a'afsf] nflu 7Ls x'g] km};nf u¥of] . ef]lnb]lv g}} a'afn] Toxf“ a:g'k5{, xfdL tkfO{“nfO{ laxfg} k'¥ofOlbg]5f}“ .Æ 5f]/fsf] cfb]z .
slt ;lhn} eg] pgLx¿n] . gof“ n'ufsf] cy{ v'Nof] . d 5f“ufaf6 v:5' . ca d}n] klg of] 3/ 5f]8g} kg]{ ePsf] 5 . d]/f] dfGg' / gdfGg'sf] s'g} cy{ gx'g] ePs}n] pgLx¿n] dnfO{ j[4f>d k7fpg] lg0f{o ul/;s]sf 5g\ . dleq !@ /]S6/ :s]nsf] e'OFrfnf] Nofpg] lg0f{o ;'gfP/ pgLx¿ aflx/ uO;s]sf 5g\ .
cxf, of] 3/, of] sf]7f † s:tf] kl/>d u/]/ cfÏgf] / kTgLsf] ?lrcg';f/ of] 3/ lgdf{0f u/]sf lyof}“ . oxL 3/df xfdLn] 5f]/f5f]/L x'sf{of}“ . pgLx¿ cfh :jfjnDjL ePsf 5g\ / dnfO{ cfÏgf] lg0f{o y'kfg{ ;Ifd ePsf 5g\ . of] cfw'lgs o'un] pAhfPsf] oflGqs, ;f+:s[lts / ;fdflhs k|rng xf] ls < ca d}n] agfPsf] of] 3/nfO{ …d]/f] xf]Ú eg]/ o;}df a:g] c•L s:g ;lSbg“ . 5f]/f–a'xf/Lsf] cfb]z lz/f]k/ ug'{afx]s d;“u csf]{ pkfo 5}g .
of] d]/f] 3/, d]/f] sf]7f, d]/f] knª † ef]lnb]lv d;“u oL s]xL klg /xg]5}gg\ . d of] 3/df x'g]5}g . s}of}+ bzs ;'vb'Mv;fy kTgL;“u latfPsf] of] knª d;“u x'g]5}g . s7}, hLljtfj:yfdf /x]sf] a]nf kTgLnfO{ d';f/]em}“ sf]7fsf leQf, knªsf] 5]ps'gf ;a–;a ;'d;'DofpF5' . ofqLn] clGtd a]nf labf dfUb} l6lNknfPsf] cf“vfn] ;a}nfO{ x]/]em}“ dg c3fOGh]n d cfh sf]7f, knª / 3/sf ;a} lrhx¿ x]5'{ . cf“vfaf6 cf“;'sf] e]n aU5 t/ of] cf“;'sf] s] d"No 5 / < sf]7fsf ;a} a:t'x¿nfO{ 5fD5', 5'G5', DjfOF vfG5', cw{ljlIfKtem}“ tL ;anfO{ x]/]/ efjljXjn x'G5' . d /fte/ lgwfpg ;lSbg“, ;f]R5'— of] 3/, sf]7f / knªsf] af; cfh;Dd dfq /x]5 .
/fte/ d d]/f] / kTgLsf] o'un t:jL/ x]/]/ u'gu'g s'/f ul//xG5', æzf]egf, oxfFsf] af; cfh;Dd dfq /x]5, ltdL efUodfgL /lx5f}, of] sf]7fsf] knªdf d]/} sfvdf k|f0f TofUg kfof} . t/ d < ltdLn] d[To'j/0f u/]sf] knªdf g} d]/f] klg k|f0f hfcf];\ eGg] rfxG5' . cefuL d, d]/f] Tof] ;fgf] rfxgf klg k"/f gx'g] ef]====.Æ o:t} s]–s] d zf]egf hLljt ePem}“ p;sf] t:jL/;“u /fte/ s'/f ul//xG5' . To;/L s'/f gu/]sf] eP d af}nfpg ;Sy] jf af}nfP/ g} s'/f ul//x]sf] x'G5' . d leQfdf em'G8ØfOPsf] xfd|f] o'un t:jL/ lemS5' / ef]ln cfk"m;“u} n}hfg] lgwf] u5'{ / t:jL/sL zf]egfnfO{ eG5', æhxf‘ d}n] d]/f] hLjgsf] clGtd sfnv08df af; kfOg“, Toxf‘ xfd|f] t:jL/sf] s'g} OHht x'g]5}g .Æ
dnfO{ …8f]sf]Ú nf]ssyfsf] ;Demgf cfpF5 . afa'n] a"9f] afh]nfO{ 8f]sf]df af]s]/ nuL eL/sf] 6'Kkf]af6 afh]nfO{ kmfNg nfUbf gfltn] …8f]sf] rfxL“ gkmfNg'xf]nf, Tof] 8f]sf] d}n] kl5 tkfO{‘nfO{ kmfNg sfd nfU5Ú eg]sf] lyof] / To;n] afa'sf] dgdf ;b\a'l4 knfP/ afh]sf] Hofg af“r]sf] lyof] . Tof] syfdf h:t} d]/f] gflt klg 7"nf] ePsf] eP eGYof] ls æsf]kfnfO{ 3/d} /fvf}“ .Æ
laxfg} d gof“ n'uf nufP/ tof/ x'G5' . af]l8{Ë :s'n hfg] d]/L gfltgLsf] eGbf sd d]/f ;fdfgx¿ uf8Ldf /flv;s]kl5 5f]/f–a'xf/L klg a:5g\ . d klg a:5' . kmsL{–kmsL{ 3/ x]5'{ t/ d]/f] wLt db}{g . k"/} hLjg latfPsf] of] 3/;“u 5'l§g'kbf{ dg eSsflgP/ cfp‘5 .
d[To'df ;a;“u 5'l§g'k5{ . t/ dg]{ JolQm hf] dl/;s]sf] x'G5 p;n] s'g} kL8faf]w ug'{kb}{g . t/ d hLljtfj:yfdf g} 3/, kl/jf/ / ;a;“u 5'l§b} 5' / d cU3f]/ kL8faf]w ug{ ljjz 5' . lhp‘bf] eP/ klg of] Ps k|sf/n] d]/f] d[To' g} xf] h;n] d]/f] ;a–;a daf6 vf];]/ nlu/x]sf] 5 . d[To'df em}“ ;a d;“u 5'l§b} 5 .
ælabf, dnfO{ / d]/f] kl/jf/nfO{ cf>o lbg] 3/ labf † d]/f 5f]/f, gflt, kgflt, hgfltx¿nfO{ z'EokmfJo xf];\ .Æ labf lng nfu]sf] d]/f] dg ;a}n] ;'Gg] u/L oL zAbx¿ kmnfSg k'U5 .
æ5f]/f, dnfO{ gflt;“u a;]/ lvr]sf] xfd|f] t:jL/ b]pm .Æ
ælsg rflxof] tkfO{‘nfO{ < j[4f>dsf] leQfdf Tof] 6fª\g] 7fp“ x'“b}g . tkfO{‘nfO{ e]6\g gfltgfltgLx¿ cfO/xg]5g\ lg .Æ
ca d]/f] t:jL/ 6fª\g] s'g} leQf 5}g . ca dnfO{ s'g} t:jL/sf] vf‘rf] 5}g . d ufl8df a:b} 5f]/fnfO{ clGtd k6s ;f]W5', æ;fRr} dnfO{ e]6\g d]/f] gflt Toxf“ cfp5 <Æ
äää
csf]{ pHofnf]
æ==== PsfGtdf slxNo} ?g'ePsf] 5 <Æ
s:tf] k|Zg ;f]lwg\ pgn] . ddf{GTfs k|Zg Û lal;{Psf PsfGtsf ?jfOx¿ ;Demfpg] . d]/f x/]s PsfGt cfF;'n] slxNo} cf]efgf] ePsf] 5}g . PsfGTfdf slxNo} g?g] dflg; sf]xL xf]nf < /f]P lg s] kmfobf < g?g' klg lsg ha x[bo ljbL0f{ eO l5of–l5of x'G5 .
dg Pstdf;sf] eP/ cfpF5 . 3fF6Ldf Pp6f 7"nf] 8Nnf]h:tf] c8\lsb} cfP/ a:5, lxSslxSs x'G5' . jfSo km'6\b}g . d's d k'n'Ss pgnfO{ x]5'{ . pgL Psf]xf]/f] dnfO{ g} x]l//x]sL x'lG5g\ . t/ pgL stf–stf x/fO/x]h:tf], axlsPh:tf] b]lvlG5g\ .
pgsf] gfd t cs}{ lyof] . t/ h'gL eGg] pgsf] uLt …;'k/lx6Ú ePkl5 pgsf] pkgfd g} …h'gL–pgLÚ eof] . h'gL–pgL ;fª\uLlts b'lgofFdf Pp6f …qm]hÚ ePsL l5g\, …;]lna]6LÚ ePsL l5g\ . pgsf …ˆofgÚ, k|z+;s, …kmf]nf]j/Úx¿ ljZjel/ 5l/Psf 5g\ . Unfd/ jN8{df pgsf] gfd 5 . bfd al;{/x]sf] 5 . pgn] xfF;]sf], af]n]sf], gfr]sf] / ufPsf] ;a va/ aG5 . pgL s] ul//x]sL l5g\ < hfGg OR5's c;+Vo k|z+;sx¿sf nflu pgL ;b}j rfv / lh1f;fsf] ljifo x'lG5g\ . pgsf] …km];a'sÚdf …k]hÚ …nfOsÚ ug]{x¿ nfvf}F 5g\ . nfvf}Fn] pgsf] …k]hÚ x]l//x]sf x'G5g\ . …6\jL6/Ú, …km];a'sÚ, …AnuÚ, …u'uN;Ú …g]6Údf pgsf] rrf{–kl/rrf{ eO/x]sf] x'G5 . kqklqsf, 6]lnlehg / /]l8of]n] pgsf] uLt gahfPsf] / pgsf] rrf{ gu/]sf] lbg x'Fb}g+ . o;/L pgL cTolws rlr{t JolQm ag]sL 5g\ .
;fj{hlgs hLjgdf cTolws ;kmn h'gL–pgL . ;fj{hlgs ¿kdf slxNo} /f]Psf] b]lvPg . ;w}+ tfdemfd, s[lqd eJotf, gf6sLotf / lemlnldnLdf /dfO/x]sL b]lvg] pgL . pgn] ufPsf] uLt d]/f] x[bodf u'lGhG5 . dg dlit:sdf pgn] latfPsf] hLjg=== hLjg em'lNsG5 .
:j/ pgsf] …luˆ6 ckm g]r/Ú xf] . ufogdf pgL olt w]/} tGdo eOg\ ls pgL To;}df x/fOg\ . :j/sL wlg x'g'sf ;fy} pgL ¿ksL /fgL klg ePsLn] k|z+;sx¿ a9]sf a9]s} 5g\ . pgL hxfF hflG5g\, k|z+;sx¿n] 3]l/P/ /x]sL x'lG5g\ . k|z+;sx¿sf] lrQ a'emfpg hlxn] klg k|;Gg b]lvg'kg]{ x'G5 . snfkf/vLx¿n] pgsf] …h'gLÚ eGg] uLtnfO{ >f]tfdfly kg]{ k|efjsf] cfwf/df …Un'dL ;G8]Úsf] pN6f] ;+:s/0f dfG5g\ . …Un'dL ;G8]Ú uLt ;'Gg]x¿n] cfTdxTof u/]sf]n] Tof] uLt …AofG8Ú u/]/ To:sf ;a} rSsfx¿ klg gi6 u/Lof] eg] …h'gLÚ uLt ;'Gg]x¿ cfTdljef]/ eP/ lhpgsf nflu cem a9L nfnflot x'g] u/]sf] kfOG5 . uLtsf] nf]slk|otf a9]sf] a9]s} 5 . hlt ;'g] klg dg c3fpb}g, ;'lg/x"F nfU5 .
ufosLsf] l;F9L pSnFb} k|l;l4 / ;DkGgtfsf] pRr laGb'df k'Ug ;kmn ePsL To:tf cf]h:jL uLtsf uflosf cfˆgf] lghL hLjgdf klg To:t} ;kmn l5g\ <
dflg;nfO{ hLjgdf
rflxg] s] xf]nf < bfd, gfd, sfd ls ;Gtf]if, cfgGb, ;'v / k|]d Û h'gL–pgL
hxfF hflG5g\, dflg;x¿n] 3]l/PsL x'lG5g\ . k|z+;fsf] km"nx¿
pgLdfly al;{/x]sf x'G5g\ . pgsf uLt ;'Gg]x¿ pgnfO{ Ps gh/ x]g{ tF5f8 d5f8 u5{g\
/ x]/]/ ;Gt'li6sf] cg'e"lt u5{g\ . …hoho h'gL–pgL, h'gL–pgL hoho .Ú gf/f
u'GhfP/ k|z+;sx¿n] pgnfO{ :jfut ug]{ cgf}7f] tl/sf . c6f]u|fkm lng], pgL;Fu
kmf]6f] lvrfpg]x¿sf] x'n, kqsf/, k|z+;s, uLtsf/, ;ª\uLtsf/, g]tf, cleg]tfx¿sf]
x'ndf ;w}+ d':s'/fO/xg afWo pgn] ;fFRr} cfkm"n] rfx]sf] ;ayf]s kfO;lsg\
<
æd}n] Pp6f b'lgofFdf kfpg'kg]{ ;ayf]s kfPF t/ d}n] rfx]sf] csf]{ b'lgofF kfpg' t s] ===b]Vg ;d]t kfPsf] 5'OgF .Æ PskN6 pgn] d;Fu eg]sL s'/f ;DemG5' .
æs:tf] csf]{ b'lgofF <Æ d}n] ;f]w]sf] lyPF .
æToxL csf]{ b'lgofF h;af/] dnfO{ s]xL yfxf 5}g . t/ To; b'lgofFdf k'Ug ;w}+ nfnflot 5' . d]/f] cGt/dg Tof] b'lgofFdf k'Ug rfxG5, d k'Ug rfxG5' .Æ
æoL ltd|f uLtsf zAbx¿ xf]nfg\ no vf]lh/x]sf=== d ltd|f] s'/f s]xL a'l‰bgF .Æ eg]sL lyPF . Tolta]n}b]lv dnfO{ dx;'; ePsf] lyof], h'gL–pgL x]bf{ 5rlNsg] u/L e/L b]lvP klg ltgLleq 5 Pp6f l/Qf] ;+;f/ . z"Go dg 5, cfsfz 5 lj/lQm, c;Gt'li6, ck|flKt / u'gf;f]sf] . To;n] pgnfO{ ;w++};w}++ lk/f]ln/x]sf] x'G5, v]lb/x]sf] x'G5 .
pgL alu/x]sf] vf]nfem}F slxn] pQfn em/gf eOg\, slxn] bx, slxn] pn{bf] e]n t w]/}h;f] s~rg, ;ª\nf] kfgL eP/ alug\ . x]g]{x¿n] x]/]/ cfgGb lnP, ltvf{n'x¿n] Kof; d]6fP, ;Sg]x¿n] s'nf] nu]/ x/fe/f afnL nufP .
pgnfO{ dg k/fpg]x¿ cgluGtL 5g\ . cgluGtL dfofleq 8'a]/ klg pgsf] dg l/Qf] /x]5 . dgsf] x/]s leqL cfotgx¿df cb[Zo kL8f, j]bgf / b'Mv 5l/P/ /x]sf] /x]5 .
sf]7fdf xfdL b'O{hgf dfq x'G5f}F . l5l:sgL nufP/ 9f]sf cl3 g} pgn] aGb ul/;s]sL x'lG5g\ . elG5g\, æcfh d clGtd k6s tkfOF{;Fu a;]/ w]/}w]/} ?g rfxG5' .Æ
æ…?g lsg k¥of] / < clGtd k6s lsg <Æ ;f]Wg t ;f]W5' t/ ?g] afgL k/]sf] d ?g yfnL;s]sf] x'G5' . d}n] g/f]Psf] PsfGt g} slxn] 5 / < ha d PSnf] x'G5', 5f]/fnfO{ ;Dem]/ ?G5' . g/f]pmF eG5' t/ dgel/ c6];d6]; 5f]/fsf] ;Demgf vfFlbP/ cfpF5 clg ?jfP/} 5f8\5 . cfdfsf dg Û cem} cfzf 5, pm kms]{/ cfpg]5 . ha;Dd p;sf] s'g} vf]hva/ x'Fb}g / yfxf x'Fb}g, cfzf /lx/xg]5 . pm hgo'4df dfl/P/ ;lxb ePsf] eP, o'4df dfl/Psf] eP jf la/fdLs eP/ d]/} cfFvf cufl8 d/]sf] eP==== d s]xL ;do /f]P/ ?g lal;{GyF]===n]vfGt g} Tolt lyof] eg]/ lrQ a'emfpFy] . t/ pm t …kms]{/ cfpF5'Ú eg]/ uPsf] cfh oltsf jif{ lalt;Sof]==== .
d/]sf] afFr]sf] s]xL 7]ufg 5}g, lr¶Lkq 5}g, kmf]g ;Dks{ 5}g . ;~rf/sf] hfnf]n] a]l/Psf] jt{dfg ;+;f/=== s'g} va/ 5}g . w]/} jif{ cufl8 u/]sf] kmf]g, lr¶L g} ;lDem–;lDem hLjge/ ?g] ;fdn ePsf] 5 . ;fFRr} pm sxfF 5 < lsg ;Dks{ ub}{g < dh:t} y'k|} cfdfx¿=== cfˆgf a]kQf 5f]/fx¿sf] ;Demgfdf /f]O/x]sf 5g\ . dg yfDg} ;lQmgF . cfF;'sf] wf/f clj/n ufnf lehfpFb} lrpF8f]d'lg r'x'G5 . d cfF;'nfO{ aUg lbG5' ===auf];\===b'MvL cfdfsf] cfF;' . b]Vg] h'gL–pgL afx]s c¿ sf] 5 / < ?g nufpg] klg pgL g} t x'g\====.
pgL klg /f]O/x]sL l5g\ . d]/f] h:t} pgsf] klg ufnf leh]/ lrpF8f]d'lg 5ftLdf cfF;' eml//x]sf] 5 . xfdLn] Ps csf{nfO{ cfkm" ?g] sf/0f klg atfpg k/]g, yfx} 5 Pscsf{sf] c;Xo j]bgf Û s] clxn] xfdLn] ?g] ;Demf}tf u/]sf lyof}F < pgL lsg d;Fu} cfP/ /f]O/x]sL l5g\ < d cfdf x'F Û cfdf–dg / Jolyt x[bo lrGb5' . xfdL /f]O/x]sf 5f}F lg:;f/ hLjgsf nflu, lgdf]{xL 5f]/fsf nflu / lgdf]{xL lgb{oLx¿sf nflu ===. xfdL /f]O/x]sf 5f}F ;f/f ;+;f/sf] Aoy{tfaf]wkl5 cfkm"n] kfPsf] lg/y{stf, lg:;f/tf, j}/fUo, z"Gotf, e|d, ck"0f{tf, ck|flKt, If0feª\u'/tf, cNktf, c1fgtf, nf]e, dfof, df]x, k|]d, hGd, hLjg / d/0f ;a–;ak|lt ===Û
xfdL b'O{ afx]s c? sf]xL gePsf]n] dg km'sfO–km'sfO emg\–emg\ hf]8–hf]8n] ?g ;s]sf 5f}F . ?g' kfpg' klg pQd df}sf xf] ls h;n] dgsf] b'Mv, bb{, j]bgf, kL8f, Sn]z, u'gfF;f], kl/xf;, pkxf; ;a aufP/ n}hfFbf] xf] . xfdL b'O{aLr s'g} kbf{ 5}g . xfdL kf/bzL{ 5f}F v'nf lstfaem}F Ps csf{sf nflu . xfdL Ps csf{nfO{ /fd|/L lrG5f}F, a'‰5f}F .
pgsf] klxnf] klt pgsf] klxnf] k|]d lyPg, klxnf] Tofu lyof] . pgsf] klxnf] k|]d a;]sf] o'js ;fDbf]s;Fu pgL ljjfx ug{ rfxlGyg\ . ;fDbf]s klg rfxGYof] t/ ;fDbf]ssf] An8 SofG;/af6 cNkfo'd} d[To' eof] . Tof] zf]sdf 8'a]/ ufpFbf pgsf] uLt s?0ffk"0f{ eof] . >f]tfn] ;'Gbf df]xs, dw'/ / ld7f;o'Qm eof] . pgL ufog If]qdf ;kmn x'g yflng\ . ;doqmddf ufogs} bf}/fgdf uLtsf/;Fu pgsf] 3lgi6tf a:of] / pgLx¿ ljjfxaGwgdf afFlwP . Pp6f 5f]/f hlGdof] . 5f]/fsf] hGdn] pgLx¿sf] hLjgdf ckf/ v'zL / cfgGb Nofof], k"0f{tf Nofof] . pgL ;ËLtsf] b'lgofdf k'/f tj/n] tgdgn] lgln{Kt eOg\ . Ps lbg sfo{qmd ;s]/ kms{bf 5f]/f la/fdL eP/ ;'lt/x]sf] lyof] . xQkQ c:ktfn n}hfbf l9nf] eO;s]sf] s'/f 8fS6/n] atfP . vr{sf] cefjn] uLtsf/n] 5f]/fnfO{ c:ktfn n}hfg ;s]sf] lyPg . lgdf]lgof ePsf] lyof], £of/{£of/{ ub}{ Zjf; km]bf{ 5ftL tndfly eO/x]sf] lyof] . pgs} sfvdf 5f]/fsf] b]xfj;fg eof] . klxnf] ;Gtfgsf] d[To'–kL8f vKg ljjz eOg\ pgL=== hqf] 3fp, hqf] rf]6 nfu] klg ;xg}k5{ .
zf]sdf 8'a]/ pgn] 5 dlxgf ufOgg\ . uLtsf/n] pgnfO{ ufpg k|]l/t ul//x] . pgsf] dL7f] unf To;} v]/ hfg nfu]sf] b]v]/ uLtsf/n] cfˆg} Hofgsf] s;d v'jfP/ pgnfO{ ufogdf kmsf{P t/ uLtsf/ eg] of] c;f/ ;+;f/af6 cnk eP, uP sxfF < s}of}F lbgsf] vf]hLkl5 uLtsf/sf] nf; sf]zLlsgf/df e]l6of] . uLtsf/ sdhf]/ dfgl;stf ePsf dflg; t lyPgg\, c?n] g} latf}n kf/] ls cfkm}F cfTdxTof u/] < /x:o ePsf] 5 .
5f]/f / kltsf] d[To'zf]sdf ljlIfKt x'g nfu]sL pgn] dlb/f;]jg ug{ l;lsg\ . dlb/fn] pgnfO{ gfRg l;sfof], s[lqd xfF;f] xfF:g l;sfof], dgf]/~hgsf] gSsnL ;+;f/df /dfpg l;sfof] . pgsf] rf/}lt/ crDdsf] t8se8sn] emlsemsfp tyfslyt cfw'lgs …;f];fO6LÚ tof/ eof] / pgL cfw'lgstfsf] k|lt¿k eP/ lgl:sg\ . tyfslyt cfw'lgs hutn] pgnfO{ lbn vf]n]/ :jfut u¥of] . pgL lbg b'O{u'0ff /ft rf/ u'0ffn] k|lz4 x'Fb} uOg\ . ufogn] pgnfO{ bfd lbof], gfd lbof], ;ª\ut lbof] . pgn] s/f]8f}F sdfOg\, d'¶L vf]n]/ p8fOg\\ . cfˆgf cf5flk5f nfUg]x¿nfO{ ;Sbf] ;xof]u ul/g\ . vrf{n' pgL, cfDbfgLsf] s] lrGtf < b]z–ljb]zdf …:6]h ;f]Ú ubf{ nfvf}F sdfpl5g\, uLtsf] …cl8of] lel8cf]Ú las]sf] las]s} 5, /f]oN6L al;{/x]sf] 5 . pgsf] pbf/ rl/qsf] kmfobf p7fpg]x¿ klg w]/} 5g\ . pgsf] gfd s}of}+ wgf9Ø o'jfx¿;Fu hf]8]/ k|rf/afhL ug{ kqsf/x¿ slxNo} kl5 k/]gg\ . To:tf nf~5gfaf6 hf]lug klg pgn] ;ª\uLtsf/;Fu ljjfx u/]sL l5g\ .
ljjfx s] < Joj;flos ;Demf}tf . pgL uLt ufpFl5g\ ;ËLtsf/sf] ;ËLtdf . uLtx¿ Pskl5 csf]{ …;'k/lx6Ú x'Fb} uO/x]sf 5g\ . pgnfO{ rnlrqdf gflosf v]nfpg] of]hgf aG5, gflosf x'lG5g\ . …x'g] a]nf uf]? AofpF5Ú eg]h:t} rnlrqx¿ klg …;'k/lx6Ú x'G5g\ . Ps gDa/ uflosf, Ps gDa/ gflosf=== h'gL–pgL Û
pgsf] km]l/ ;GTFffg hlGdPg . nf]slk|otfsf] lzv/df k'u]kl5 ;Gtfg hGdfpg] km';{b ePg . …Unfd/ Unfd/Úsf] b'lgofFdf rlDFsbf rlDsFbf pgL ;'gsf] km'n kfg]{ kf]yL eOg\ . ;'g};'gsf] la:s'g y'kfl/g\ . ;DklQsf] 5]nf]v]nf], 5]nf]v]nf dfq xf]Og — ;DklQsf] ;d'b| . ;DklQsf] ;d'b ls d?e'ld < Pp6} s'/f eof] pgsf nflu . Tof] ;d'b|df Pp6f yf]kf jf d?e'lddf Pp6f s0f aGg g;s]/ pgL cl:tTjxLg gfd]6 ePsL l5g\ eGG]f ;Dem]/ /f]O/x]sL 5g\ .
pgLh:t} ePF d klg . d}n] klg w]/} si6 ;x]sL 5' hLjgdf . d}n] ef]u]sf] b'Mv, si6, j]bgf, kL/, kL8f, ;Gtfkdf ;fy lbg] d]]/f] hLjg;fyL dh:t} zf]sfs'n 5g\ . dnfO{ yfxf 5 pgsf] 5ftLsf] s'g kf6f]df b'lv/x]sf] 5 < pgnfO{ yfxf 5 d sxfF b'lv/x]sf] x'G5' . t/ nfrf/ xfdL Û xfdL Pscsf{sf] b'v]sf] lgsf] kf/]/ ;'v lbg g;Sg] cj:yfdf sNkL–sNkL ?g ;S5f}F, cfF;' aufpg ;S5f}F . t/ s]xL ug{ ;Sb}gf}F .
cfhs} klqsfdf va/ 5— …5f]/fnfO{ ;k{n] 8;]/ df/]kl5 cfdfn] ;]tL gbLdf xfd kmfn]/ cfTdxTof u/L .Ú 5f]/fnfO{ ;k{n] 8;]kl5 pkrf/ ug{ c:ktfn nu] t/ l9nf] eO;s]sf]n] c:ktfndf pkrf/ x'g ;s]g . rr{df n}hfFbf afFRg ;S5 eg]/ s]xL dflg;x¿n] eg]sfn] nf;nfO{ rr{ n}hfg] qmddf cfdfn] ;]tL gbLdf xfdkmfn]sL lyOg\ . pgsf] kltsf] cl3Nnf] jif{ xftsf] SofG;/n] d[To' ePsf] lyof] . afFRg] Ps dfq ;fxf/f 5f]/f dfq lyof]====. tL cfdfn] t cfTdxTof ug{ ;lsg\, t/ d < d To;f] klg ug{ ;lSbgF, cem} pm kms]{/ cfpF5 ls eGg] dgsf] s'g} s'gfdf lemgf] cfzf hLljt 5 .
dflg;x¿ klg s:tf–s:tf x'G5g\ . pgLx¿nfO{ a]kQf ePsf] d]/f] 5f]/faf/] yfxf 5, yfxf eP/ klg d]/f] sf]vf b'vfpg pgLx¿ ;f]W5g\— ……5f]/fn] kmf]g ub}{ 5 < sxfF 5 < slxn] cfpF5 <ÚÚ
d c;fWo b'Vbf ;xg g;s]/ 9fFl6lbG5' pgLx¿nfO{ / cfˆg} dgnfO{ klg . elglbG5'— ækmf]g ub}{ 5, pm s]xL lbgkl5 cfpF5 .Æ
d xtf; eO;s]sf] 5' . ?Fbf–?Fbf 5ftLdf ulx/f] ;fu/ hd]sf] 5, cfF;'sf] wf/f hlt aufP klg Tof] ;'Sb}g . emg\–emg\ df}nfP/ cfpF5 j]bgf . a]kQf 5f]/fsf] j]bgf, cxf Û ;ft hGdsf] zq'n] klg a]xf]g{ gk/f];\Ú x] OZj/ Û slt si6bfoL, eofjx kL8fbfoL=== ;xg uf¥xf] Û ;xb} 5' o:tf] eofjx kL8f aL; jif{b]lv==== aL; jif{b]lv====
……aL;jif{b]lv===ÚÚ ?jfOsf] lxSsf;Fu} oL zAb d]/f] d'vaf6 lg:sG5 .
……aL;jif{b]lv===ÚÚ pgL bf]xf]¥ofpFl5g\ dnfO{ x]/]/ . pgsf] cfFvfdf cyfx j]bgf 5, cyfx ;xfg'e"lt 5 dk|lt===.
aL;jif{ Pp6f nfdf] ;do x'G5 Pp6f dfG5]sf] hLjgsf] nflu . @# jif{sf] pd]/df ljb]z uPsf] pm klg $# jif{ k'lu;Sof] -afFr]sf] eP====pm klg dg{ ;S5 eGg] dfGg d]/f dg dfGb} dfGb}g_. kfFr} jif{df kms{G5' eg]sf] lyof] t/ oltsf jif{ laTof] . k|tLIffdf oltsf jif{==== eSsflgP/ ?G5', zAbx¿ d':nf] eO{ :jtM d]/f] d'vaf6 lg:sG5, æslt lg7'/L 5f]/f hGdfP5' d}n] . p;n] dnfO{ la:of]{, lktfnfO{ la:of]{ . hGde'ldnfO{ la:of]{, la:of]{ cfˆgf] st{Jo=== ls p;nfO{ s]xL eof] < k/fO b]zdf p;dfly g/fd|f 36gf t st} 36]g < s] eof] p;nfO{ < s;/L yfxf kfpg] < x] b}j Û OZj/ d dflGbgF . OZj/ eP t d]/f] k'sf/ ;'GYof], cfdfsf] k'sf/ ;'GYof] .Æ
……lanfk gug'{xf];\ Û w]/}a]/ /f]of}F . ca of] ?jfOnfO{ zlQmdf abnf}F, Pp6f 9[btf, Pp6f lgZro / Pp6f lqmofzLntfdf abnf}F Û ca cfF;' k'5\g'xf];\=== @!jif{kl5 tNnf3/] dfOnLsf] 5f]/f] kms]{/ cfPsf] 5 . nfu' kbfy{ af]sfP/ lrg k7fOPsf] p;sf] 5f]/f] lrgdf kqmfp k¥of] / kmfF;L lbOof] eGGf] xNnf cfPsf] lyof] . 5f]/f kv{bfkv{b} dfOnL d/L . t/ ^ dlxgfsf] gfgL x'sf{pb} a'xf/Ln] klv{a;]sL lyO{ . p;sf] nf]Ug] cfof] t === w}o{ ug'{xf]; ÛÚÚ pgL elG5g\ .
……t/==ÚÚ o;eGbf a9L d af]Ng ;lSbgF .
……t/ xf]Og . ca d tkfO{FnfO{ c? a9L /f]Psf] x]g{ ;lSbgF . d]/f] sf] 5 / < ;ª\uLtsf/ d]/f] nf]Ug] xf] b'lgofFsf] gh/df . p;sf] h]7L kTgLaf6 5f]/f5f]/Lx¿ 5g\Ù ;ª\uLtsf/nfO{ tL Kof/f 5g\ . d]/f] cfˆgf] 5f]/f] ;fg}df d¥of] cefj / ul/aLdf RoflkP/ . nf]Ug]n] cfTdxTof u¥of] n8\g g;s]/ hLjg;ª\3if{ . d PSnf] 5', kmut PSnf]=== . tkfOF{sf] t 5f]/L 5, 5f]/Lkl§sf gfltgfltgf 5g\ . ltg}sf d'v x]/]/ klg lrQ a'emfpg ;Sg'x'G5 . dnfO{ g} x]gf]{; d Psk':t] . d;Fu ;DklQ 5 t/ d ef]Ug ;lSbgF, ef]Ug] d]/f] s'g} ;Gtfg 5}g . Tof] ;DklQsf] ;b'kof]usf] cleef/f d tkfO{FnfO{ lbg rfxG5' .ÚÚ
……s:tf] cleef/f <ÚÚ d ;f]W5' .
9s9s 9f]sf 9s9sfPsf] ;'lgG5 . pgL tf}lnofn] cfˆgf] cg'xf/ k'5]/ ;'U3/ kfl5{g\ . d]/f] klg k'l5lblG5g\ . cfˆgf] lau|]sf] …d]s ckÚ 7Ls kfl5{g\ / 9f]sf vf]lN5g\ .
……cf]xf], tkfO{F <ÚÚ
……xf], d . b'O{ 3G6f eO;Sof] . dflg;x¿n] 3/, cfFug, ;8s 9fls;s] . ;f]w]sf ;f]w]s} 5g\, ltdLx¿ s] ul//x]sf 5f} eg]/ .ÚÚ kltb]j eG5g\ .
……xfdL Pp6f eJo of]hgf agfO/x]sf 5f}F .ÚÚ pgL elG5g\ .
……xf] ltdLx¿sf] of]hgf d}n] klg csf]{ sf]7fdf a;]/ rf]/ Sofd]/f - l86]lS6e ;L;LSofd]/f_ af6 x]l//x]sf] lyPF . hlt ltdLx¿ /f]of}, d klg /f]PF .ÚÚ
……xf], /, 56\6" e]gfHo' .ÚÚ pgL elG5g\ / cfsif{s d':sfg ˆoFflS5g\ .
xfdL tLg}hgf lg:sG5f}F . dflg;x¿n] xfdLnfO{ 3]l/xfN5g\ . kqsf/x¿nfO{ jl/kl/ /fv]/ pgL kqsf/ ;Dd]ng kf] ug{ yflN5g\ .
……d tkfO{Fx¿nfO{ d]/f] Ps dfq of]hgf cjut u/fO/x]sL 5' . d}n] sdfPsf] d]/f] ;f/f ;DklQ d …;fg' afn c:ktfnÚ :yfkgf / ;~rfngdf vr{ ug{ rfxG5' . To;sf nflu Joj:yfkg ;ldltsf] cWoIftf d]/f] cgGo ldq pxfFn] -dnfO{ b]vfpFb}_ ug'{x'g]5 . d ca ljZje/ ;fª\uLlts sfo{qmd ug]{5' h'g sfo{qmdsf] nIo …cfdfsf] ;Gb]zÚ ljZje/ k'¥ofpg' x'g]5 . ;f] sfo{qmdaf6 hDdf ePsf] /sd c:ktfnsf] nflu vr{ ul/g]5 . dnfO{ ljZjf; 5 Tof] ;Gb]zd"ns sfo{qmdn] la5f]l8Psf] cfdf5f]/f, cfdf5f]/L, kltkTgL, aGw'afGwj / ;fyL;F+uLx¿sf] ldng u/fpg]5 .ÚÚ
Kfqsf/ Pj+ cGo dflg;x¿ hf]8n] tfnL ahfP/ pgsf] s'/fsf] :jfut u5{g\ . pgL dnfO{ sfgdf ;'6'Ss elG5g\, ……lx8\g'xf];\ tkfO{F klg d;Fu . ldn]/ csf]{ pHofnf] vf]hf}F .ÚÚ
äää
s] hLjg gf6s xf] <
pgL cyf{t\ d]/f >Ldfg\, hLjg;fyL, kltb]j, k|f0f]Zj/ jf nf]Ug] lgs} yfs]/ cfPh:tf b]lvG5g\ . d pgnfO{ b]v]/ :jfutd\ lsl;dsf] k|;Ggtf b]vfp“b} d':s'/fp“5' . pgL klg d':s'/fp“5g\, Pp6f oflGqs, Jofj;flos, gf6sLo snfk"0f{ d':sfg . d':sfg hf] jf:tljs Pj+ :jfefljs eP cd[t;dfg x'G5 . x[bosf] ulx/fOb]lv p7]sf] ;f“rf], ct'ngLo, cd"No, cfsif{s, cfgGbbfoL, :j:km"t{, k|fs[lts Pj+ :jfefljs dw'/ d':sfgsf] k|tLIff/t d]/f] lhGbuL . d]/f] ;kgf, rfxgf, sf]l;; / k|oTg To:tf] d':sfg pgsf] cg'xf/df Nofpg ;s"“, d klg -Ps} k6s dfq eP klg_ kfpg ;s"“ / lbg ;s"“ .
klt, 5f]/fa'xf/L, 5f]/LHjfO“, gfltgfltgf, 3/kl/jf/, ;fyL, cfkmGt / lrgf?x¿sf] aLrdf≤ olt w]/} dfG5]x¿sf] aLrdf 3]l/P/ af“lr/x]sL d . dnfO{ nfU5, PSn} a]Un} Ps k|sf/n] /laG;g q'm;f] h:tf] af“lr/x]sL 5' . d]/f] s;}l;t ;+jfb eO/x]sf] 5}g . dnfO{ s;}n] a'em]sf 5}gg\ . d PSnf] ljsn cfÏgf] kL/, efj, OR5f / ;kgf dgleq} y'kf/]/, k'/]/ a;]sL 5' . d leqleq} vf]qmf]l/Qf] k'ªdfª h:tf] 5' / Joy}{ af“lr/x]sL 5'— cjf:tljs s[lqd, ?vf] hLjg, hxf“ rlDsnf] hf];hf“u/, pT;fx / k|;Ggtf 5}g . kfpg'kg]{ d}n] s]s] gkfPsf], gef]lu/x]sf] / agfj6L b'lgofdf g} e6\ls/x]sf] dx;'; ;w}+ eO/xG5 .
d}n] af“Rg kfpg'kg]{ hLjg cs}{ vfnsf] x'g'kg]{ xf] .
xf], pgL xfd|f] tLg bzs nfdf] bfDkTo hLjgdf dnfO{ b]Vbf v';L h:tf] x'G5g\ . d;“u a:bf /dfPh:tf] b]lvG5g\ . 5'l§“bf lj/l;nf] h:tf] dfG5g\ . dnfO{ pgL x/t/xn] ;'vL / v';L kfg{ rfx]h:tf] u5{g\ . d]/f nflu Pp6f kltn] kTgLk|lt ug'{kg]{ ;a} sfo{x¿ u5{g\ . t/ tL ;a pgn] v';L eO6f]kn]sf], xf“;]h:tf] u/]sf], k|;Gg ePh:tf] u/]sf] / ;a}yf]s u/]sf] u/]h:tf] dfq u/]sf] xf] eGg] dnfO{ nflu/xG5 .
pgsf] d':sfg, xf“;f], k|;Ggtf, lqmofzLntf, bfloTjjxg cflb tL ;a pgsf lqmofsnfk jf:tljs, k|fs[lts / :jfefljs h:tf] dnfO{ nfUb}g . nfU5 tL ;a pgL gf6sdf em}“ clego ul//x]sf 5g\ . Psbd s[lqd, agfj6L . pgL :jfª kfl//x]sf 5g\, gf6s v]ln/x]sf 5g\ .
cyjf d gf6s x]l//x]sL bz{s dfq x'“ . gf6ssf] k|d'v kfq pgsf] clego x]/]/ gf6sLotfdf /dfpg] kmut bz{s kTgL x'“ d .
×
d]/f] dfg;k6df crfgs w]/} jif{klxn] 36]sf] xfd|f] hLjgsf] Pp6f b[Zo b]vf k5{ . d / pgL k|]ddf km;]sf b'O{ ;'Gb/ o'jfx¿ . dnfO{ nfu]sf] lyof] d pgLlagf af“Rg ;lQmg“ . pgnfO{ klg nfu]sf] lyof], pgL dlagf af“Rg ;Qm}gg\ . t;y{ k|]ddf cyjf a}+;fn' cfsif{s dfofk|Lltdf km;]sf xfdL ljjfxaGwgdf af“lwG5f}“ . o:tf] aGwgdf af“lw“bf d}n] ;Dem]sf] lyP“ xfd|f] k|]d ;kmn eof] . pgn] klg To:t} eg]sf lyP, xfd|f] k|]d / ;kgf ;fsf/ eof] .
;dosf] clj/n k|jfxdf aUbfaUb} d tLg 5f]/f5f]/LsL cfdf eP“ . clxn] t d 5f]/fa'xf/L, 5f]/LHjfO“, gfltgfltgfx¿sf] wgL eO;s]sL 5' .
c¿n] b]Vbf xfdL aLrsf] bfDkTo k|]d cfbz{do b]lvG5, Oiof{of]Uo b]lvG5 .
dflg;x¿ ;DemG5g\, xfdL bfDkTo k|]dn] k|r'/ dfqfdf l;+l~rt x/fe/f ;kmn hLjg u'hf/L/x]sf cfbz{ hf]8L xf}“ . hLjgdf k|fKt ug'{ kg]{ k|]d kfP/ wGowGo ePsf 5f}‘ . t/ jf:tljstf jf oyfy{ To:t} 5 t < dgdg} ;f]W5' cfkm}‘nfO{ .
ljjfx ePsf] Ps jif{;Dd xfdL olt w]/} v';L / ;'vL lyof}“ ls ToxL Ps jif{ hLjgel/ af“Rg / sNkgfsf] nflu ;fdn aGof] . xfdL Tolta]nf Ps;fy xf“:Yof}“, ?GYof}“ Ps;fy . xfdL b'O{ z/L/ Ps k|f0f ePsf lyof}“ dfgf}“ xfdL b'O{ Psdf Psfsf/ ePsf lyof}“ .
la:tf/}la:tf/} xfd|f] k|]d Jofjxfl/s hLjgsf] Hjfnfdf k/]/ cf]Olngv'Olng yfNof] . k|]ddf sxf“ Kjfn k¥of], ls/f nfUof] ls < xfdLaLr hLjgko{Gt cd/ k|]d /xG5 eGg] ljZjf; If0fe/d} v/fgL eof] . lbg/ft xfdL Pscsf{df vf]6 / ck"0f{tf b]Vg yfn]sf lyof}“ . k|]d hlt dhfn] k"0f{tf;fy Pscsf{nfO{ u¥of}“, 3f]rk]r, 3[0ff, lt/:sf/, emu8f / j}dg:otf klg k"0f{tfsf ;fy g} u¥of}“ . ;xg'sf] klg ;Ldf x'G5 . ;xg g;s]/ Ps ;f“em d 3/ 5f]8]/ lgl:sP“ . pgL eGb} lyP, …3/ 5f]8]/ ghfpm . hfG5f} eg] km]l/ slxNo} kms]{/ cfpg kfpGgf} .Ú
d}n] pgsf] s'/fsf] jf:tf u/Lg“ . 3[0ffsf] y's y'Sb} d 3/aflx/ lgl:sP“ . ef]lnkN6 3/ kmls{P“ . l/;n] sfDb} pgn] ;f]w], …sxf“ uPsL lyof} < sf]l;t /fte/ ;'t]/ kmls{of} <Ú
…;fyL d]gsfsxf“ a;]/ cfPsL 5' .Ú gd| eP/ hjfkm lbPsf] lyP“ .
…d]gsf ls ljZjldq < Tof] czf]s];“u /fte/ v'a /ª/]lnof dgfof} <Ú
czf]s ljjfxcufl8 dnfO{ dg k/fpg] Pp6f o'js lyof] . d]/f] rl/qdfly Toqf] cfzÍf < d l/;n] cfuf] eP“ . hlËP/ eg]“, …d]/f] dg, d]/f] z/L/=== d]/f] v';L . ;'t]“ g} eg] klg s] ug{ ;S5f} <Ú
…d ltdLnfO{ 3/af6 lgsfN5' . t'?Gt} lgl:sxfn .Ú dnfO{ pgn] ha/h:tL 3/ aflx/ lgsfn]/ 9f]sf nufP . km]l/ 3/ leq k:g lbPgg\ .
dfG5]sf] lrQ . d pgL Oiof{n] hn]sf] x]g{ rfxGy]‘, t/ d To:tf] kl/0ffdsf] cfzf ul//x]sL lyOg“ . d s'g} k'?if;“u nfu]sL lyOg“ . pgL dnfO{ csf]{ nf]Ug]dfG5];“u nfu]sf] nf~5gf nufP/ gLrf b]vfpg] sf]l;; ul//x]]sf lyP . To;kl5 d]/f] pkfo ;dfh, d08nL, 7fgf, srx/L dfq lyof] . d]/f afa', dfOtL, gftfuf]tf, Oi6ldq / ;fyLefOx¿sf] lgs} lbg xfdL b'O{sf] d]n u/fpg ;ef, srx/L / 5nkmndf laTof] .
d Tof] ;dodf 5'l§P/ a:g klg ;Sy]“ . 5'l§g g;Sg'sf] sf/0f d]/f] ue{df pgsf] ;Gtfg al9/x]sf] d b'O{ hLpsL ue{jtL lyP“ . To;} x'gfn] klg cGtdf xfd|f] d]n eof] . c¿n] b]Vbf lau|]/ /f]lsPsf] uf8L km]l/ rNg yfNof] . xfd|f] bfDkTo hLjg cufl8 a9\g yfNof] .
lemldSs cf“vf ubf{em}“ cfh ;Dem“bf tLg bzssf] nfdf] ;do lalt ;s]5 . cxf, tLg bzs nfdf] xfd|f] bfDkTo hLjg, d / pgL . k|]d ljZjf;sf] hudf cjl:yt x'G5 . Pscsf{ k|ltsf] xfd|f] ljZjf; / e/f];f dlSs;s]sf] lyof], lkmsf eO;s]sf] lyof] . b]vfpgsf nflu xfdL k|]dn] leh]sf] bfDkTo hLjg u'hfl//x]sf] cf8Da/ uYof}“ . ;'vL / v';L b]lvg]b]vfpg] gf6s v]ln/x]sf x'GYof}“ .
cfh w]/} jif{b]lv d cfkm}nfO{ ;f]lw/x]sL 5'— s] d}n] rf]vf] k|]d kfPsL 5' < k|]dsf] :jfb rfv]sL 5' < ljk/LtlnËLaf6 kfOg] k|]d, ;'v / hLjg/; kfPsL 5' < ;f“rf] xf“;f] / /f]bgsf] jf:tljs :jfb rfVg kfPsL 5' < hLjg gf6s gx'g'kg]{ xf] . leqL cGt/s'Gt/sf] ulx/fOleq cjl:yt r]t, ljj]s / ljZjf;n] hLjgnfO{ :jult lbO :jrflnt rnfodfg ug'{kg]{ xf] . t/ s;/L dflg; oGqjt gf6sLo kfqdf ¿kfGtl/t x'“bf] /x]5 <
d]n eO;s]kl5 xfd|f] bfDkTo hLjg x]bf{b]Vbf :jfefljs ¿kdf rn]sf] nfUYof] . Pp6f kTgLn] ug'{kg]{ ;Dk"0f{ st{Jox¿ d kfngf ul//x]s} lyP“ / 5' . pgL klg kltn] kfngf ug'{kg]{ ;a} bfloTjx¿ k"/f ul//x]s} lyP / 5g\ .
xfdL b'O{ kltkTgLsf] ¿kdf Ps;fy al;/x]sf 5f}“ . Psn] csf]{nfO{ b]vfpg'kg]{ ;a} xflb{stf, k|]d jf bfloTj lgjf{x ul//x]sf 5f}“ . t/ k|]dsf sfsfs'n xfdL ====. dnfO{ lsglsg nflu/x]sf] x'G5, pgL dl;t h'g k|]d u5{g\, bfloTjlgjf{x u5{g\ Tof] Pp6f gf6sdf kltkfqn] lgjf{x ug'{ kg]{ e'ldsf h:tf] dfq xf] . pgL dl;t ;Gt'i6, v';L / ;'vL ePh:tf] b]lvG5g\, agfj6L / b]vfj6L xf], s[lqd xf] . lsg dnfO{ To:tf] cg'e"lt leqL x[bosf] cGt/s'Gt/df c1ft ¿kd} eP klg eO/x]sf] 5 < To;n] dnfO{ d]/f] hLjg ;f/f a|Dxf08eGbf u?Ëf] af]em ag]h:tf] nfU5 . hLjg c;kmn, lg/;, lgikmn ePsf] efg u/fp“5 . d leqleq hln/x]sf] s?0f efjnfO{ zLtntf k|bfg ug{ g;Sbf 56\kl6P/ sf]xLa]nf ?“b}, slxn] xf“:b}, slxn] uDeL/ x'“b} pgnfO{ d}n] w]/} kN6 ;f]w]sL 5', …s] ltdL dl;t ;Gt'i6 / ;'vL 5f} <Ú
…d ;Gt'i6 5' . ;'vL 5' .Ú pgL ;w}+ hjfkm lbG5g\ . …Ps :qLaf6 Ps k'?ifn] kfpg] ;Dk"0f{ s'/fx¿ d}n] eGbf a9L c¿ s;n] kfPsf] xf]nf / <Ú
dnfO{ cem} nflu/x]sf] 5, pgL 9f“l6/x]sf 5g\, pgL gf6s ul//x]sf 5g\ . klt k|]dL jf cfÏgf] Ps dfq k'?if dfg]/ pgnfO{ d}n] Pp6L :qLn] lbg'kg]{ k'?ifk|ltsf] ;Dk"0f{ k|]d, ;dk{0f, ;'v / c¿ ;ayf]s lbg] sf]l;; u/]“ . cfkm"l;t ePsf] lbg ;lsg] ;ayf]s lbP“ . t/ pgL cem} dl;t ;Gt'i6, k|;Gg / k|km'lNnt ePem}“ nfUb}g . pgL ;w}+ k|;Gg, k|km'lnt / ;Gt'i6 ePsf] :jfª kf5{g\, gf6s u5{g\ .
hLjgel/sf] of] Pp6f gdL7f], clk|o / lj/l;nf] cg'e"ltsf] efjn] d]/f] / pgsf] hLjg vf]qmf] agfOlbPsf] 5 . dnfO{ ;w}+ o:tf] nflu/xG5, Ifl0fs pQ]hgfdf u/]sf] ;fgf] uNtLn] klg hLjg d?t'No phf8, z'is / lg/; agfpg ;Stf] /x]5 . em'lSsP/ klg uNtL gxf]; eg]/ ;hu x'“bf, eO/x“bf hLjg emg\emg\ cf8Da/L, s[lqd, agfj6L, gSsnL / gf6sLo aGb} uO/x]5 . of] vf]qmf] gSsnLkgn] emg\emg\ dnfO{ ktem8 agfO/x]sf] 5 . lsg dnfO{ o:tf] nflu/xG5 <
ul0ftdf h:t} dflglnp“m, d}n] cs}{ dflg;;“u ljjfx u/]sf] eP < s;}l;t ljjfx g} gu/]sf] eP < hLjgsf] s'g} :ki6 leGgtf b]vf kYof]{ xf]nf < dflglnp“m, dflglnpm“sf] oyfy{df s'g} dtnj x'“b}g t;y{ To;/L sNkgf ug'{ klg Joy{ 5, t/ klg dg s'g}s'g} a]nf axlsG5 . axls“bf d[ut[i0ffsf] cfgGb cg'ej x'G5 . sNkgfd} ef]lu/x]sf] / gef]u]sf] lhGbuLsf] t'ngf x'G5 h;n] km]l/ c;fWo b'MvL agfpg] u5{— hLjg km]l/ ;'? ug{ kfP †
hLjg km]l/ klg o:t} x'GYof] < hLjg km]l/ klg cf8Da/leq cNem]s} x'GYof] < cf“=== d of] s]s] ;f]lr/x]sL < a]sf/ gb'v]sf] skfn rf]ofn] af‘w]/ b'vfpg' . gePsf] gkfPsf] s'/fx¿sf] ;f]wLvf]hL, gef]u]sf] cg'ejsf] lt;{gf, k"0f{tf k|flKtsf] e|d, lgoltsf] la8Dagf, hLjgsf] d[ud/Llrsf, clt dxŒjfª\Iff, nfn;f h:tf s'/fx¿ b'Mvsf ;|f]t /x]5g\ Sof / <
ePsf]kfPsf]nfO{ g} ;j{:j dfg]/ ;f+;fl/stfdf lqmofzLn eO/xg' pQd eg]/ g} gSsnL k|]dsf], dfofsf], hLjgsf] gSsn clego ul//x]sf x'G5f‘} xfdLx¿=.
pgsf] dgleq ;f“Rr} d k:g ;s]sL 5}g . a'‰g ;s]sL 5}g pgsf] dg . pgL d]/f k"j{k|]dL lyP . xfdLaLrsf] c:jfefljs snxkl5 pgL d]/f klt dfq /xg uP . k|]dL;d]t /lx;s]sf kltsf] dgk]6 cem} d}n] a'‰g ;s]sL 5}g . s:tf] of] d]/f] b'ef{Uo † dfG5]sf] dg a'‰g c;Dej x'“bf] /x]5 .
;fob cem} klg d k"0f{ ¿kn] pgL k|lt ;dlk{t x'g ;s]sL 5}g . pgLdf ;dflxt x'g ;s]sL 5}g . dg cgf}7f] x'G5 . grfx]sf] s'/f] 7ØfDd} ug{ dfGb}dfGb}g . d klg t pgnfO{ k|]dLsf] ¿kdf x]g{ ;lQmg“ . pgL klg dnfO{ k|]ldsfsf] ¿kdf x]g{ ;Q}mgg\ xf]nf / t pgL gSsnL k|]dsf] clego ul//x]sf 5g\ cyjf x'g ;S5 d g} e|flGtdf 5' . d}n] h'g dfgjk|]dsf] ¿k, lrq, :j¿k jf k|s[ltsf] sNkgf u/]sL 5' Tof] cjf:tljs 5 . of] hutsf] If0feª\u'/ hLjgdf s;n] kf] To:tf] zfZjt k|]d kfPsf] xf]nf / <
k|]dljxLg d]/f] lat]sf] z'is hLjg ;Dem“bf ?g dg nfU5 . t/ /f]P/ lg s] kmfobf < hf] laTof], lalt;Sof] . hLjg k]ml/ k|f/De ug{ ;lsg] xf]Og . /f]P/, xf“;]/ jf kZrfQfk u/]/ To;df ;'wf/ ug{ ;lsg] xf]Og . gf6s h:t} gf6s u/]/ d]/f] cgdf]n hLjg t'/Lg nfu]sf] 5 . j[4 eO;s]sf xfdL cem} klg c¿x¿sf cufl8 gf6s v]ln/x]sf 5f}“ b]lvgsf nflu ;'vL x'g''sf], k|]ddo x'g'sf] .
d pgnfO{ k|]d ul//x]sL, Ps gf/Ln] k'?ifnfO{ ug]{ ;dk{0f ul//x]sL gf6s ul//x]sL 5' . pgL klt ePsf]n] Ps k'?ifn] gf/Lk|lt ul/g] k|]d, bfloTj, Tofu / ;dk{0f ul//x]sf] clego ul//x]sf 5g\ . oxf“ ;a} dflg;x¿ gf6sdf em}“ k|]dL jf k|]ldsfsf], klt jf kTgLsf] lktf jf cfdfsf], 5f]/f jf 5f]/Lsf], ;fyL jf b':dgsf] cg]sf}“ ;dofg's"n ljleGg kfqx¿sf] snfTds clego ul//x]sf 5g\ . ;a gf6s v]ln/x]sf 5g\ . e|flGtsf] ;fu/df ?dlNnP/ dflg;x¿ e|djz ;f]lw/x]sf 5g\— ;To s] xf] < oyfy{ s] xf] <
ljz'4 hLjg rfVgef]Ug gkfPsf]df dg rfpl/G5 . lryf]l/Psf] x[bosf] 3fpaf6 /ut, kLk / cf“;' axG5 . b'V5, b'v]/ klg ?g ;lsGg . xf“l;/x]sf], af“lr/x]sf] :jfª kfg}{kg]{ afWosf/L kl/l:yltdf yf]/} clego ubf{ c¿nfO{ / cfkm"nfO{ klg kmfobf x'G5 eg] lsg gug]{ < lsg hLjg–gf6sdf ljljw kfqx¿sf] e'ldsf gv]Ng] < To;}n] xf]nf d]/f klt dfofn' kltsf] e'ldsf dg gnflugnflu klg lgefO/x]sf 5g\ . d kTgLsf]=== . Rr===Rr===hLjg, s7} a/f lar/f † gf6sLo snflzNk clego ubf{ub}{ x]bf{x]b}{ nx}nx} / VofnVofndf lat]5 †
s] hLjg o:t} gf6s xf] <
ls ;+;f/} cw'/f]ck'/f] hLjgsf] s[lqd snflzNk d~rg ug]{] Pp6f /Ëd~r xf] <
äää
Uff9f k|]d
hLjgdf ;a} s'/fx¿ dfG5]n] rfx]h:tf] x'“b}g .
p;n] klg rfx]sf] lyof], k|]dsf] alnof] hudfly :jlKgn ;'vdo dfofn' kfl/jfl/s hLjgsf] hLjge/ lg/Gt/tf † t/ Tof] rfxgfsf] w/x/f uNof{Dd 9n]sf] 5 .
p;n] ;+;f/df ;a}eGbf a9L dfof u/]sf] dfofn' t?gL kTgLsf] csfn d[To'n] p;sf] ;+;f/ k"/f c“Wof/f] ePsf] 5 . ;'Gb/ /d0fLo xl/ofnL au}Frf phf8, z'is d?e"lddf kl/0ft ePsf] 5 . hLjg Joy{tfaf]w eO/x]sf] 5 . ulx/f] kL8f cGt/dgleq, c;xØ j]bgf, dg xfxfsf/ ul//x]sf] 5 . d[To' slt q"m/ x'G5, . p;sf] k]|o;L kTgLnfO{ r'8fP/ nu]kl5 zfGt 5, cb[Zo 5 . dfgf}+ Toxf‘ s]xL ePs} 5}g .
kTgLsf] d[To'n] p;nfO{ nfUg yfn]sf] 5— p;sf] cl:tTjsf] cfwf kmANofF6f] rf]Ol6P/ uPsf] 5 . pm cw'/f] ePsf] 5 . n'nf], lkmtnf], b'Anf], lga{n, cw{z"Go, a}/fuL, la/xL, cToGt zf]sfs'n b'MvL / kLl8t ePsf] 5 . :jf:gLsf] nf;dfly ;fgf] afns af]s]sf] pm 3f]lK6P/ ?“bf Toxf‘ hDdf ePsf dnfdLx¿sf] cf“vf /;fpF5 .
pm lxSslxSs /f]O/x]sf] x'G5 .
…s7}, of] gfgLsf] ljhf]u x'g] ef] . Rr===Rr===.Ú dflg;x¿ ;xfg'e"lt a;f{O/x]sf x'G5g\ . cfdf d/]sf] 6'x'/f] gfgLrfxL“ cndNn k/]/ cfdfsf] nf;nfO{ x]l//x]sf] 5 . afa' /f]Psf] b]v]/ xf] ls cfdf d/]sf] a'em]/ gfgL klg ?g yfN5 .
p;sf] lxSslxSs ?jfO emg\ rsf]{ x'G5 . ;fgf] gfgLsL cfdfsf] d[To' † sdnf] dg ePsf dflg;x¿ dg yfDg g;sL ;'FSs;F'Ss ug{ yfN5g\ . :jf:gLdflg;x¿ asf{]sf 5]pn] cf“;' k'l5/x]sf 5g\ . p;sf] l5d]ls gjo'jf ;fDbf]s ?g]x¿ ;a}nfO{ pl5Gb} 8f“sf] 5f]8]/ 3f]K6L3f]K6L /f]O/x]sf] 5 .
;fDbf]snfO{ p;sL kTgLsf] d[To'n] eofjx cf3ft / rf]6 kf/]sf] /x]5 . ljlIfKt eP/ sxfnLsxfnL ufp“ g} ysf{P/ /f]O/x]sf] 5 . efjljef]/ pm p;sf] o:tf] b'Mvsf] 38Ldf ;fy lbg] l5d]sL o'jfnfO{ b]v]/ dg yfDg s]xL e/y]u ePsf] dx;'; ug{ k'U5 . p;sL kTgLsf] d[To'n] p;nfO{ dfq geP/ l5d]sL ;fDbf]snfO{ klg TolQs} rf]6 k'¥ofPsf] 5 .
;fRr} p;sL kTgL p;sf] dfq Psnf}6L lk|o geP/ 5/l5d]sL / Oi6ldq ;a}sf klg TolQs} lk|o /lxl5g\ . HjnGt pbfx/0f ;fDbf]s / l5d]sL cfOdfOx¿sf] ?jfOn] k'li6 ul//x]sf] 5, …ofof]Sdf ;fFRr} ;j{lk|o lyO{ †Ú
ofof]Sdf †
lgd]ife/sf nflu hLljtfj:yfsL ¿kjtL ofof]Sdf p;sf] ;Demgfdf pleg cfOk'lU5g\ . pgLx¿sf] ljjfx ePs} klg slt w]/} jif{ ePsf] 5 / < 5 jif{ k'Ug} nfu]sf] a]nf kTgLsf] d[To', ofof]Sdf s]xL lbg cufl8 em/Ldf ?em]/ leh]/ cfPsL lyO{ clns ca]nf /flt . lgx'“ ToxL eof], ?“3fvf]sLdf h:tf] vf]Sg], Hj/f] cfpg] . Hj/f] a9\b} uof], c:ktfn k'¥ofpFbf …lgdf]lgofÚsf] …nf:6 :6]hÚ 8fS6/x¿n] eg] .
cefuL p;n] cfÏgf] x[bosf] 6'qmfeGbf a9L dfof u/]sf] ofof]Sdf † /ftdf h"gh:tf] zLtn pHofnf] lbg], dg emndNn pHofnf] kfg]{ pHofnL ltgnfO{ pm ;w}+F cf“vf cufl8 /fVg ?rfpFYof] . ltgL klg nf]Ug] eg]kl5 x'?Ss} x'lGyg\ . tL b'O{sf] dfofk|Lltn] l;l~rt bfDkTo hLjg b]v]/ dflg;x¿ eGg] uy]{, …s:tf] ldn]sf] hf]8L †Ú Pp6L gf/Laf6 k'?ifn] kfpg'kg]{ cyjf kfpg ;Sg] ;Dk"0f{ s'/fx¿ p;n] ltgLaf6 kfPsf] lyof] . p;n] klg Pp6f k'?ifn] lbg ;Sg] ;a} yf]s lbPsf] lyof] . ¿k, u'0f, ;Lk, zLn, :jefj, hjfgL ;a} yf]sn] k"0f{ ltgnfO{ kfPsf]df pm cfk"mnfO{ efUodfgL ;DemGYof] . cem pgLx¿sf] Pp6f ;Gtfg hlGd;s]kl5 t pm cfk'mnfO{ ;+;f/s} ;a}eGbf ;'vL dflg; ;Demg yfn]sf] lyof] . t/ cs:dft of] s] eof] < b}jsf] nLnf †
ofof]Sdf dl/;lsg\ . ca p;sf] v6gdf s]xL /x]g . pm p;sf] ;fdYo{n] leofP;Dd ;Dej, ;'Gb/ / eJotf;fy ofof]Sdfsf] d[To';+:sf/ ug{ rfxG5 . ug'{kg]{ ;Dk"0f{ ljwLljwfg, cfjZos ;fdu|Lx¿sf] hf]xf] u/]/ y'k|} dnfdLx¿sf ;fy nf;nfO{ 3f6df k'¥ofOG5 .
dnfdLx¿sf] nfdf] tf“tL, ufp“ g} plN6P/ dnfdL uPsf 5g\ . …hLpFbfsf] hGtL, dbf{sf] dnfdLÚ ;fFRr} ;a} ufpFn]x¿sf] ;xfg'e"lt kfpg ;kmn pm nf;5]p emf]qmfP/ cToGt pbf; eP/ a;]sf] 5 . p;s} 5]pdf ;fDbf]s klg a;]sf] 5 .
dnfdLx¿ lrtf tof/ ul//x]sf 5g\ . 7"nf7"nf d'9f / kmUNofF6f] bfp/fsf] 7"n} rfª y'kfl/Psf] 5 . 7"nf] gfdL dfG5]sf] h:t} /fd|f] lrtf tof/ ePsf] 5 . dnfdLx¿ cfk"mn] ;Sg] sfddf h'6]sf 5g\, j[4x¿ ;fgf];fgf] em'G8df a;]/ aft dfl//x]sf 5g\ .
…ofof]Sdf ;fRr} u'gL, ;xgzLn / st{Jok/fo0f gf/L lyO{ . cf“vfdf /fVbf klg glaemfpg] .Ú
…xf] lg, cNkfo'sL /lxl5g\ . ca Tof] sfv] gfgL s;/L x'ls{Pnf < b'ws6'jf 6'x'/f, s7} †Ú
;a}sf] Wofg ofof]Sdfsf] hLjg / d[To'dfly g} s]lGb|t x'G5 . ;a} c8sn ul//x]sf x'G5g\, s] hLjg o:t} x'G5 < lrQ a'emfpg g;s]/ xtf]T;flxt pgLx¿ cJoQm k'sf/ ug{ k'U5g\— 6'x'/f] gfgL /fd|/L x'ls{of];\ .
pm b'Mvsf] ckf/ ;d'b|leq x/fO/x]sf] a]nf ;'G5, …ofof]Sdf dnfO{ dfkm u/ . d]/} sf/0f ltd|f] d[To' ePsf] 5 . olb ltdLn] dnfO{ k|]d gu/]sf] eP ltdL dnfO{ e]6\g cfpFlbgYof] / em/Ldf ?‰b} ca]nf /flt 3/ kms{lbgYof] . la/fdL xF'lbgYof] / dg]{ lyPgf} .Ú ;'Fs;F's ub}{ nf;n] dfq ;'Gg] u/L ;fgf] :j/df ;fDbf]sn] eg]sf] s'/f===
…x“, of] ;fDbf]s s] elg/x]sf] 5 < d s] ;'lg/x]sf] 5' <Ú pm eml:sG5 / ;fDbf]snfO{ x]5{ . ;fDbf]s lglg{d]if b[li6n] nf;nfO{ x]/]/ cf“;' r'xfO/x]sf] x'G5 .
pm ;fDbf]snfO{ xftdf ;dft]/ tfGb} lgs} k/ sf]xL gePsf] PsfGtdf n}hfG5 / ;f]W5, …ltdL s] elg/x]sf lyof} <Ú
…dfkm ugf]{; bfO, ofof]Sdfsf] d[To';+:sf/ ;s]kl5 d ;a v'n:t eGg]5' .Ú
…s] v'n:t < af“lr; eg] t eG5;\ .Ú pm v's'/L phfpF5, 3fF6L tfs]/ sf6\g} nfu]sf] x'G5 . ;fDbf]s p;sf] v'§f ;dft]/ 9f]Sb} laGtL u5{, …ltgsf] clGtd ;+:sf/ x'g lbg'xf];\, To;kl5 h] ug'{x'G5, ugf{];\ .Ú
pm v's'/L k/ x'TofpFb} kmfN5 . ;fDbf]snfO{ uDnË cFufnf] df5{ / 8f‘sf] 5f]8]/ ?G5 . ;fDbf]s klg ?G5 . b'j}hgf ?“b} nf;5]p kms{G5g\ .
b'j}n] ldn]/ ofof]Sdfsf] nf; lrtfdfly /fV5g\ . bfualQ lbP/ cfuf] emf]:5g\ . lrtf Xjf/Xjf/tL aNg yfN5, nf; hNg yfn]sf] x'G5 . pm k]ml/ ;fDbf]snfO{ c?n] pgLx¿sf s'/f g;'Gg] u/L lgs} k/ lnP/ hfG5 . pm y'r'Ss e'OFdf a:5 / ;fDbf]snfO{ klg a;fpF5 .
…x]/\, ;fDbf]s . ofof]Sdf dl/;sL, To;sf] nf; hln/x]sf] 5, Tof] hln/x]sf] nf;sf] s;d vfP/ eg\, ltdLx¿sf] aLr s:tf] ;DaGw lyof]<Ú
;fDbf]s s]xL gaf]nL cf“vf e"OFlt/ u8fpF5 .
…d ;f]Wb} 5' ===.Ú pm r6Øfª\em}“ lrRofpF5 .
…s]== s]==.Ú
…ofof]Sdf / t]/f] s:tf] ;DaGw lyof] <Ú
pn{bf] gbL;l/ ;fDbf]ssf] cf“vfaf6 cf“;' aU5 . pm r'k /x]sf] ;fDbf]snfO{ vfpnf em}“ xsfb}{ s/fpF5, …Tof] hln/x]sf] nf;sf] s;d=== ;f“rf] s'/f eg\ .Ú
…dnfO{ h] ug'{x'G5 ugf]{;\ . xfdL aLr k]|d;DaGw lyof] . ofof]Sdf d]/f] klxnf] k|]d lyof] .Ú
…ltdLx¿ aLr k'?if / gf/Lsf] cg}lts ;DaGw klg lyof] <Ú
…d 9f6\lbgF . ltgsf] hln/x]sf nf;sf] s;d eGg'eof] . lyof], h'g /ft ltgL ?‰b} kmls{Og\ Tof] xfd|f] clGtd ldng lyof], d]/} s/n] ltgL cfPsL lyOg\ . d ltgLlagf af“Rg ;lStgy]‘ . ltgL klg=== ltgL af“r]sf] eP xfdL ljjfxaGwgdf af“lwg] eO;s]sf lyof}“ . dl/;s]sL ltgsf] nf;sf] s;d ;Sg'x'G5 eg] dnfO{ dfkm ul/lbg'xf];\ . gq h] ug'{x'G5, ug'{xf];\ ===.Ú
…Pp6f k|Zg, of] sfv] gfgL s;sf] xf] < d]/f] ls t]/f] <Ú
…Tof] t ofof]Sdfn] dfq atfpg ;lSyg\ . ;a}sf] b[li6df tkfO{“sf] xf] . tkfO{‘ To;nfO{ kfNg rfxg'x'Gg eg] d ltgsf] cjz]if To;nfO{ kfNg tof/ 5' .Ú
…t“ gfy]n] d afa' 5Fbf5Fb}== O{== kfpnf;\ .Ú pm ;fDbf]snfO{ b'O xftn] nf]kf5{ / w]/}a]/ pm 3f]/LP/ a:5 . ;fDbf]sn] ;f]r]sf] lyof] ca p;n] xft 5f8g]5 . h] k5{ dfgl;s ¿kn] a]xf]g{ tof/ eOa;]sf] x'G5 . t/ lgwfPsf] dflg; ;kgfdf stfstf, s;/Ls;/L, s]s] af]ln/x]em}“ pm hln/x]sf] nf;nfO{ x]b}{ cToGt ;fgf] :j/df cfkm}l;t af]n]em}“ u/L la:tf/} eGg yfN5=…of] s:tf] cgf}7f] < cfZro{ † s:tf] 5n < dfG5]sf] dg xf] ls k|]d < dnfO{ ltgn] u/]sL k|]d l;Ëf] h:tf] nfu]sf] lyof] . dnfO{ dfq ltgL dfof k|]d ul5{g\ eGg] nfu]sf] lyof] . s] k|]d klg lx:;flx:;fdf afl8G5 < k|]d 6'qmf6'qmfdf ljeflht x'g ;Qm}g . k|]dsf] b'O ;fem]bf/x¿ x'g ;S5g\ t/ pgLx¿n] k|fKt ug]{ k|]d l;Ëf] l;Ëf] g} x'G5 . ofof]Sdfn] dnfO{ u/]sf] k|]d l;Ëf] lyof] . d}n] kfPsf] k|]d l;Ëf] lyof], uf9f lyof] . d}n] ltgnfO{ u/]sf] k|]d klg l;Ëf] lyof] . d]/f] k|]ddf sxf“ q'l6 eof] < k|]d / t[lKt † o;sf] kl5 nfUg]x¿nfO{ kl/j]z, ;do, g}ltstf / cj:yfsf] jf:tf g} sxf“ x'G5 / † b'a{n dfgjLo rl/q † k|]d / t[lKtsf cufl8 slt sdhf]/ x'G5 < klt, ;Gtfg, ;dfh ;a;a Tofu]/ k|]d / t[lKtdf /dfpg] dflg;x¿dWo]s} /lxl5g\ ofof]Sdf klg . dflg; dgs} kl5 s'b\g] k|f0fL xf] . dfgl;s t[lKtsf nflu h'g;'s} d"No ltg{ tof/ x'G5 . bf]if ltgsf] xf] < k|]d / t[lKtsf] nf]eL dg, axlsOg\ ===
…c;Ld k|]dsf] rfxgf /fVg] ltgL kQ} gkfO k|]dsf] kl5 bf}l8g\ . k|]d klg Pdf]Ojf h:tf] xf] ls < Go'lSno; b'O6f ePkl5 b'O6f Pdf]Ojfx¿ ePh:t} cToGt w]/} k|]d/fzL af]s]sL ltgL ltGfsf] k|]d dnfO{ lb“bf dfq l;l4Pg / ;fDbf]snfO{ klg lbOg\ . k|]d afF8\bf a9\5 . afF8]/ pa|]sf] k|]d dnfO{ lbPsL xf]Og . v} ofof]Sdfn]] s] u/]sL lyOg\ < k|]dbfg < d ca ltgLaf/] ljj]rgf, 5nkmn, rrf{ jf d"NofÍg s]xL s]xL ulb{g“ . cfk"mn] dfof u/]sf dflg;sf] klg u'0fbf]if s]nfOG5 / < h]h:tf] 5 l;Ëf] l:jsfl/G5, cem ltgL t dl/;lsg\ . dfofn'sf] x/]s s'/fx¿ / dfofn'x¿ lk|o x'G5g\ . dl/;s]sL d]/L ofof]Sdfsf] lk|o ;fDbf]s klg dnfO{ lk|o 5 . ltgL lhp‘bf] ePsL eP xfdLaLr vf];fvf]; x'GYof] xf]nf . dfofn' klg vf];fvf]; ug]{ lrh h:tf] xf] / < ca t dl/;sL . kmut af“ls /x]sf] ;Demgf xf] . d, ;fDbf]s / b'lgofF;“u klg s]jn ;Demgf dfq afFls /x]sf] 5 . d;“u ltgsf] / d]/f] /utn] algPsf] :fGtfg 5, k]|d k|tLs xfd|f] ;Gtfg †Ú
o:t}o:t} lgs}a]/;Dd pm a8a8fpF5 . t/ cGtdf ;fDbf]snfO{ cFufnf] dfb}{ eG5, … ;fDbf]s, ofof]Sdf dl/;sL . ca ltgsf] rl/qdf k|Zg p7fpg] s'/} /x]g . d}n] lbg g;s]sf] t[lKt / k|]d ltgsf] hLljtfj:yfdf ;fob ltdLn] lbg ;Sof} . d ltgnfO{ cU3f]/ w]/} dfof uy]{ / cem} u5'{ . ltgn] eg]sL eP d g} ltdLx¿sf] ‰ofOF‰ofOF ljjfx ulb{g] lyP“ . h]xf];\ dl/;s]sL ltgsf] ;Demgfdf b'MvL x'g] d Ps hgf dfq geP/ xfdL b'O{ k'?ifx¿ af“r]sf 5f}“, ofof]Sdfsf] la5f]8sf] xfd|f] kL8f Pp6} 5 . xfd|f] d'6'df ltgL l;Ëf]l;Ëf] ;Demgf eP/ af“Rg]l5g\ . ltgnfO{ u'dfpg'sf] b'Mv xfd|f] ;femf ePsf] 5 / ltgsf] lr/Gtg ;Demgfsf] xfdL ;dfg ;fem]bf/ ePsf 5f}“ .Ú
;fDbf]s 3/L3/L p;nfO{ / 3/L3/L aln/x]sf] lrtfnfO{ x]b}{ p;sf] s'/f Psfu| eP/ ;'lg/x]sf] x'G5 .
äää
tk:jL dxfTdf dxfdfgj
…dfgj ;+;f/Ú j[4x¿sf ;xh hLjgofkg ug]{ cyjf d[To' s'g]{–kv{g] ;a} ;'ljwf;DkGg ;fgf] ;+;f/ xf] . ToxfF afncf>d, j[4f>d, c:ktfn 5 ;fy} l;h{gfTds ;'Gb/ /rgfx¿ ug{sf nflu pko'Qm kl/l:ylt, jftfj/0f / ef}lts ;+/rgf pknAw 5 . ToxfF lsl;dlsl;dsf j[4x¿ hLjgsf] clGtd sfnv08df :j]R5fn] jf afWotfn] al;/x]sf 5g\ . pgLx¿ ;a}sf cfcfˆgf 5'§} k|sf/sf afgLa]xf]/f, cfrf/ljrf/, b[li6sf]0f, lqmofzLntf jf ljz]iftfx¿ /x]sf 5g\ .
tL ;a} j[4x¿nfO{ PsfPs s]nfP/ x]g]{a'‰g] xf] eg] uDeL/ hLjgsf], Oltxf;sf] cyjf pgLx¿n] ef]u]sf a]Unfa]Un} sfnv08sf Pp6fPp6f pb]snfUbf, /dfOnf, b'MvnfUbf cg]sf}+ syfx¿ aGg ;S5g\, Joyfx¿ kf]lvg ;S5g\ .
To;} …dfgj ;+;f/Ú df a:g] tk:jL dxfTdf dxfdfgjsf af/]df hfGg]a'‰g] lh1f;f lnP/ d ToxfF k'U5' .
y'k|} j[4x¿sf] Pp6f x"nem'G8 b]V5' . b]Vbf nfU5— pgLx¿ s'g} uDeL/ ljifodf 5nkmn ul//x]sf 5g\ . d s]xLa]/ 6f9f a;]/ k|tLIff u5'{ .
æToxfF tk:jL dxfTdf dxfdfgj klg x'g'x'G5 <Æ d Pshgf j[4nfO{ af]nfP/ ;f]W5' .
ædxfTdf, dxfdfgj x'g'x'G5 .Æ j[4 wgkfn hjfkm lbG5g\ .
æs] tkfO{F af]nfP/ Nofpg ;Sg'x'G5 <Æ d ;f]W5' .
æclxn] t xf]Og, 5nkmn cfwf 3G6fkl5 ;lsG5 . To;kl5 af]nfpg ;S5' .Æ
æp;f] eP cfwf 3G6fsf] ;do d tkfO{F;Fu s'/fsfgL ukmufkm u/]/ latfpg rfxG5' . s] tkfO{FnfO{ km';{b 5 <Æ
ækm';{b} 5 . t/ tkfO{F sf] x'g'x'G5 < lsg xfdLh:tf ;don] s]xL ;do ;fFr]sf j[4x¿;Fu s'/f ug{ rfxg'x'G5 <Æ pgL ;f]W5g\ .
æd kqsf/ x'F . tk:jL dxfTdf dxfdfgjsf] kl/ro …zflGtk'/Ú klqsfdf 5fKg rfxG5' . cfwL 3G6f kv{g] ;do d tkfO{F;Fu s'/f u/]/ latfpFbf /fd|} xf]nf eGg] ;DemG5' .Æ
æx'G5, d tof/ 5' .Æ
ætkfO{F s;/L of] j[4f>ddf a:g cfpg'eof] < d a'‰g rfxG5'— tkfO{Fsf] sf]xL kl/jf/ -5f]/f5f]/L, a'xf/L, HjfOF, efOelthf, kTgL jf cfkmGt gftfuf]tf cflb_ 5g\ of 5}gg\ < of] j[4f>dsf] Joj:yfkg s:tf] 5 < tkfO{F oxfF ;Gt'i6 x'g'x'G5 < clg tkfO{Fsf] ljrf/df === .Æ
æcfDdfdf=== olt w]/} k|Zgx¿ Ps} ;fy . tkfO{F kqsf/x¿ ;f]Wg kfpg'eof] cyjf a'‰g] df}sf kfpg'eof] eg] ;du| j[QfGt, xfnrfn ;a;a Ps;fy a'‰g rfxg'x'G5 . w}o{tfsf ;fy PsPsj6f dfq ;f]Wg'xf];\ .Æ pgL /l;s a"9f /x]5g\ / xfF:5g\ hf]8n] æxf=== xf=== xf=== .Æ
æxf=== xf=== xf===Æ d}n] klg gxfF;L w/} kfOgF . x+;d'v pgL, pgsf] cufl8 uDeL/ eP/ a:bf cfkm" c;fdflhs, cgf}krfl/s / c;Eo eOg] xf] ls eGg] 8/n] klg d xfF:5' / eG5'— æxfdL kqsf/x¿sf] afgL g} k|Zgx¿ vGofpg] xf]— kfgLh:t} . k|Zgx¿n] g'xfOlbP/ vf6L s'/f kQf nufpg' xfd|f] bfloTj xf] . gl/;fpg'xf]nf cyjf gxfF:g'xf]nf, d ca eg] PsPsj6f dfq k|Zg ;f]Wg]5' . xf=== xf=== xf=== .Æ
æxf=== xf=== xf=== .Æ pgL klg xfF:5g\ . xfF:bf xfdL lrGtfo'Qm tgfju|:t ;+;f/af6 6f9f cfTdLotf, 3lgi7tf / ldqtfsf] lg:jfy{ k|]ddo lgisk6 tgfj/lxt zfGt kl/j]zdf cjtl/t x'g k'U5f}F .
ætkfO{F s;/L of] …dfgj ;+;f/Ú df a:g' cfpg'eof] <Æ
æd s;/L oxfF a:g cfOk'u]F < of] d]/f] lhGbuLl;t hf]l8Psf] k|Zg d}n] klg lgs}kN6 ud]sf] 5' / yfxf kfPsf] 5'— lhGbuL eg]sf] Pp6f /dfOnf] VofnVofn v]n jf em]n /x]5 . v]Nbfv]Nb}, em]Nbfem]Nb} d oxfF cfOk'u]sf] 5' of] l:yltdf, cj:yfdf, hLjgsf] clGtd sfnv08df=== tkfOF{+nfO{ k6Øf/ nfUnf emsf]{nfUbf] d]/f] lg/; hLjgsf] syfJoyf ;'Gbf .Æ pgL uDeL/ / efj's eP/ dlt/ x]5{g\ .
ænfUb}g . nfUg] eP ;f]w]/ s'/f pKsfpg] g} lyOgF lg . tkfO{F s'g} s'/f gn'sfO{ eGgf];\ . klqsfsf nflu s]xL d;nf, ;fdn jf v'/fs k|fKt xf]nf ls .Æ
æd=== Æ pgL ;'b"/lIflthtkm{ x]5{g\ . dfgf}+ pgL cfˆgf] w]/} cl3sf] ljut jf ef]u]sf] hLjgsf] :jlKgn ;Demgfdf x/fpg k'u]sf 5g\ . Vjfs\Vjfs\ vf]s]/ unf ;kmf ul/;s]kl5 eGg ;'? u5{g\— æd=== Æ
pgL cs:dft\ sxfFsxfF x/fP . yfldP, af]Nbfaf]Nb} /f]lsP / csf]{kl§ kmls{P/ cg'xf/ n'sfP . s]xLa]/ pgsf] s'd dfq xlNnPsf] b]V5' . csf]{kl§ pgL lsg kmls{P < s] pgL cfˆgf] Joyf n'sfpg rfxG5g\ cyjf k'/fgf] ;Demgfdf ?dlNnP/ ?g yfn]sf 5g\ < s]xLa]/kl5 dlt/ kms{G5g\ . cfFvf lrdlrd u/]/ km]l/ xfF:b} eGg ;'? u5{g\— æd slt;Dd tkfO{+nfO{ ;'gfpmF < slt n'sfpmF dgdf 6'ª\uf] ug{ g;s]/ s]xLa]/ cndlnPsf] 5' .Æ l;Fufg kmfNg] lgx'F u/]/ s]xL k/ hfG5g\ . s]xLa]/ d]/f] cfFvfaf6 cf]em]n k5{g\ / kms{G5g\ .
pgL klxnfh:t} t/f]tfhf ePsf 5g\ . cfˆgf] Joyf kf]Vg yfN5g\— æd x/]skN6 cfˆgf] lj:d[ltleq lanfO;s]sf] ljutaf/] haha eGg yfN5', vf6f al;;s]sf] af;L 3fp sf]t/]/ pKsfPem}F b'V5' t/ k|To]s b'vfOdf Pp6f cgf}7f] t[lKt dx;'; ug{ k'U5' . To;}n] d k6sk6s cfˆgf] syfJoyf bf]xf]¥ofO{–t]x¥ofO{ -;'Gg] dflg; kfP;Dd_ ;'gfO/xG5', ;'gfpF5' . ;'gfpFbf Tof] k'gMM ck|fKo cgdf]n ljutdf k'u]sf] e|d kfn]/ …hLjg slt kmf;km';=== km':;f /x]5Ú eGg] gdL7f] cg'e"ltn] kf]lnG5', lk/lnG5' . ;'gfpFbf st} d /f]PF eg] of] s:tf] sdhf]/ /x]5, sfd gnfUg] /x]5— g7fGg'xf]nf . ca t d 6]kl/s8{/ jf ;L8L Sof;]6em}F d]/f] syf bf]xf]¥ofpg', t]x¥ofpg'df vlKk; eO;s]sf] 5' . a'9];sfn eg]s} s] /x]5 / ;'wf/ jf ;+zf]wg ug{ g;lsg] cfkm"n] ef]u]sf] ljut, lat]sf] hLjgsyf ;'gfpg], ;Demg], ;Dem]/ /dfpg] jf ?g] Ifl0fs / clGtd sfnv08 /x]5 dflg;sf] .Æ pgL dnfO{ k'n'Ss x]5{g\ .
æcF eGg'xf];\ . d a'lem/x]sf] 5' .Æ d eG5'— æwGbf gdfGg'xf];\, s]xL u/L tkfO{Fn] c;fdfGo Jojxf/ ug'{eof], eGbfeGb} ?g'eof], xfF:g'eof] jf c¿ yf]s ug'{eof] eg] klg cGoyf ;Demg] 5}gF . tkfO{F 9'Ss eP/ cd's, ca'em bz{s ;fd' gf6sdf em}F clego ub}{ x'g'x'G5 eGg] ;Demg'xf];\ .Æ
d uf]nf] 3]/f agfP/ a;]sf j[4x¿sf] em'G8 x]5'{ . pgLx¿ cem} To;/L g} cg]s xfpefjx¿df xft, 6fpsf] / z/L/ xNnfP/ 5nkmndf Jo:t 5g\ . t;y{ dnfO{ xtf/ 5}g . wgkfnsf] s'/f ;'Ggdf cfkm"nfO{ tDtof/ tNnLg kf5'{ .
æd clxn]h:tf] tu8fk"0f{ dfG5] h:tf] 5', klxnf To:tf] lyOgF . d]/f OlGb|ox¿ k"0f{ ljsl;t lyPgg\ . s'g} klg sfd 7Ls 9ª\un] ug{sf nflu c¿sf] cfb]z, lgb]{zg, O;f/f dnfO{ rflxGYof] . cfˆgf] dg1fgn] s]xL ug{ ;lQmgy]F . emG8}emG8} d cw{ u7]/f], lxgtfu|:t d s]xL sfd k"/f ug{ ;S5' eGg] ljZjf; lyPg . d]/f] cfdfa'af c;fWo ul/a lyP . efOalxgLx¿ klg y'k|} lyP . ha d s]xL 7"nf] ePF, 3/df ;a}hgf a;]/ vfg k'Ug] cj:yf gePsfn] ul/vfg jf dfluvfg ;Sg] s]6fs]6Lx¿nfO{ :jtGq ¿kdf ;8sdf 5fl8of], k7fOof] . u'F8af6 p8\g ;Sg] ePkl5 ar]/fx¿ p8]em}F xfdLn] klg rf/f] cfxf/fsf] vf]hLdf ufpF, ;x/, ;8s, uNnL, 3/3/ e6\lsg / rfxg{ yfNof}F .Æ
æd klg Pp6f ;8s5fk aRrf] x'Fb}, x's{+b} Pp6f l/S;frfns x'g k'u]F . l/S;frfns ePkl5, /fd|f] cfxf/f vfg kfPkl5 d klg tGg]/L x'g k'u]F=== Æ pgL elg/x]sf lyP . ptf j[4x¿sf] 5nkmn ;lsP5 Sof / Û p7]/ ;a} lxF8\g yfN5g\ . pgnfO{ aLr}df /f]s]/ d eG5'— æpgLx¿sf] 5nkmn ;lsof] xf]nf . lxF8\b} 5g\\, tk:jL dxfTdf dxfdfgjnfO{ af]nfP/ Nofpg'xf];\ .Æ
æd]/f] s'/f k"/f ;'Gg'x'Gg <Æ pgL ;f]W5g\ .
æc¿ s'g} lbg ;'gf}nf .Æ d eG5' .
æxf]Og, ca s]xLa]/df g} d]/f] s'/f ;S5' . d]/f] s'/f ;lsPkl5 dxfTdf dxfdfgjnfO{ pgLx¿s} sf]7fdf e]6fpFbf x'Fb}g <Æ
æTo;f] xf] eg] x'G5 .Æ dg gnfuLgnfuL eG5' . pgL ;'? u5{g\ .
æd …gg:6kÚ kf/fdf s]xLa]/df g} d]/f] s'/f ;Sg]5' . k[i7e"ld ;'lgxfNg'eof] . Pp6f dxful/a bl/b|sf] 5f]/f] ul/a l/S;fjfnf dnfO{ Pp6L z/0ffyL{ o'jtL;Fu ljjfx ug]{ k|:tfj cfof] . d;Fu hLptgafx]s s]xL gePsf] s'/f ;'gfPF . s]6L /fhL eOg\ . ljjfx eof], Pp6f 5f]/f] hlGdof] . 5f]/f] hlGdPkl5 ;/nfsf] dg daf6 c3fof], el/of] . Pp6f ;DkGg law'/;Fu ltgsf] n;k; x'g yfNof] . l5d]sLx¿n] ;'emfPd'tfljs pgLx¿nfO{ /Ë]xft kqmfp u/]/ k|x/Lyfgfdf a'emfPF . ;/nf kf]On uOg\ . d;Fu /Xof] ;fgf] 5f]/f ;Db]g . ;Db]gnfO{ l/S;f s'bfP/ sdfPsf] k};fn] af]l8{ª :s'n k9fPF . /fd|f] k9fO ePsf]n] 5fqj[lQ kfP/ 8fS6/ eof] . 8fS6/ 5f]/f]n] ;DkGg kl/jf/sL a'xf/L Nofof] . clg To;kl5==== .Æ
pgL /f]lsP . t/ dnfO{ pT;'stf eO/x]sf] x'G5 / ;f]W5'— æTo;kl5 s] eof] < tkfOF{+sf] 5f]/fa'xf/L clxn] sxfF 5g\ <Æ
æpgLx¿;Fu s]xL jif{ a;]F . To; cj;/df d x[i6k'i6 ePF, k9\gn]Vg klg ToxL a]nf l;s]F . d]/f] u7]/fkg Tolt a]nfb]lv ;dfKt eof] . pgLx¿ ljb]z uPsf 5g\ . gfltgfltgLx¿ klg eO;s]sf 5g\ . kms]{/ gcfpGh]n eg]/ of] j[4f>ddf /fv]sf 5g\ . olQsf w]/} jif{x¿ lalt;Sof] ls ca dnfO{ nfUg yfn]sf] 5==== pgLx¿ slxNo} kms]{/ cfpFb}gg\ . kms]{ klg pgLx¿ kms{+bf d dl/;s]sf] x'g]5' . xf=== xf=== xf=== Æ pgL dHhfn] xfF:5g\ .
d klg xfF:5' . t/ dg afpFl8P/ cfpF5 / gegL ;lQmgF . eG5'— æs:tf] Joª\Uo < s:tf] 7ufO xf] lhGbuLsf] < cg]s b'Mv u/]/ 5f]/f k9fpg', x'sf{pg' eof] . clxn] j[4fj:yfdf tkfO{FnfO{ x]/rfx ug{sf ;§f ljb]z uP/ a;]sf 5g\=== .Æ
æhfpmF ca, pgLx¿nfO{ e]6\g . lxF8\gf];\ .Æ
Pp6f ;kmf;'U3/ ;fgf] sf]7fdf b'O{ hgf j[4x¿ a;]sf 5g\ . xfdLnfO{ b]v]/ pT;'stf cfFvfdf af]s]/ b'a} hgf :jfutdf pleG5g\ . d eG5'– æa:g'xf];\, a:g'xf];\ . d …zflGtk'/Ú klqsfsf] kqsf/ tk:jL dxfTdf dxfdfgjnfO{ e]6\g rfxG5' .Æ
æa:g'xf];\ . tkfO{F tLg} hgfnfO{ Ps;fy e]l6/xg'ePsf] 5 .Æ Ps hgf j[4 eG5g\ .
æsf] tLg hgf < s:tf] tLg hgf <Æ d ;f]W5' .
ætk:jL, dxfTdf / dxfdfgj xfdL tLg hgf xf}+ . ;Fu;Fu} lxF8\g], a:g] x'Fbf dflg;x¿ xfd|f] gfd Ps ;fy lnG5g\ . To;/L gfd lnFbf w]/}nfO{ e|d k/]sf] 5 ls tk:jL, dxfTdf / dxfdfgj Pp6} dfG5] xf] .Æ
ætk:jL, dxfTdf / dxfdfgj sf]sf] x'g\ t <Æ
æclxn] tkfO{F+ hf];Fu cfpg'eof], pgL tk:jL x'g\ . pgn] tGg]/L pd]/df :jf:gL kf]On uPkl5 tk:of u/]em}F cg]sf}+ b'Mvsi6 ;x]/ kl/>d, tk:of u/]/ 5f]/f] x'sf{P, k9fP / Pp6f nfos dflg; agfP . Tof] b]v]/ pgnfO{ dflg;x¿n] tk:jL eg]sf x'g\ .Æ cl3 af]Ng] j[4 eG5g\ .
æcxf]=== d t em'lSsP/ Pp6} dflg; ;Dem]/ vf]lh/x]sf] lyPF . tkfO{F tk:jL xf] eGg] yfxf kfPsf] eP tkfO{Fsf] syfJoyf ;lj:tf/ ;'Gg] lyPF .Æ
æt s] eof] < df]6fdf]6L d}n] ;'gfOxfn]F . g'g, crf/, d;nf yKg], sfF65fF6 u/]/ snfTds, dw'/ agfpg], nflnTo e/]/ afGsLbf/ agfpg] sfd t ;'Gg] dflg;sf] xf] .Æ tk:jL wgkfn eG5g\— æ;'Gg] dflg;df efjgf 5}g eg] hlt ;lj:tf/ ;'gfP klg vNnf] x'G5 . efjgf, sNkgf / syfnfO{ snfTdstfdf 9fNg] Ifdtf >f]tfdf ePdf ;ª\If]kdf elgPsf] 36gf klg /f]rs x'G5, xf=== xf=== xf=== Æ
æxf=== xf=== xf=== Æ xfdL ;a} xfF:5f}+ . pgsf] eGg] z}nL / xfF:g] kf/fn] ;a}nfO{ x;fPsf] x'G5 .
æca tkfO{Fx¿dWo] sf] dxfTdf < sf] dxfdfgj <Æ
æc8sn ugf]{;\ t . sf]sf] xf]nf <Æ tk:jL eG5g\ .
d b'a} hgfnfO{ x]5'{ . b'a}sf] j[4 cg'xf/df s]xL efj'stf, ;don] 5f]8]sf] lg/ª\s'ztf, lg/k]Iftf / cGo k|efjx¿ b]lvFb} 5 . Ps hgf ;fgf] uf7Lsf ufG6] 5g\, d pgnfO{ b]vfP/ eG5'– æpxfF dxfdfgj ÛÆ
æxf=== xf=== xf=== Æ xfdL ;a} xfF:5f}+ sf]7f ysf{P/ . l;d]G6sf] sd cg'kft ePsf] eP leQf rls{g] lyof] .
æ7Ls c8sn ug'{eof] . Ifltk"lt{sf] l;4fGt, ljrf/nfO{ 7§fdf kl/jt{g ug]{ dflg;sf] afgLn] n3'dfgjnfO{ dxfdfgj eg]/ ;Daf]wg ubf{ Ifltk"lt{ x'Fbf] /x]5, xf=== xf=== xf=== Æ
xfF;f] . pGd'Qm xfF;f], xfF;f]df dflg;nfO{ tgfj/lxt agfP/ cfTdLotf / ckgTj dx;'; u/fP/ glhs Nofpg] zlQm x'g] ePsfn] d pgLx¿nfO{ cfˆg} ;Demg yfn]sf] x'G5' . lgl:kmqmL k|Zgx¿ ;f]W5'— ætkfO{Fx¿ s;/L of] j[4f>ddf cfpg'eof] < tkfF{+x¿sf] hLjg ef]ufOsf cg'ej s] 5 < clg tkfO{Fx¿ === .Æ
æn'=== km]l/ tkfO{F olQsf w]/} k|Zgx¿ Ps;fy ;f]lw/xg'ePsf] 5 .Æ tk:jL ;DemfpF5g\ .
æ:jfefjz=== …nfu]sf] afgL sf] 5f]8\5Ú eg]/ a'xf/Ln] 9f8' rf6]em}F === xf=== xf=== xf=== .Æ
æxf=== xf=== xf=== . ca gxfF;f}F . xfF:bfxfF:b} b; ufpF 8'lahfnf . sfdsf] s'/fdf cfpmF .Æ dxfTdf eG5g\ .
æca tkfO{Fx¿ cfkm"n] ef]u]sf] lhGbuLsf] syfJoyf kfn}kfnf] ;'gfpg'xf];\ . To;}sf nflu d oxfF cfPsf] 5' .Æ
æx'G5, x'G5 .Æ pgLx¿ b'a} hgf Ps;fy eG5g\ . Pscfk;df d'vfd'v u/]/ eG5g\– ætkfO{F klxnf .Æ
ætkfO{F klxnf ;'gfpg'xf];\ .Æ
æpkfo lgsfN5' d, s;n] klxnf ;'gfpg] < lrt ePdf dxfTdfn] / kf]6 ePdf dxfdfgjn] . d~h'/ <Æ
tk:jL wgkfn Pp6f l;Ssf cfsfztkm{ kmfN5g\ . l;Ssf e'OFdf v:5— lrt .
ædf/f=== .Æ h'jf8]em}F s/fpF5g\ dxfTdf . æ;'Gg'xf];\ d]/f] ljut, d]/f] syfJoyf . d cToGt l/;fxf o'js lyPF . l/;fxf ;fy} /S:ofxf klg lyPF . Ps /ft lgs} ca]nf dft]/ sf]7fdf k'u]/ aQL afN5' . s] b]V5' < kTgL;Fu Pp6f k/k'?if ;'lt/x]sf] 5 . l/;n] dflQP/ slQ xftdf lnP/ sf6\g hfOnfU5' b'a}nfO{=== t/ s] crDd < cfZro{ Û cfj]u cs:dft\ zfGt x'G5 . l/; dTy/ x'G5 . d]/f] xft nNofsn'n's eP/ slQ e'OFdf v:5 . b'a} hgf efU5g\=== pgLx¿sf] Hofg aR5 . d Hofgdf/f x'gaf6 hf]luG5' . t/ dleq ljZjf;3ft, wf]sfsf] kL8f Hjfnf eP/ blGsg yfN5 / d lxF8\5' 3/af/ 5f]8]/ oGqrflntem}F stfstf lg?2]Zo=== lxF8\bflxF8\b} dxfTdf ePF . lxF8\bflxF8\b} cfh d dfgj ;+;f/df cfOk'u]sf] 5' . syf olt=== hLjg olt .Æ
pgL xfdLlt/ x]5{g\— æhLjg olt . of] dxfTdf ;DemFbf] xf]nf pmh:t} cfˆgf] syfJoyf ;'gfO;s]kl5 d klg ;xfg'e"ltsf] b'O{ yf]kf cfF;' r'xfpg]5' .Æ
æltdL x[boxLg, ;+j]bgfxLg dfG5];Fu cfF;' eP kf] r'xfpF5f}+ .Æ dxfTdf eG5g\ .
æd ltdLh:tf] ?Gr] xf]Og . /f]P/ lat]sf] lhGbuLsf] cjd"Nog ug]{ < Tof] hLjg lyof], ;Dem]/ uj{ ug'{k5{ .Æ tk:jL eG5g\ .
æs's'/la/fnf] ltdLx¿ . kqsf/sf] cufl8 t gafem . cfˆgf] sO/g gvf]n .Æ dxfdfgj eG5g\ .
b'a} r'k nfU5g\ . s]xLa]/kl5 dxfTdf eG5g\– ædxfdfgj, ca ;'gfpg] ltd|f] kfnf] .Æ
dxfdfgj sGt'/ vf]N5g\ . sGt'/leq emG8}emG8} /ª pl8;s]sf] tl:a/ x'G5 . To;nfO{ lems]/ b]vfpFb} eG5g\– æof] tl:a/ d]/f] hLjgsf] dxf7§f xf] .Æ
tl:a/df Pp6f tGg]/L, Pp6L ;'Gb/L o'jtL / ltgsf] sfvdf u'l8ofh:tf] afns 5 .
æof] tl:a/ x'nfsaf6 cfPsf] lr7Lleq kfpgf;fy RofltlbpmFh:tf] nfu]sf] lyof] . l/;n], emf]sn] RofTg} cfF6]sf] lyPF t/ b; dgx¿dWo]sf] Pp6f dgn] …/fvL 5f8, s'g} lbg sfd nfUg ;S5Ú eGof] . tl:a/ RofltgF / /fv]F . geGb} sfd klg nfUof] .Æ dxfdfgj elg/x]sf x'G5g\ .
æs:tf] sfd nfUof] <Æ pT;'stfjz d ;f]W5' .
æd / d]/L tfTsflns kTgL k'ikfaLr c;fWo k|]d, dfofk|Llt lyof] h'g k|To]s gjljjflxt hf]8Lx¿df x'g] u5{ . d pgLlagf afFRg} ;lQmgF eGg] ;f]lr/x]sf] lyP . ltgL klg To:t} ;f]lr/x]sL lyOg\ . ;DkGg 3/sf] 5f]/f] ePsfn] dnfO{ ;DklQsf] b'Mv lyPg . ;'v, ;DkGgtf / zflGt 3/kl/jf/df JofKt lyof] . If0fIf0f ub}{ lbg, lbg ub}{ dlxgf / dlxgfdlxgf u/]/ jif{x¿ lat] . kfFr, 5=== cf7 jif{sf] nfdf] ;dodf klg xfd|f] ;Gtfg gx'Fbf bfDkTohLjg lg/fzfdo, b'Mvb / af]lemnf] eof] . ca d …afFemL, a}nfÚ eg]/ k'ikfnfO{ s6'jrg nufpFb} 3[0ff ug{ yfN5' .
ltgL klg d'vfn] x'Fb} uOg\ . /ftlbg emu8f eO/xGYof] . hf]/Lkf/Lsf] cufl8 …ck'tfnL, lgM;GtfgÚ eGbf d/]t'No x'Gy]F . Tof] l/; d k'ikfdfly vGofpFy], bf]if lbGy]F . k|ltlbg d]/f] s'6fO vfg' ltgsf] lgolt ePsf] lyof] . ;f;", ;;'/f, b]j/, b]j/fgL ;a ltgnfO{ …a}nfÚ eg]/ x]nf uy]{ . si6 / kL8fn] ;'s]/ ltgL l;Gsfl;w|fem}F ePsL lyOg\ . Ps /ft s'6]/ ltgnfO{ 3/af6 lgsflnlbPF .
=== ltgL uOg\ stf < vf]hva/ ul/Pg . …:jf:gL df/]/ n'sfof] ls Ú eGg] klg zÍf u/] t/ k|df0fsf] cefjdf dfOtL kIfn] klg s]xL ug{ ;s]gg\ . dnfO{ klg 8/ nfUg yfn]sf] lyof] ls st} ltgn] cfTdxTof u/L eg]=== To:t} sl/a tLg jif{kl5 kq cfof], kqleq of] tl:a/ lyof] . kqdf ltgn] n]v]sL lyOg\– æd afFemL xf]Og . d;Fu} plePsf d]/f klt x'g\ / d]/f] sfvdf a;]sf] xfd|f] 5f]/f] xf] . ltdL g} ;Gtfg hGdfpg g;Sg] gk'+;s gfdb{ /x]5f} .Æ
xhf/j6f cl/Ëfnn] Ps;fy lrn]em}F, xhf/j6f ;'O/fn] d'6'df /f]k]em}F d cfxt, ddf{xt eO{ ljlIfKtem}F x'G5' . tl:a/ k7fP/ cfˆgf] cfjfb lhGbuL b]vfP/ dnfO{ gfdb{ ;flat u/]/ k'ikfn] d]/f] dd{df g} k|xf/ u/]/ abnf lnOg\ . d gfdb{, gk'+;s <Æ
emG8} d}n] cfTdxTof u/]sf] . d]/f] alnof] dgn] ;Demfof]– …cfTdxTof u/]/ cfkm" sfo/ ePsf] k|df0f gb], bf];|f] ljjfx u/]/ 5f]/f] hGdfP/ t}Fn] klg k'ikfnfO{ b]vfOb] .Ú
xf] d klg To; /G8LnfO{ b]vfOlbG5' . t/ ;do laTb} hfFbf bf];|f] ljjfx ug]{ OR5f ;]nfpFb} uof] . bf];|f] ljjfx u/]/ klg d]/f] ;Gtfg hlGdPg eg]=== d c:ktfn uP/ k'?ifTj hfFRg 8/fO/x]F . hrfpFbf ;To k|s6 x'GYof] . ;fFRr} d cIfd ePF=== ;To s] lyof] < ;To yfxf g} gkfO{ ;TonfO{ d t'xfpg rfxGy]F . d]/f] hLjgsf] dxfJoª\Uo Tof] tl:a/ b]vfP/ k'ikf kf]On uPsL / d}n] a]kQf gkf/]sf] k|df0f ;dfhdf lbg ;dy{ x'G5' . t/ PSnf] d=== ljsn, Jolyt, c;dy{ d, ax;"n d'6'leq x'sf{P/ afFlr/x]sf] lyPF .
cfˆgf]] ;f/f zlQm / ;fdYo{ ;DklQ sdfpgkl§ nufPF . y'k|} ;DklQ sdfPF . cfdfa'afnfO{ d[To'ko{Gt ;]jf;'>'iff u/]F . pxfFx¿sf] d[To'k5fl8 lgtfGt PSnf] ePF . efOelthfx¿ d]/f] z]vkl5 d]/f] ;DklQ vfg d'v cfF=== u/L al;/fv]sf lyP . cg]sf}+ b'Mvsi6 u/]/ sdfPsf] ;DklQ c¿nfO{ vfg lbg'sf] ;§f …dfgj ;+;f/Ú nfO{ bfg lbP/ clxn] d oxfF g} ;'v, ;Gtf]if / zflGtl;t al;/x]sf] 5' . ;xh d[To' klv{/x]sf] 5', jL/tf;fy d[To'j/0f ug{ c¿ j[4x¿em}F tof/ eO{ a;]sf] 5' . d]/f] ;fgf] sbnfO{ xf]RofP/ …n3'dfgjÚ eGg'sf] ;§f oL km6fxf tk:jLn] dnfO{ …dxfdfgjÚ eg]sf x'g\ / clxn] d dxfdfgj ePsf] 5' . ;DklQh:tf] t'R5 j:t' bfg lbP/ sf]xL dxfdfgj aG5 / <Æ
tk:jL, dxfTdf / dxfdfgj tLg hgf eP klg pgLx¿aLrsf] ldqtf, ckgTj / cfTdLotf b]v]/ pgLx¿ tLg hgf geP/ Ps} hgf eP;/L x'g\ eGg] nfU5 . pgLx¿nfO{ Ps …tk:jL, dxfTdf, dxfdfgjÚ af6 5'6ØfP/ tLg 6'qmf kfg{ ;lQmgF, rfxGgF / klqsfdf tk:jL, dxfTdf, dxfdfgjs} ¿kdf pgLx¿nfO{ Ps l9Ssf k|:t't ug]{ c7f]6 u5'{ .
äää
-syf_
;lxb kl/jf/
;/0f /fO{
;a} ls;fgsf] h:t} d]/f] cj:yf 5 . emg\ o;kfnL t cg]sf}F ljklQdfly cfklQ ylkPsf] 5 . d cyfx kL8fleq 8'aL /x]sf] 5' . ls;fgsf] kL8f ha p;sf] v]tL afemf] x'G5, Tof] eGbf kL8fbfoL cj:yf c¿ s] x'g ;Snf < v]tL p7fpg] ;fdYo{ dl;t /x]g . hf]Tg] uf]? 5}g . d]/f] x/]s v]tL ls;fgLsf sfdx¿df ;fy lbg] hLjg ;fyL, cwf{ËLgL, Kof/L kTgL …Kof/fnfOl;;Ú eP/ cf]5Øfgdf nl8/x]sL 5] . p;nfO{ :ofxfbf{ :ofxfb}{ d]/f lbg /ft lalt/x]sf 5g\ . d PSn} v]tL p7fpg ;S5' h:tf] nfUb}g .
b'O 5f]/f, Ps 5f]/L / xfdL klt kTgL kfFr hgfsf] cToGt ;'vL kl/jf/ lyof] . cfˆg} kfv'/L ahfP/ cfgGb;fy hLjg u'hf/f ul/ /x]sf lyof}F . cfFlw k]6 vfP/ klg ;Gtf]if dflg /x]sf lyof}F . afFRg' k|s[ltsf] c;Ld s[kf ;Dem]sf lyof}F . ef]sef]s} lbg sf6\g] ul/ax¿sf cj:yf x]/L xfdL /fd|} xfntdf lyof}F .
…/fHo sxfF 5 < /fHo;Qf s] xf] < s;/L zf]if0fsf] dfWod ePsf] 5 k'/fgf] ;Qf <Ú Pslbg ufpFdf lab|f]xLx¿ cfP / o:tf cg]sf}F s'/fx¿ ug{ yfn] . …ef]sn] dg'{eGbf hgd'lQmsf nflu hgo'4df dg'{ hflt xf]Ú, eg] . …/fHo;Qf aGb'ssf] gfnaf6 hGdG5Ú, eg] pgLx¿n] / dfu] aGb's af]s]/ n8\g ;Sg] xfd|f hjfg 5f]/f jf 5f]/L . ufpFsf cGo o'jfx¿;Fu d]/f] h]7f 5f]/f klg uof] h;nfO{ pgLx¿ …;'dgÚ pkgfdn] af]nfpFy] .
Tolta]nf ;'lgGYof], ;]gf / lab|f]xLx¿aLr 3df;fg o'4 eO /x]sf] 5 . o'4df olt ;]gf dfl/P, olt lab|f]xL dfl/P . y'k|} lgbf]{if, lgxTyf dflg;x¿ klg cgfxsdf dfl/P . k|ltlbg d[To', lx+;f, Wj+; / ljgf;sf va/x¿ dfq ;'lgGYof] . To:tf] a]nf …;'dgÚ s] ul//x]sf] xf]nf < cfdf / d slNk /xGYof}F, …5f]/fsf] z'e ;dfrf/Ú ;'Gg kfOof];\ .
;]gf cfP/ cg]sf}F ;f]wk'5, s]/sf/, xlKsbKsL, s'6lk6 / oftgfx¿ lbGYof] . ;xGYof}F . Ps k6s t ufpFsf] k'5f/sf] PsfGt :yndf nu]/ aGb'sn] tfSb} …df5f}{FÚ eg] . …of] h'gL olt g} /x]5Ú eGg] ;f]Rof}F . lgxTyf ls;fg xfdL s] ug{ ;SYof}F / < df5{g\ eg] dg{ tof/ eof}F . xfdLnfO{ g} 5f]/f sxfF 5 < yfxf lyPg, s;/L b]vfpg] < pgLx¿n] ug{;DDf u/], dfg{ rfxLF df/]gg\ . cwd/f], s'6fOn] lylNynf] z/L/, z/L/eGbf a9L b'v]sf] dg lnP/ xfdL cw{a]xf]; cj:yfdf 3/ kmSof}{F . afFRg t afFRof}F t/ ;wF} dgleq ;Gtfk, qf; / j]bgfsf] /fFsf] af]s]/ ql;t ql;t .
;'Gof}F— ufpFsf] wgLdfgL hldGbf/nfO{ ;'/fsLsf] cf/f]k nufP/ lab|f]xLx¿n] df/] . b'Mv nfUof], To;/L df/L xfNg' t gx'g] xf] . Tolta]nf dfG5] dfg'{ / dfl/g' ;fdfGo s'/f ePsf] lyof] .
ls;fg xf}F, xfdL v]tL 5f8\g ;Qm}gYof}F . v]tL ug}{ kYof}{, ul/ g} /Xof}F . dg slxNo} 9'Ss x'g ;s]g . slxn] ;]gf cfpg] xf] < b'Mv lbg] xf] . slxn] 5f]/f dfl/Psf] va/ cfpg] xf] < lar/L d]/L dfofn' hLjg ;ËLgL ¿kf lbg k|lt lbg b'AnL, lgGofp/L, zf]s ljXjn / lg/fz x'g yfnL . xFl;nL, km:of{OnL, tGb'?:t, :j:y cfO{dfO{ /f]uL / lgof;|L x'g yfnL .
dfG5]sf] hLjg} s] /x]5 / < slta]nf k'm:; k|f0f hfg] xf] < gx/sf] l8nsf] rf}af6f]df xl/s[i0f] ;fOsn d/Ddt k;n vf]n]/ /fd}| cfDbfgL ul/ /x]sf] lyof] . ;fydf To;}sf] 5]pdf lrof k;n yfk]/ p;sL kTgLn] klg yk cfDbfgL ul/ /x]sL lyO{ . v]tLsf] cfDbfgLdf oL cltl/Qm cfDbfgL ylkFbf pgLx¿sf] hLjg:t/ psfl;Fb} lyof] . 5f]/f5f]/Lx¿ af]l8{Ë :s'n k9\g yfn]sf lyP . xl/s[i0f] h:tf] Pp6f ls;fgn] u/]sf] k|ultn] dnfO{ klg k|]/0ff lbO /x]sf] lyof] . yk cfDbfgLsf] nflu d klg To:t} s]xL ug]{ ljrf/ ul/ /x]sf] lyPF . ;'G5', p;nfO{ la/fdL eP/ ;x/sf] 7"nf] c:ktfndf nluof], pkrf/df lgs} vr{ nfUof] /] / pm ;f]lw/xGYof] /], …slt vr{ nfUb} 5 <Ú
…cln slt yf]/}Ú kTgLn] p;nfO{ w]/} eO/x]sf] pkrf/ vr{ gb]vfO{ 9fFl6/x]sL lyO{ . t}klg pm egL /xGYof] …dnfO{ 3/} kmsf{pm, pkrf/df w]/} vr{ gu/ . b'Mv u/L sdfPsf] k};f d cfˆgf] pkrf/df ;Sg rfxGGfF . Tof] k};f ltdLx¿nfO{ eljiodf sfd nfU5 .Ú
pm cfk"mn] b'Mv u/L sdfPsf] k};f kl/jf/sf] nflu ;fFRg rfxGYof] . t/ kTgLn] nf]Ug] g} ;a}yf]s xf] eGg] ;f]r]/ cf}iflw pkrf/df ;Sbf] x'Fbf] vr{ u/L t/ xl/s[i0f] afFr]g . la/fdL x'g'eGbf s]xL dlxgf cufl8b]lv pm lgs} /S;L vfg] / v'jfpg] ePsf] lyof] . cwj}z} pd]/df g} cfk"mn] sdfPsf] k};f pkrf/df l;4fP/ d¥of] /] .
dfG5]sf] k"m:;f hLjg Û ¿kfnfO{ klg s]xL eof] eg] === ;fob d klg afFRg ;lQmgF . pd]/ kfsf] ePkl5 l76fl76Lx¿;Fu s'/f ldNb}g . cfˆgf bf}t]/Lx¿ sf] stf, sf] stf, s] s]df cNdln /x]sf x'G5g\, e]63f6 x'Fb}g . ;fyLx¿n] 5f8\b} uPsf 5g\ . d PSnf] x'Fb} uO/x]sf] 5' . of] PSnf]kgdf pm 5] eg] dnfO{ c¿ sf]xL rflxb}g . pm 5] eg] d cfk"m k"0f{ ePsf] cg'ej u5'{ . d]/f] ;fyL, z'e]R5's, ;xf/f, ;dy{s jf ;ayf]s pxL 5] .
¿kfnfO{ c:ktfn hrfpFg nfg} k¥of] eGg] ;f]lr /x]sf] lyPF . ;w}F vr{sf] cefj . Ps a]n'sL b'O{ hgf dflg;x¿ cfP, xtf/ xtf/ Pp6f emf]nf lbP/ uP . pgLx¿ uO ;s]kl5 d emf]nf vf]N5' . emf]nfdf ;f7L xhf/ ?lkofF, /utn] ntkltPsf] …;'dgÚsf] n'uf / Pp6f kq x'G5 . …s=lktf, s= dftf=== nfn;nfd,== d'lQmo'4df …;'dgÚ ;lxb x'g' eof] . alnbfgsf] pRr d"Nofª\sg u5fF}{===nfn;nfd ÛÚ
¿kf 8fFsf] 5f8]/ ?g yfnL . d klg g/f]O{ a:g ;lQmgF . ?g' afx]s xfdL s] ug{ ;SYof}F / <Û
…5f]/f sfn], t}n] of] s] ul/;\ < xfdLnfO{ 5f]8]/ hfg ;ls;\ s;/L <Ú
…sfn] xf]Og, …;'dgÚ eg . w]/} rsf]{ g/f]pmF . ;/sf/L ;'/fsLx¿n] ;'Gnfg\ / k]ml/ csf]{ cfklQ ylkPnf ==Ú d p;nfO{ ;'d;'DofpFb} 9f8; lbG5' . t/ d cfk}m klg cToGt ljrlnt ePsf] x'G5' . xf] klg 5f]/f lab|f]xL hg;]gfdf uPkl5 y'k|} ;f:tL ;x]sf lyof}F, Tof] ;Dembf d'6' 8/n] sfD5 .
…;'g'g\ tL ;'/fsLx¿n], Hofgdf/fx¿n] . df?g\ dnfO{ klg Û d ca 8/fplbgF, sfn]sf] afa', 8/fplbgF . dg{ tof/ 5,' dfg{ tof/ 5' . d]/f] 5f]/f dfg]{x¿nfO{ >fk lbG5', pgLx¿sf] ;Tofgf; xf];\ . of] cfdfsf] >fk xf], nfU5, nfU5===.Ú
…zfGt xf]pm, ¿kf, zfGt xf]pm . zf]s ;'tf{ u/]/ s]xL kmfObf x'Fb}g . gf]S;fg dfq x'G5 . dg zfGt u/ . a? s;/L xfdL 5f]/fsf] Hofgdf/f;Fu abnf lng ;S5f}F, pkfo ;f]rf}F .Ú, d eG5' .
p;sf] cg'xf/df clnslt pHofnf] kf]lvG5 / eG5]— …xfdL ;a} hg;]gfdf etL{ eP/ n8f}F 5f]/fsf] d[To'sf] abnf lng===.Ú
…clxn] tTsfn} lg0f{o gu/f}F, /fd|/L ;f]rf}F .Ú
5f]/fsf] d[To'df emG8} xfdLn] xf]; u'dfPsf lyof}F . cfj]zdf emG8} ;a} kl/jf/ hËn k:g] ePsf lyof}F . t/ df6f]sf] ;'uGw / v]tLkftLsf] dfofn] v]tL 5f8\g ;s]gf}F . h]7f] 5f]/f] h:t} sfG5f] 5f]/f] ;fdb]d 5f]/L lglndf klg dfl/P eg] xfd|f nflu w/tL z"Go x'G5 . v]tL s;n] yfD5 <
sfG5f] 5f]/f] ;fdb]dnfO{ klg ufpFdf a:bf lab|f]xLn] nfg ;Sg] jf ;]gfn] dfg{ ;Sg] 8/ ePsf]n] …;'dgÚsf] Hofgn] ;fl6Psf] /sd lbP/ p;nfO{ …c/a hfpmFÚ eg]/ ljb]z k7fof}F . pm c/a uof] / clxn] pt} 5 . pm va/ k7fO/x]sf] 5— …gofF ;+lawfg ag]/ lylt a;]kl5, s]xL ul/ vfg] jftfj/0f ag]kl5 kmls{G5' .Ú
;+lawfg slxn] aGg] xf] < lylt slxn] a:g] xf] < k|tLIff/t d]/f] dgsf] csf]{ kL/ s;}nfO{ eGg ;lQmgF . 5f]/f ;fdb]d klg aGb afs;df nf;sf] 5ftLdfly kf;kf]6{ /fv]sf] kf;{n eP/ cfpg] xf] ls < c/aaf6 w]/}sf] nf; To;/L cfPsf] ;'g]sf] 5' .
¿kf ;w}+ la/fdL x'g yfn]sL lyO{ . /f]usf] h8 dfgl;s kL8f, ;Gtfk / oftgf /x]5 . 5f]/fsf] d[To'n] pm /f]uL aGb} uO{ . ;fdb]dn] vr{ k7fof] eg] c:ktfn n}hfpnf eGg] ;f]r]sf] lyPFF . t/ p;n] k};f k7fpg} ;s]g . Ps lbg ¿kf a]xf]; eO{, c:ktfn gnuL w/} kfOPg . p;sf nflu d h] klg ug{ tof/ lyPFF . pm lagfsf] hLjg d ;f]Rg} ;lQmgF lyPFF . xnuf]? Affx]s dl;t lasfp ;DklQ c? s]xL lyPg . …xn uf]? a]R5f} <Ú, d'lvofn] ;f]lw/x]sf lyP .
uf]?x¿ ;:t}df a]r]F . To:tf uf]?x¿ ;fob d ca kfpg ;lQmgF . d]/f 5f]/fx¿ h:t} lyP tL uf]?x¿ . b'Mv ;'vsf ;fyL, d v'zL ePsf], b'MvL ePsf] pgLx¿ yfxf kfpFy] . hf]Tbf klg d]/f] ;fgf] …xF===xFÚ d} d}n] s;/L sxfF stf hf]Tg rfx]sf] x'F, yfxf kfO{ xfNy] . d PSn} x'Fbf pgLx¿;Fu s'/f uy]{ o;/L— ædfn], kfª\n], ltdLx¿ d]/f 5f]/fx¿ xf} . xfdLnfO{ kfnL /fv]sf 5f} . xF===xF=== 5]p5]p, s'gfs'gf .Æ
uf]?x¿ hjfkm kmsf{pg ;Qm}gy] t/ d]/f] s'/f a'‰y] . k'R5/, sfg, 6fpsf] xNnfpb} d]/f] s'/fsf] k|To'Q/ lbGy] . hf]Tg ;3fp k'¥ofpFy] . slxNo} rf]/]/ afnLgfnL vfFb}gy] . ;fgf] kufxfn] g} tL chËsf uf]?x¿nfO{ afFw]/ /fVg ;lsGYof] . slxNo} bfDnf] r'8fP/ laemfO{ u/]gg\ . eg]sf] dfGy], b'Mv lbb}gy] . ;Fu;Fu} a;]sf] klg kfFr jif{ eO;s]sf] lyof] . To; cGt/fndf pgLx¿;Fu d]/f] c1ft cfkmGtkg, 3lgi7tf, ldqtf, cfTdLotf / ;'dw'/ gftf al; ;s]sf] lyof] . s'g} lbg pgLx¿nfO{ :ofxfg{ gkfpFbf d lbSs x'Gy] . hLjg;fyL ¿kf h:t} pgLx¿ d]/f cToGt lk|o lyP . ¿kf klg pgLx¿nfO{ c;fWo dfof uyL{ . hLpdf nfu]sf] uf]a/, kmf]xf]/ d}nf k/fnsf] n'8Ln] k'l5 lbFbf pgLx¿ ;Gr dfGy] . 5f]/L lglndfnfO{ klg d's cfFvfn] x]/]/ pgLx¿ dfof, :g]x / k|]d b;f{pFy] .
To:tf ;'afgL uf]?x¿ d'lvof;Fu hfg dfGb}gg\ . d'lvofsf] dfG5]n] bfDnf]n] ha/h:tL tfGbf 8]u rNb}gg\ . dl'vofn] nf}/f]n] s'6]/ lxF8fpg vf]Hbf d]/f] d'6' r;Ss b'V5 . d]/f cfFvfx¿ /;fP / pgLx¿ 5]p uP/ d}n] eg]F, …dfn], kfª\n], d]/f 5f]/fx¿ Û ltdLx¿nfO{ d}n] dl'vofnfO{ a]r]sf] 5' . ;'v;on ug{ lgb{oL eP/ a]r]sf] xf]Og . ltdLx¿sf cfdf ¿kf l;ls:t la/fld 5] . dg'{ g afFRg'sf] bf];fFwdf 5] . ltdLx¿nfO{ a]r]/ kfPsf] k};fn] p;sf] Hofg arfpg]5' . p;sf] Hofg arfpFg d}n] pm hlQs} Kof/f] ltdLx¿nfO{ a]r]sf] 5'===hfpm hfpm, ;s]eg] km]l/ ltdLx¿nfO{ kmsf{pg]5'==== .Æ
d d'lvofs} cufl8 w'?w'? /f]Psf] lyPF . d /f]Psf] b]v]/ dfn] / kfª\n]n] Ps cfk;df x]/fx]/ u/] . dfG5]x¿n] …x'G5Ú eGg] ;+s]t ubf{ d'G6f] dflyaf6 tn xNnfP h:t} 6fpsf] xNnfP . af5fnfO{ rf6]em}F dnfO{ v;|f] lha|f]n] rf6]/ d's efiffdf d;Fu …labfÚ dfu] . /;fPsf] cfFvfn] dnfO{ x]b}{ …cfk"m a]lrP/ eP klg cfdf ¿kfsf] Hofg arfpg]Ú d]/f] s'/f a'em]em}F pgLx¿ dl'vof;Fu v'?v'? uP . Tolta]nf d]/f] k'/} d'6' eSsflgof] .
xnuf]? a]r]sf] k};fn] pkrf/ u/fPkl5 ¿kf afFrL t/ z/L/sf] cfwf efu grNg] …Kof/fnfOl;;Ú eP/ . cfwf z/L/ grNg] p;nfO{ lnP/ d ufpF kmls{Psf] 5' . cfwf z/L/ grNg] pgL;Fu d klg s'Fhf] ePsf] 5' . dgn] klg yfSg yfSg yfn]sf] 5' .
d'n'sdf u0ftGq cfof] . ;lxbsf lktf eg]/ dnfO{ klg s'g} s'g} ;efx¿df d~rdf a;fpF5g\, ;Ddfg u/L 6f]kN5g\ . ;/sf/n] lgsfn]sf] ;lxbsf] gfdfjnLdf d]/f] 5f]/f] ;'dgsf] gfd 5}g . Tof] ;"rLdf lab|f]xLx¿n] ;'/fsL eg]/ df/]sf hldGbf/sf] gfd 5 /] . clxn] ;lxbsf] 5f]/f 5f]/Ln] kfpg] 5fqj[lQdf hldGbf/sf] 5f]/f5f]/L k9\b} 5g\ . d}n] eg] 5f]/L lglndfnfO{ lkm; ltg]{, lstfa, skL, snd, 8«]; lsGg] vr{ geP/ :s'n k7fpg 5f8]sf] 5' . pgLx¿n] ;lxbsf] kl/jf/nfO{ lbOg] /sd klg lnO ;s]sf 5g\ . ;lxbsf] gfdfjnLdf ;xdlt hgfpg]df lab|f]xL g]tfx¿ klg lyP /] . tL g]tfx¿n] cfˆg} ;lxbx¿nfO{ klg la;]{ /] . ;lxb klg efuaG8fdf afl8of] /] eGg] ;'g]sf] lyPF .
;lxbsf] lktf agfO{ 6f]kn]sf] d]/f] ;d:of s] 5 < jf:tljs ;lxb kl/jf/n] ef]lu /x]sf] ;d:of s] 5 < ljrf/ ub}{gg\ . ;lxbsf] ;kgfsf] s'/f u5{g\, dfgf}F …;lxbsf] ;kgfÚ v]tL ubf{ rflxg] xnf] h:t} /fhg}lts v]tL ubf{ k|of]u ug'{ kg]{ Pp6f cf}hf/ xf], kmut cf}hf/ . d d~rdf a:bf klg cfˆgf] ;d:of Ps If0f klg la;{g ;lQmgF .
…uf]? 5}g, s;/L v]tL u5f}{ <Ú ¿kf ;f]W5] .
…h;/L ePklg u5'{ lg . ltdLn] ;'tf{ ug'{ kb}{g .Ú eG5' d .
…;'tf{ s;/L gug'{ . d ltdLnfO{ ;3fpg ;lQmgF . afr'Gh]n ltdLnfO{ ;3fpFnf, ;fy lbpFnf eGy] t/ ===.Ú p;sf] cfFvfaf6 cfF;' v:5 .
…d afFr]s} 5', ltdL klg afFr]s} 5f} . d s]xL g s]xL pkfo ul/ xfN5' lg .Ú
s]xL g s]xL u5'{, eG5' t/ of] c;f/sf] dlxgfdf s;n] uf]? b]nf < s;n] hf]ltb]nf < d dgdg} s'l8G5', sNkG5', …o;kfnL v]tL afemf] x'g] ef], pAhgL geP kl5 ef]sef]s} dg]{ eOof] .Ú ;a} v]tL vlg ;fWo 5}g . gub eP t s] lyof] / < v]tL afemf] /xg', ls;fgsf] nflu Tof]eGbf b'MvbfoL / nfhdbf]{ c? s]xL x'Fb}g . 6«]S6/ d'lvofsf] 5 t/ clu|d k};f ga'emfO hf]Tb}gg\ . ¿kf Kof/fnfOl;;n] nl8 /x]sL 5] . d klg klxnf h:tf] tfultnf], hf]lznf] / ;Ifd 5}g . s] ug]{ xf]nf <
v]tL afem} x'g] eof] . v]tL clxn] c? s;n] ul/b]nf < ;a}nfO{ cfˆg} v]tL p7fpg d'l:sn eO /x]sf] 5 . …v]tL afem} x'g] ef] == s:tf] kL8fbfoL si6sf/L cj:yf ÛÚ dg r/Ss lrl/P/ cfpF5 . 5f]/fsf] d[To'sf] va/ yfxf kfpbf h:t} cfF;' cfFvfaf6 t'?? v:5 . dgsf] w]/} kL8f, lrGtf / kL/sf] af]emn] yfs]sf] d e';'Ss} lgbfP5' .
lgs} k/af6 6«]S6/ cfO/x]sf] ;fgf] cfjfh cfpF5 . d pt} x]5'{, 5f]/L lglndf cfkm} rnfP/ ;fgf] 6]«S6/ NofO /x]sL 5] .
…s;sf] 6]«S6/ xf] < lsg Nofof} <Ú
…xfd|f], ;/sf/n] ;lxb kl/jf/nfO{ ;xof]u :j¿k pknAw u/fPsf] 6«]S6/ . xfd|f] v]t hf]Tg .Ú
…xF===Ú xif{ljef]/ t/ cfZro{rlst d csdSs k/]/ c? af]Ng g;ls 5Ss kb}{ lglndf / 6]«S6/nfO{ x]l/ /x]sf] x'G5' .
d'lvofsf] v]t hf]Tg uO /x]sf] 6«]S6/sf] rsf]{ cfjfhn] d AoF'emG5' . lbpF;} ;kgf b]Vb} /x]5' . …lbpF;} ;kgf b]Vg'Ú eGy] lbpF;} ;kgf b]v]5' .
äää
lj:yflkt d'6'
afa' d/] cfwf 6'x'/f, cfdf d/] k"/} 6'x'/f .
…cfdf lhpFb} l5g\ t/ 6'x'/f]h:tf] ePsf] 5 gflt . a'xf/LnfO{ gfltsf] s'g} jf:tf 5}g .Ú
Aff]h'sf] dg s6Ss vfG5 . cfkm}F la/fdL x'Fbfx'Fb} klg dfofsf] cefj gfltn] dx;'; ug{ gk/f];\ eg]/ cfkm"l;t ePsf] ;Dk"0f{ dfof / Gofgf] ddtf gfltdfly vGofpg k'lU5g\ . ltgL ;dodf vfgf / vfhf v'jfpg], ;dodf ;'tfpg], kfng kf]if0f, ;Xof/ ;Def/ ug]{ / afn l;sfOdf q'l6 x'g gkfcf];\ eg]/ lrlGtt l5g\ . xfdLn] klg lglZrt ¿kdf 5f]/f5f]/Lx¿ x'sf{pFbf efjL czQm j[4fj:yfdf 5f]/f5f]/L, a'xf/Lx¿n] x]?g\, xfd|f] dgf]efjgf a'em'g\ eGg] rfxgf cb[Zo ¿kd} ePklg dgsf] s'g} s'gfdf /fv]sf lyof}F . Tof] rfxgf, ;kgf cfh rsgfr'/ ePsf] 5 tfklg Aff]h' rfxlG5g\, a'xf/Ln] xfdL ;f;';;'/f / nf]Ug]nfO{ gx]/] klg gfltnfO{ x]/f];\ .
lar/f ;fgf] afnv gflt Û cfdfsf] dfof gkfP/ lgofl;|Psf] 5 .
gfgL pd]/sf] :jl0f{d cjlw h'g a]nf x/]s a:t' / s'/fx¿ ;a} gofF x'G5g\ . ;a gofF l;Sg' kg]{, a'‰g' kg]{, yfxf kfpg' kg]{, :d/0fdf c+lst ug'{ kg]{ / tL ;anfO{ 7Ls k|sf/n] a'em]/ af]nL / zAbdf k|s6 ug'{ kg]{ pd]/df /fd|f] / g/fd|f]sf] cg'e"lt, dfof, ddtf, k|]d, 3[0ff, pkxf;, x]nf, ljj]w / ljleGgtfsf] dx;';Ls/0f / To:fsf] :jfefljs ;xh k|s6Ls/0f ug]{ pd]/ Û dg k/] d':s'/fpg], xfF:g] / k|km"lNnt eP/ jftfj/0f / kl/j]z emndNn kfg]{Ù dg gk/] lrRofP/, /f]P/ la/f]w, lab|f]x / cfqmf]z kf]Vg] lgZ5n afn pd]/ Û ToxL pd]/df cfdfafa', kl/jf/ / cfkmGthgsf] ;a}eGbf a9L dfof rflxG5 . cfdfsf] sfvdf n'6\k'l6P/ d':s'/fpg], xfF:g] / ?g] pd]/ Û
…5f]/fnfO{ egfF} ls Sof xf] < a'xf/L ;f¥x} a/flng yfnL . gfgLnfO{ vfhf k'¥ofpg] lgx'F u/]/ 3/af6 lgl:sG5], lbge/ a]kQf x'G5] .Ú
…s] eGg' < cfdfafa'n] 5f]/fa'xf/Lsf] ;DaGw lauf/L lbP, eGnfg\ . a]sf/df bf]if dfq nfUnf .Ú, d eG5' . x'g t dnfO{ klg a'xf/Lsf] :jR5Gb rng / Jojxf/ dg k/]sf] 5}g . xfdL k/b]zdf x'Fbf a'xf/L /ftL ca]nf dfq w/ cfpyL . ;sLg;sL cfdf cfkm}F vfgf ksfpg' x'GYof], s'g}s'g} /ft t 3/ g} klg cfOg /] eg]/ cfdfn] ;'gfpg' ePsf] lyof] . d}n] To;nfO{ ;fgf] s'/f eg]/ vf;} dxŒj lbOgF .
xfdL ;f;';;'/f 3/df x'Fbf a'xf/L lbge/ 3'd] klg a]n'sL 7Ls ;dodf g} 3/ cfpFyL t/ ca s]xL lbgb]lv eg] ca]nf /ftL kmls{g yfn]sL 5] . 5f]/f] klg p:t} 5, /ftL b; ah]eGbf cufl8 3/ cfpFFb}g . ca t crfSnL eof] . a'xf/L cem} 3/ cfPsL 5}g . d 5f]/fnfO{ p;sf] df]afOn kmf]gdf eG5' …a'xf/L cem} 3/ cfPsL 5}g . tF klg cfpb}g;\, gfgLx¿sf] ljhf]u eof] .Ú
…a'xf/L dfOtL uPsL 5], ef]ln dfq cfpF5] .Ú s]xLa]/ kl5 5f]/fn] kmf]gd} hjfkm lbG5 . a'xf/L;Fu df]afOn kmf]gdf s'/f u/]/ hjfkm lbPsf] xf] eGg] d nv sf6\5' .
xfdL a"9fa"9Ln] s] af]Ng] < a'xf/L 5f]/fsf] v6gdf x'g'kg]{ xf] . ha 5f]/fnfO{ g} a'xf/Lsf] rfnrng, ultljlw / lx8fO8'nfOaf/] lrGtf 5}g . a'xf/L 3/df geP klg gfltgfltgL, a'9L ;f;'nfO{ ef]s} /fVg' ePg . hLjgdf xf/ vfg gdfGg], ghfGg] d]/L wd{kTgL af]h'n] dnfO{ hLjgsf] ;'v b'Mvsf] bf}8df ;fy lbO{ / d oxfF;Dd of] cj:yfdf cfOk'Ug ;s]sf] 5' . ltgs} ;fy, ;xof]u / cf8e/f];fdf cfˆgf] cf:yf, ljrf/ / ljj]ssf] w/ftndf cl8g ;s]sf] 5' . ltgL cfh;DDf klg ljrlnt ePsL 5}gg\, ;sLg;sL vfgf ksfpl5g\ . ;f;', s]6fs]6L / dnfO{ vfgf v'jfpl5g\ / elG5g\, …of] a'9];sfndf 5f]/fa'xf/Ln] kf] x]5{g\ eg]sf] t pN6f] cfkm"n] kf] pgLx¿nfO{ ;d]t x]g'{kg]{ eof] .Ú
…s] u5f}{ t < o'u k"/} cfw'lgs ePsf] 5 . gf/Lx¿ :jtGq ePsf 5g\ . eftefG;fdf ;Lldt cl3Nnf] k':tfsf] ltdLh:t} a'xf/L x'g ;lQmg .Ú d dgel/ em'l;nf] cldnf] :jfbsf] cg'e"lt ub}{ eG5' .
…xf]Og, xfd|f] 5f]/f g} kfgLd?jf, nf5L, hf]Ol6+u|] . :jf:gLnfO{ tx nfpg g;Sg] . pm t sfd ub}{g, ub}{g, a'xf/LnfO{ ;d]t lauf¥of] . a'xf/LnfO{ km];g ug{ nufof], tyfslyt cfw'lgs /xg;xgsf] cGwf cg'ofoL agfof] .Ú
…s;/L <Ú
…kf]xf]/b]lv g} a'xf/L lalu|g yfn]sL xf] . xfdLn] eg]sf lyof}F, …sfvsf] gfgL ;fgf] 5, To]f sfd gnfUg] tLg dlxg], 5 dlxg] Jofj;flos tflnd ug{ gk7f .Ú t/ p;n] k7fof] . cfˆgf] cfly{s x}l;otsf] jf:tf gu/L pN6f] cfk"ml;t ePsf] dfvfd'Gb|L df;]/ :s'6/ lslglbof] . hflu/ 5}g, cfDbfgL 5}g . lsg :s'6/ rflxof] . csf{n] xfQL r9\of] eg]/ w'/L r9\of] . …afFb/nfO{ ln:g'Ú :s'6/ lsg]kl5 t slxn] sxfF, slxn] sxfF < 3/df lbge/ x'FlbgyL, x'FlbgyL, ca t /ftL klg 3/ cfpg 5f8L .Ú
…5f]/f]n] dfOtL uPsL 5] eg]kl5 s'/f ;lsof] .Ú
…5f]/f] t v]/ uPsf] 5 . :jf:gLsf] kml/ofdf n'6\k'l6P/ a:5 . :jf:gLn] wf]sf lbO/x]sL klg yfxf kfpb}g .Ú
…wf]sf g} t lbPsL 5}g xf]nf .Ú
…wf]sf lbO ;sL . l5d]sLx¿n] klg p;nfO{ /]:6'/fF / xf]6]nx¿df lgs} kN6 e]6]sf /x]5g\ . dnfO{ t nfU5 a'xf/L s]6fx¿;Fu nfu]sL 5] . s]6f v]nfpFb} 5] ls s]6fx¿n] v]nfO/x]sf 5g\ . gq lbge/ sxfF x/fp5], gsRr/L, afOkmfNgL==== ;fFemdf dft]/ klg cfpg yfn]sL 5], OHht df6f]df ldnfO{ Û afns sfv] 5f]/fsf] klg dfof 5}g, jf:tf 5}g .Ú
…To;f] eGg' x'Fb}g .Ú d ltgsf] ‰jfFs clns dTy/ agfpg] x]t'n] eG5', …gflt v]nfpg kfPsf 5f}F, a'xf/LnfO{ wGojfb lbg'k5{ . gfltgfltgLx¿ kfO lbO{ . gfltgLx¿ t x'ls{;s] eGbf klg eof] . gflt ;fg} 5 Tof] klg x'ls{G5 . c¿ xfdLnfO{ s] rflxof] <Ú
…of] a"9f] Û 5Ss k5'{, c? s] rflxof] < eGg' x'G5 . s] rflxPsf] 5}g < a'xf/L xf], p;n] xfd|f] :ofxf/ ;Def/ ug'{ k/]g < a"9L cfdfnfO{ x]g'{ k/]g . gfltgfltgLx¿ x]g'{ k/]g < 3/ x]g'{ k/]g < 3/ x]lb{g eg] klg gflt t x]g'{ kg]{ xf] . gflt d]/f] e/df 5 . 7Ls} 5 d ;Gr ePF eg] cfˆgf] gflt xf] h;/L klg x]5'{, x'sf{pF5' . Tof] alhgL kf]On g} hfG5] eg] klg gfltnfO{ c?eGbf 36L x'g lbGgF .Ú
…oxL ltd|f] ;fx;L cfFl6nf] afgL dgk5{ . t/ ltdL cfkm} la/fdL eO/xG5Øf} . a"9fa"9L xfdL s] ug{ ;sf}nfF < xfdL g} klg slt afFR5f}F / < cfh xf] ls ef]ln ===.Ú
…of] dfG5]sf] s'/f Û …dg'{eGbf cufl8 v'§f tGsfpg'Ú x'Fb}g . hlxn];Dd afFR5f}F, afFR5f}, xfdL afr'Gh]n gfltgfltgfx¿n] 6'x'/f]kg dx;'; ug{ gkfpmg\ . cfh xf] ls ef]ln ===To;f] eg]/ w/ kfOG5 < lhDdf cfO nfu]kl5 la/fdL eGg kfOG5 < cfˆgf gfltgfltgfx¿ x'g\ 6fpsfn] 6]s]/ klg ;Sg' k¥of] lg .Ú
xf] klg, ca a'xf/Lsf] e/ ePg . 5f]/f t xfd|f] cufl8 r]a|] kfg]{ dfq xf] . a'xf/Lsf] jsfnt u5{ . 3/sf] NofG8nfOg kmf]gdf ;d]t s]6fx¿n] a'xf/LnfO{ kmf]g ug{ yfn]sf 5g\ . df]afOndf g} km];a's / g]6 cfOxfN5 . g]6 / km];a's Û x'g t d klg g]6, km];a's / ToxfFsf] ;flxlTos ;~hfndf g/fd|/L g} e'lnG5' . ;of}F ;flxTosf/x¿ ToxfF e]]6]sf] 5' . dnfO{ a'9];sfn latfpg sDKo'6/ pkof]uL ePsf] 5 . gofF s'/f / 1fgx¿ g]6af6 l;Sg ;lsg] eP klg km];a's, Rof6, 6\jL6/, u]d, :sfOkcflb k|f]u|fdx¿ cfhef]ln s]6fs]6L e'nfpg] / laufg{] ;fwg klg aGg uPsf 5g\ . rf}la;} 306f df]afOn kmf]g d'vdf em'lG8Psf] x'G5, df]afOn x]/]sf] 5, 5 . sf] sf];Fu s'/f ul//x]sL x'G5] < slt Jo:t Û 3/sf] sfddf Wofg lbg 5f8]sL 5], ;w}F pDsg] bfpdf x'G5] . Pp6f Pp6f lgx'F kf¥of], 3/af6 lg:s]kl5 a]kQf . a'9];sfn Û xfdL cfkm}F ;f7L gf3]sf j[4x¿==== z/L/df :km"lt{–tfut 5}g, lrtfPsf] sfd s'/f ug{ ;lsb}g . ;fgf gfgLx¿ / ;tf;Lsf] pd]/df nfUg' ePsL cfdfnfO{ s;/L :ofxfg]{ xf]nf < ca 3/ s;/L rNnf < xfdL lrlGtt eO/x]sf 5f}F .
…ca]nf 3/ cfpg], dgkl/ ug]{, 5f]/f5f]/L, ;f;';;'/fsf] jf:tf gug]{, nf]Ug]nfO{ g6]g]{ s:tL a'xf/L kfOP5 <Ú …sf]l;t kf]v"F dgsf] tfkÚsf] l:yltdf /x]sf xfdL lrGtfsf] ulx/f] ;d'b|df 8'la/x]sf x'G5f}F .
…xf]Og, of] o'u l5lKkO;s]sf] 5 . ef]het]/, …u]6 6'u]b/Ú, ay{8], 8fG; kfl6{, cg]sf}F e]nf, pT;j === cfhsf a'xf/Lx¿ xfd|f kfnfsf h:tf 3/leq sf]lRrP/ a:g sxfF dfG5g\ / < xfdLnfO{ xfd|f] a'xf/Lsf] af/]df dfq yfxf 5 . hdfgf km]l/Psf] 5 . gofF hdfgfsf] xfjf, ;a} a'xf/Lx¿sf] rfnfdfnf p:t} xf]nf lg, l5d]ssf j[4x¿sf l:ylt klg xfd|} h:tf] xf]nf eGg] dnfO{ nfU5 .Ú af]h' d]/f] s'/fdf Wofg lbg'eGbf cfˆg} u'gf;f] ;'gfpg a9L nfnflot l5g\ .
…3/leqsf s'/f aflx/sfnfO{ a9L yfxf x'G5 . a'xf/Ln] uGw rnfO ;sL . abgfd x'g'eGbf t a? ljb]z hfcf];\ ls Û== 5f]/fsf] nf6f] l/;, s'6]/ s]xL eof] eg] emg\ g/fd|f], nfhdbf]{ . ;f]lw x]/f}F, dfGfL eg] To;} u/f}F .Ú c;Xo dfgl;s ;Gtfk / kL8fdf 56\kl6Psf xfdL ;Nnfx u5f}{ .
…t/ gflt s;n] x]5{ <Ú
…3/df a:bf g} a'xf/Ln] gflt sxfF x]/]sL 5] / < lbge/ aflx/ aflx/}, ca t /ftL klg 3/ cfpg 5f8L . s]xL af]Ng' ePg .Ú
j[4 ePkl5 5f]/f a'xf/L;Fu klg 8/fpg' kg]{, nRsg'–xRsg' kg]{ Û hlt a'9f] eOG5, ;fdYo{, zlQm, hfFu/ z/L/df 36\b} hfG5 t/ dgdf eg] emg\ w]/} dfofdf]x, ddtf, nf]e / bfloTj a9\b} hfFbf] /x]5, emg\ a9L ;f+;fl/stfn] 5f]Kbf]/x]5 . Ps lhp x'Fbf Pp6f dfof, ca t hlt w]/} ;Gtfgx¿, 5f]/f5f]/L, a'xf/L, HjfOF, efGhfefGhL, gfltgfltgL, gft]bf/x¿ a9\b} uPsf 5g\ tL ;a}sf] Tolt w]/} dfof nfUbf] /x]5, ltgLx¿sf] lrGtf nfUbf] /x]5 .
a'xf/Lsf] kf;kf]6{ aG5 . a'xf/L clns ;lk|Ph:tL x'G5] . 3/sf] sfd klxnfh:t} ul//x]sL x'G5] . ca ;'lw|G5] xf]nf eGg] cfzfdf p;nfO{ ljb]z gk7fpg] 5f]/f;Fu xfd|f] ;Nnfx x'G5 . xfd|f] a'9];sfn s;/L ;'/lIft /xnf < 5f]/fa'xf/Ln] 3/ /fd|/L ;DefnL lbP xfdL a'9fa'9L cfkm"n] ug{ gEofOPsf s'/fx¿ pGd'Qm eO{ afFsL z]if hLjgdf ug]{ lyof}F . t/ …af¥x 5f]/f t]¥x gflt ,a'9fsf] wf]qmf] sfFw} dfly .Ú
df]G6];f]/L Kn]u|'kdf gfltnfO{ k7fpg] xtf/ 5f]/fa'xf/Lsf] x'G5 . xfdLn] gdfGbfgdfGb} klg gfltnfO{ :s'n k7fpg yflnPsf] x'G5 . lbge/ :s'n, :s'naf6 3/ cfpgf;fy …cfdf, cfdfÚ s/fpb} ;a sf]7f rfxf5{, cfdfnfO{ vf]H5 . afa' vf]H5 . cfdfafa' b'j}nfO{ 3/df gkfpbf lgofl;|P/ a:5 . lgGofp/f] x'G5 . af]h' xQkQ uP/ Kof/f] ub}{ gfltsf] :s'n 8«]; vf]ln lblG5g\ .
gflt lgof;|f] x'Fbf gflteGbf w]/} xfdL lgof;+f] dfG5f}F . xfdLNffO{ lsg o:tf] ePsf] xf]nf < xfdL eGg ;Qm}gf}F . xfd|f ;kgfx¿ hLjgdf cw'/f g} /x] . h] rfx]sf lyof}F Tof] kfOPg . h] vf]h]sf lyof}F, Tof] klg kfOPg . tL cw'/f ;kgfx¿ 5f]/f5f]/Lx¿n] k"/f unfg\{, ;f]r]sf lyof}F . 5f]/f5f]/Lx¿af6 k"/f ePgg\, ca gfltdfly xfdLn] xfd|f cw'/f ;kgfsf] ef/L la;fPsf 5f}F . xfdL xfd|f] If0feª\u'/ hLjg / ;kgfsf] lg/GTf/tf gfltgfltgfdf kfp5f}F . ;kgfsf] lg/Gt/ qmldstf Û
d}n] Pp6f ;To syf k9]sf] lyPF . To; ;To syfdf cd]l/sf a;]sf 5f]/fa'xf/Ln] j[4 cfdfafa'nfO{ pt} lemsfP . a'9];sfndf 5f]/fsf] cf5flk5fdf afFRg'kg]{ afWotf ePsf] xfd|f] b]zsf ltgLx¿ Totf uP . 5f]/fsf] hflu/ cs}{ ;x/df / a'xf/L klg hflu/] . h]S;g eGg] Tot}sf] dflg; 5f]/fa'xf/Lsf] …k]OË u]:6Ú eP/ a;]sf lyP . lsgd]n ug]{, vfgf agfpg a'xf/LnfO{ ;3fpg], s]6fs]6LnfO{ :s'n nfg], n}hfg] / cGo 3/sf] sfddf p;n] d2t ul//x]sf] x'GYof] . c¿ t cfdfafa'nfO{ 7Ls} nfu]sf] lyof] t/ a'xf/L / h]S;gsf] ;DaGw ltgLx¿nfO{ dg kl//x]sf] lyPg . h]S;g / a'xf/L /ftL klg ;Fu;Fu} ;'t]sf] b]v]/ cfdfnfO{ kg'{ kL/ k¥of] . ;tL ;flaqLh:tf] kltj|tf a'xf/L x]g{ rfxg] cfdfafa' Û 5f]/fnfO{ eGbf …Tof] dfd'nL 36gfÚ eg]/ jf:t} u/]g . cfdfafa'n] To;nfO{ ;fdfGo ¿kdf lng ;s]gg\ . hLjgsf] clGtd sfnv08 a'9];sfndf To; b]zsf] leGg ;+:s[lt, k|rng, kl/kfl6 / hLjgz}nL krfpg / ckgfpg g;Sg] eP/ ltgLx¿ lbSs eP/ cfˆg} d'n's kmls{P .
cfhef]ln k'/fgf] ;+:s[lt, k|rng / hLjgz}nL ;':t;':t lj:yflkt x'Fb} 5 . gofF ;f]r / gofF kl/kf6Lsf] cfudg;Fu} xfdL a"9fa"9L k'/fgf] ;++s'lrt ;f]r af]Sg] k'/fgf] lkF9L aGg yfn]sf 5f}F . d uD5', h:tf];'s} ;Eotf / o'u cfP klg cfdf / gfgLsf] ;DaGw t zfZjt xf] . cfdfsf] dfof, ddtf / k|]dn] gfgLsf] hLjg ;'vs/, ;/;, ;'dw'/ lbJo / ;'Gb/ x'G5 . ;Dk"0f{ ;f+;fl/s b'Mv, si6, emd]nfaf6 /Iff ub}{ cfˆgf gfgLx¿nfO{ hLjg / eljio lbg] cfdf xf]Og / <
cfw'lgs hLjg k4lQ, /xg;xgdf cfdf klg hflu/] l5g\ eg] cfˆg} gfgLx¿sf] nflu eg]/ d'l:snn] k|fKt x'g] cfˆgf] km';{b TofUg rfxlG5g\ / < cfh t gfgLx¿ ˆofS6/Laf6 pTkfbg ul/g] Ps} k|sf/sf ;fdfgx¿h:tf ePsf 5g\ . tLg jif{s} pd]/b]lv Kn]u|'k, g;{/L, s]=hL=df egf{ ul/Psf gfGfLx¿ lzlIfsfsf] lgd{d lgoGq0fdf kl/xfN5g\ . pgLx¿sf] klxnf] l;sfO g} blaP/ a:g' x'G5 . lzlIfsfsf] ¿kdf 8/, qf;, eo / cft+s;Fu pgLx¿sf] klxnf] ;fIffTsf/ x'G5 . pgLx¿ :jfefljs jf k|fs[lts ¿kn] g xfF:g ;S5g\ / g ?g . 8/, qf;, eo / cft+ssf] 5fofd'lg pgLx¿sf] :jfefljs ljsf; s;/L ;Dej x'G5 <
;a Ps ;dfg Ps k|sf/n] ;]gfh:tf] pbL{ dfGg] afnsx¿, k/LIffdf h;/L klg pQL0f{ x'g'kg]{ afWotf / dfgl;stf af]s]sf ltgLx¿nfO{ cfdfsf] sfvdf a;]/ afnx7 ug]{ km';{b sxfF < cfdfafa'nfO{ klg 8] s]o/ ;]G6/, df]G6];f]/L / :s'nx¿nfO{ gfgLx¿ lhDdf lbO;s]kl5 cfˆgf gfgLx¿sf] dfgl;s l:ylt, cj:yf / ljsf;af/] lsg rf;f] /fVg' k¥of] / < :jfefljs jf:tljs hLjgsf] :jfb lng gkfpg] cfhsf] afn k':tf Û
d]/f] gflt klg ckjfb aGg ;Qm}g . …gfltsf] :jfefljs ljsf; xf];\, cfdf / kl/jf/sf] e/k'/ dfof kfcf];\Ú, xfdL afh]af]h' rfxG5f}F t/ xfd|f] rfxgfn] dfq s] x'G5 / < a'xf/L klg cfw'lgs hLjg k4lQsf] cGwfw'Gw cg's/0f ug{ yfn]sL 5] . cfhef]lnsf dfG5]x¿ Û cfˆgf] OR5f, :jfy{, :jcl:tTj / klxrfg, lghL cx+t'li6, lghTj / lghL :jtGqtfnfO{ g} ;jf]{kl/ 7fG5g\ .
Tof] b]v]/ xfd|f] dg s'6's'6' vfG5 . Ifltk"lt{:j¿k cfdfsf] dfof gkfPsf] gfltnfO{ afh]af]h'sf] dfof lbg tD;G5f}F, lbG5f}F t/ Tof] cfdfsf] dfof h:tf] sxfF x'G5 / < xfdL km]l/ klg pbf; g} x'G5f}F .
Pshgfsf] sdfOn] dfq gk'Ug] eP/ nf]Ug]sf ;fy;fy} :jf:gLn] klg sdfO ug'{ kg]{ kfl/jfl/s afWotf ePsf] 5 .
…sdfO ug'{k5{ eg]/ cfˆgf gfgLx¿nfO{ g} gx]g'{ < o:tf] t ePg .Ú
…aflx/ lx8g yfn]kl5 dlxnfx¿ klg yfs]/ 3/ cfPsf x'G5g\ / gfgLx¿nfO{ sd Wofg lbG5g\ .Ú
…xf]Og, h]h:tf] eg] klg a'xf/Ln] xfdLnfO{ g6]/LsL xf] . d}n] gfltnfO{ x]/]sL 5' eGb}df p;n] 3/, 5f]/f5f]/Lx¿ gx]/L aflx/ aflx/} df]h ub}{ lx8\g ldN5 <Ú
…df]h xf]Og xf]nf . Ps k6s dfG5]sf] hLjg:t/ dfly p7]kl5 tn emg{ dfGb}g . :s'6/df t]n xfNg} k¥of], cfˆgf] km'/df;L vr{ wfGg} k¥of], ;fyLefOeGbf 3l6 b]lvg' ePg, sfd vf]hL/x]sL xf]nL .Ú
xfd|f] lbg/ft a'xf/Lsf] lqmofsnfkn] k|efljt kfl//x]sf] 5 cg's"n eGbf k|lts"n g} a9L . af]h'dfly a'xf/Ln] yfdL/x]sf] sfdsf] af]em ylkPsf] 5 . p;nfO{ ;3fpg' kbf{ ddfly klg s]xL yk sfdx¿ ylkPsf 5g\ . hLjge/ uwfn] h:t} kfl/jfl/s af]em af]lsof] . clxn] a'9];sfndf hLjge/ cg'e"t u/]sf] cg'ej, lzIff / ;Lkx¿nfO{ ;flxTo n]vgdfkm{t kl5Nnf] k':tfnfO{ x:tfGt/0f ug]{ d]/f] dg;'jfdf klg cf3ft k'Ug nfu]sf] 5 .
…cfdf sxfF hfg' eof] <Ú 7"nL gfltgL ;f]W5] .
…dnfO{ s] ;]fW5]; < cfkm} kmf]g u/]/ ;f]w\ g t]/L cfdfnfO{ .Ú af]h' hjfkm lblG5g\ .
…cl3b]lv ul//x]sf] 5', …;Dks{ x'g ;s]gÚ, eG5 .Ú 7"nL gfltgL af]h'nfO{ s]xL dl;gf sfdwGbf ;3fpg ;Sg] ePsL 5] . ;fgL gfltgL klg sfd ;3fpg rfxG5] lbbLn] h:t}, t/ pm cem} ;fgL g} 5] . af]h'nfO{ s]xL jif{kl5b]lv pgLx¿n] klg sfd ;3fpg] 5g\ eGg] 7"nf] cfzf 5 .
a'xf/L tLg lbgb]lv 3/ cfPsL 5}g . ;f]Rof}F ;w}+em}F dfOt uPsL 5] . 5f]/f klg 3/aflx/ uPsf] lyof] . cfOk'u]kl5 a'xf/Lsf] ;f]wLvf]hL ug{ yfN5 . a'xf/Lsf] df]afOn kmf]gdf ;Dks{ x'G5 . xfdL klg pgLx¿sf] jftf{nfk ;'G5f}F .
…sxfF 5f} <Ú 5f]/fsf] k|Zg .
…Po/kf]6{df .Ú
…s;/L, lsg Po/kf]6{df <Ú
…d ljb]z hfg nfu]sL . Po/kf]6{leq …OgÚ eO;s]F .Ú
…dnfO{ lsg eg]gf} < ;f]w]gf} <Ú
…tkfO{Fn] dfGg' x'GGfYof] .Ú
…Psjrg eGg' t kYof]{ .Ú
…=== ===gfgLnfO{ /fd|/L x]g'{xf]nf .Ú
…gfgLsf] s'/f gu/ . 7Ls} 5 ,hfg] eOxfNof] . af]qm] ?jfO aGb u/ . g/f]O{ /fd|/L hfpmF .Ú
…=== === Ú
…dnfO{ ltdLn] sdfPsf] Ps k};f rflxb}g . dnfO{ eg]sL eP d g} ToxfF a;]/ ltdLnfO{ …;L ckmÚ ug]{ lyPF .Ú
…=== === Ú
xfdL afh]af]h'nfO{ klg cfZro{sf] s/]G6 nfU5, d'lR5{t x'G5f}F ls eGg] 8/ nfU5 . d'n'sleq /f]huf/Lsf cj;/ z"Go 5 . d'n'sleq} o:tf cj;/x¿ eP a'xf/L klg lsg ljb]z hfGyL < s:tf] crDe < s:tf] of] cfw'lgs o'usf] lj8Dagf < sfvsf] gfgL 5f]8]/ s;};Fu ;Nnfx g} gu/L a'xf/L ljb]z hfg ;S5] . cfdf x'Fbfx'Fb} gflt 6'x'/f] ePsf] 5, s;/L x's{nf <
cfh dflg;sf] cfˆgf] dg / d'6' 5}g . ;DkGgtfsf] r6sd6s, rxnkxn, s[lqdtf / 6nsn] dflg;sf] dg / d'6'nfO{ lj:yflkt u/]sf] 5 . ;jf]{kl/ lghL ;'v, JolQmut :jtGqtf, cfsfª\Iff, cfTds]lGb|t b[li6 / cfw'lgs ;DkGgtfsf] :jfy{s]lGb|t cGwfw'Gb bf}8df cfdfsf] dg klg cfdfsf] dg /xg kfPg Û cfdfsf] d'6' cfdfsf] /x]g Û
dg eSsflgP/ cfpF5 . a'xf/L kms]{/ cfp5] of cfplbg, Tof] clxn] g} eGg ;lsFFb}g . cfO g} eg] klg w]/} jif{ kl5 cfpnL . p;sf] sfvdf a:g] gfltsf] pd]/ lalt;s]sf] x'g]5 . cfdf / gfgLsf] Gofgf] ;DaGw ;dosf] lgi7'/L x'/Ln] p8fP/ lanfO;s]sf] x'g]5 .
cfdfafa' x'Fbfx'Fb} klg 6'x'/f h:t} eP/ x'ls{g] gfgLx¿h:t} d]/f] gflt klg x'g] eof] Û
dgleq cf–cfˆgf] Joyfsyf n'sfpFbf klg cfFvfaf6 cfF;' emg{ vf]H5 . hah{:TfL dg yfDb} cfFvfsf] cfF;' cfFvfd} n'sfP/ xfdL cfdfa'af / 5f]/f Pscfk;df x]/fx]/ u5f}F{ .
äää
/fhg}lts sfo{stf{
syfsf kfqx¿sf] ;+lIfKt kl/ro lbFbf syf eGg ;lhnf] xf]nf . syf hl6n gxf]; eg]/ yf]/} k|ltlglw kfqx¿ rog ul/Psf] 5 . e/;s ;Tkfqx¿ dfq /fVg] sf]l;; ubf{ klg v/fa kfqx¿ klg b[Zo kl/b[Zodf l5/LxfNbf /x]5g\ . hLjgdf v/fa / c;n ;a} k|sf/sf dflg;x¿;‘u ;/f]sf/ /fVg'kg]{ ePs}n] o:tf] ePsf] xf] .
lzj/fd M
pm cfk"mnfO{ /fhg}lts sfo{stf{ dfG5 . kl9;s]kl5 hflu/ vf]Hof] . s]xL lbg c:yfoL hflu/ vfof] . t/ hflu/ :yfoL x'g ;s]g . v]tL ls;fgLdf p;sf] dg cl8Pg . Toqf] k9]/ klg gfy] v]tLdf cNdlng] < Jofkf/ / pBf]u hfg]sf], l;s]s} lyPg .
r'gfjsf] nx/;‘u nxl/b} pm cfh /fhgLltsf] r'r'/fdf k'u]sf] 5, ;f+;b ePsf] 5 . dGqL aGg] bfpdf 5 . dGqL x'G5 g} xf]nf .
p;nfO{ dGqL, k|wfgdGqL jf /fi6«klt agfpbf s;f] xf]nf < pmh:t}x¿ t dGqL, k|wfgdGqL jf /fi6«klt ag]sf 5g\ .
;Db]g M
ufFp3/df hGd]/ pRr lzIff xfl;n ug]{ s]xL xf]gxf/ o'jfx¿ eWo]sf] Pp6f lzi6 o'jf . pm klg pHHjn eljiosf] vf]hLdf ef}Ftfl/Fb} 5 .
at{dfg kl/l:ylt g} To:tf] 5 . lzIff :j/f]huf/d'vL, k|fljlws, Jofj;flos jf hLjgd'vL x'g g;s]sf] cj:yfdf ;fdfGo lzIff k|fKt ug]{ o'jfx¿, cGttf]uŒjf /fhg}lts sfo{stf{ g} ePsf 5g\ . ;Db]gnfO{ klg s'g} g s'g} bnn] sfo{stf{ agfO5f8\g]5 . p;nfO{ klg /fhg}lts sfo{stf{ agfP/ b]zsf d"xf/ k]mg]{ sf]l;; ubf{ s;f] xf]nf < pmh:t} o'jfx¿, /fhgLltdf ;lxb ePsf 5g\ . pgLx¿h:t} /fhg}lts sfo{stf{x¿n] /fhgLlt yfd]sf 5g\ . egf}+, b]z / b'lgofnfO{ cu|ult k|bfg u/]sf 5g\ .
syfdf gf/L kfq gePdf ;dfj]zL syf x'g ;Qm}g . ;dfj]zL agfpg dfq geP/ gf/L lagfsf] ;dfh aGg g;Sg] ePsf] x'Fbf gf/Lkfqx¿ klg :jtM syfdf cfp5g\ g} . lt kfqx¿ dWo]sf s]xL gf/L kfqx¿sf] clu|d kl/ro o; k|sf/ 5 .
zs'Gtnf M
zs'Gtnf eGg' ljlQs} b'ioGtsf] ;Demgf x'g' :jefljs xf] . ltgL b'ioGtsf] zs'Gtnf geO{ jt{dfg ;dfhsL zs'Gtnf x'g\ . ltgL klg c? o'jfx¿ h:t} pRr lzIff k|fKt u/]sL, hLjg ;ª\wif{df h'6]sL ;'Gb/ ljrf/, efjgf / pT;fx af]s]sL Pj+ 9[9 ljZjf; / nug ePsL o'jtL x'lG5g\ .
;w} cufl8 a9\g rfxlG5g\ . t/ ltgnfO{ s] nfu]sf] 5 eg] ;dfh cufl8 ga9L JolQm cufl8 a9\g ;Qm}g . ;dfh, b]z cyjf ;d'bfonfO{ cufl8 a9fpg ;s]df ;dfh, b]z / ;d'bfosf dflg;x¿ :jtM cufl8 a9\g]5g\ .
;'lDbdf M
;'lDbdf klg jt{dg o'us} pkh xf] . ltgnfO{ klg kl/l:ylt / jftfj/0fsf] r]kf/f]df k/]sf c? o'jf kfq eGbf km/s 9Ësf] kfqf agfpg ;lsGg . sf/0f :ki6 5, ltgnfO{ klg b]z / b'lgofFaf6 cnUu /ljG;g q'm;f] h:tf] agfpg ;lsGg . ltgL klg jt{dfg o'udf ;ª\wif{ ul//x]sL l5g\ c? o'jfx¿h:t} .
oL o'jf kfqx¿sf ;fy} cGo cfafn afn j[4 jlgtf kfqx¿ klg syfdf cfjZoStfcg';f/ cfpg]5g\ . kfqx¿nfO{ ;'lgof]lht, k"j{lgof]lht jf k|fof]lht ubf{ syfsf] ult elTsg ;S5 . t;y{ syfnO{ :jult, :jtM:k"mt{ / :jfefljs ¿kdf cfˆgf] uGtJotkm{ a9\g lbg' ljj]sk"0f{ xf]nf .
ca syf gegf}+, oL kfqx¿sf] hLjg o;/L cufl8 a9\b} 5 .
bnsf] s]Gb|Lo cWoIf, dxf;lrj / s]Gb|Lo sld6Lsf zlQmzfnL ;b:ox¿nfO{ k|efj kf/]/ lzj/fdn] cfd r'gfjsf] l6s6 kfPsf] lyof] . r'gfj h;/L lhTg ;lsGYof], tL cg]s u/]/ r'gfj lht]/ pm ;f+;b ePsf] s'/f kl/rosf] qmddf elg ;lsof] . dGqL aGgsf nflu pm clxn] pmhf{zLn / lqmofzLn 5 .
pm / pmh:t}x¿sf] lqmofsnfkn] jt{dfg /fhgLlt, ;/sf/ / ;Qf rln/x]sf] 5 . /fhgLlt, ;/sf/ / ;Qf h:tf] x'G5, nfrf/ hgtfsf] hLjg klg To:t} x'G5 . elgG5, hgtf ch]o, ;j{zlQmdfg / ;+k|e" x'G5 . t/ ;j{;fwf/0f cfd hgtfsf] 8ª\u'/ eL8nfO{ cfˆgf] gf6sLo snf, l;k, rt'¥ofOF / 9f6 ljBfn] e]8fafv|f;/x htf rfxØf] Tot} xfSg] /fhgLlt /x]5 . /fhgLltsf] kufxfn] hlt kl/lwleq ;j{;fwf/0f cfddfG5]x¿nfO{ rnv]n ug{ lbOG5, Tolt kl/lwleq 3'd]/ cfk"m ;fj{ef}d ePsf] e|d kfNg' hgtfsf] lgolt /x]5 .
;/sf/ jf ;Qfdf PskN6 k'lu;s]kl5 t /fhg}lts sfo{stf{sf] sfFr'ln g} k]ml/G5 . dSsfdlbgf, h]?;]nd jf rf/wfd hLjgdf PskN6 k'Ug] x/]s wfld{s hgx¿sf] OR5f jf Wo]oh:t} ;/sf/df k'Ug] x/]s /fhg}lts sfo{stf{sf] wf]sf] x'g' :jfefljs dflgG5 . To:t} ;f+;b eO;s]sf] lzj/fdsf] dGqL x'g] k|oTg :jfefljs xf] .
dGqL aGg] xf]8 rln/x]sf] 5 . xf]8 ug]{x¿df lzj/fd, dËnb]j, sd{nfn, xl/k|;fb, k'ikntf, ;fd'gf cflb 5g\ . s'g} of]Uotf lgwf{/0f gePsf] kb dGqL hf] ;'s} klg x'g ;S5g\ . lzj/fd klg dGqL eof] .
dGqL x'g' s] lyof] < pm zlQm / ;DkGgtfsf] r'nLdf k'Ug yflnxfNof] . ;'/IffsdL{, x'Ss], cf;]kf;] / rfsl8jfhx¿n] 3]l/P/ a:g yfn]sf] pm, pm xfF:bf ltgLx¿ xfF:5g\, uDeL/ x'Fbf uDeL/ eO 6f]kN5g\ . …xfFdf xfFÚ ldnfpg]x¿sf] Pp6f e'mG8 ;w} p;sf] jl/kl/ df}h'b 5 . pm …lsª\u lno/Ú hlQs} 5 . …;fu/sf] nx/n] klg p;n] eg]sf] dfG5 <Ú eg]/ ;f]Wbf …dfG5Ú eGg]x¿ k|z:t 5g\ .
pb\3f6g, uf]i7L, ;]ldgf/, 5nkmn, lzNofGof;, b]zljb]zsf] e|d0f, eQf, tna / dGqLsf] cGo ;'ljwfsf /sdx¿ hDdf eO{/x]sf] 5 . yk cfDbfgL— 3';, sldzg, rGbf, pkxf/ . s]xL dlxgfd} pm gj wgf9\o eOxfNof] . dGqL kbsf] :jfb, ul/df / kmn kfP/ pm cGo /fhg}lts sfo{stf{x¿eGbf dflysf] 7'nf] g]tf cfk"mnfO{ dfGg yfn]sf] x'G5 .
dGqL kb w/fkdf kg]{ xf] sL < lzj/fdn] To;nfO{ hf]ufO /fVg] snf, l;k / rft'o{sf] ljsf; rf}tlkm{ ¿kdf ul/xfNof] . To;sf nflu pm /fi6«jfbL, ;dfhjfbL, ;fDojfbL, nf]stGqjfbL, /fi6«3ftL, cu|udgsf/L, k|ltudgsf/L egf} hf];'s} h:tf];'s};‘u klg ;Demf}tf, ;dembf/L jf sfo{ut Pstf ug{ tof/ eOxfn]sf] 5 . p;n] Pp6f ultnf] :jfyL{ r08fn e'mG8 tof/L cj:yfdf /flv5f8]sf] 5 .
;Db]g klg PSn} / a]Un} a:g ;Q}mg . pm klg ljsf; / lgdf{0fsf nflu k|ltj4 cu|udgsf/L / /fi6«jfbL …;j{ljsf; lgdf{0f bn -;=lj=lg=bn_Úsf] ;b:o ag]/ /fhg}lts sfo{stf{df ?kfGtl/t x'G5 . Tof] gofF bnsf] OdfGfbf/ ;b:ox¿sf] lqmozLntfn] hgtfdfem Tof] kf6L{ nf]slk|o x'Fb} :yflkt x'g yfn]sf] x'G5 . cGo bnx¿sf] 3[l0ft :jfyL{ a]Odfg e|i6 lqmofsnfkaf6 lg/fz / jfSs ePsf hgtf Tof] bnk|lt cfslif{t eO/x]sf x'G5g\ .
l;4fGt, ljrf/, cfrf/, Jojxf/ / cf:yfdf ;=lj=lg=kf=sf ;a} sfo{stf{x¿ s7f]/ / Odfgbf/ 5g\ . e|i6frf/, a]OdfgL / cg}lts lqmofsnfkaf6 b]z / b'lgofFnfO{ cwf]ult tkm{ ws]Ng] /fhg}lts lqmofsnfksf] s8f la/f]w ub}{ hgtfdf 5fPsf] cU3f]/ lg/fzfaf6 cfzfsf] pHofnf]tkm{ a9fpg] sfd ;=lj=lg=kf=n] ul//x]sf] 5 . lgik§ cWof/f]df a];xf/f hgtfsf] p4f/stf{ Tof] bn aGg ;S5, hgtfdf ljZjf; a9\b} uO/x]sf] x'G5 .
hgtfsf] ljZjf;dfly ;of}+ kN6 xf]Og af/Daf/ bn / /fhg}lts sfo{stf{n] ljZjf;3ft u/]sf 5g\ . hgtfnfO{ 3f]sf lbP/ cfk"m kf]l;g], cfˆgf gftuf]tf kf]:g] sfd u/]sf 5g\ . ljb]zsf] Ozf/fdf s}oF}+ kN6 /fi6«3ft u/]sf 5g\ . o'jfx¿nfO{ plrt lzIff / /f]huf/Lsf] cj;/af6 jl~rt u/fP/ ljb]zL e"lddf s'NnL, b/afg, n]j/ / j]Zof aGg ljjz kf/]sf 5g\ . ljb]zL e"dLdf cfˆgf gful/sx¿n] kfPsf b'Mvk|lt ;/sf/ / bnx¿sf] Wofg uPsf] 5}g . ;zSt o'jfzlQmnfO{ ljb]z knfog u/fP/ d'n'sleq lgis06s zf;g rnfpg] ;fdGtL >d / lzIff gLltnfO{ g} ;/sf/n] lg/Gt/tf lbO/x]sf] 5 . pHofnf] eljiosf] cfzf b]vfP/ x/]s kN6 hgtfnfO{ bnx¿n] e'mSofPsf 5g\, 7u]sf 5g\, 9f6]sf 5g\ .
af/Daf/ e'mSofOPsf hgtfx¿ rgfvf] eP/ x/]s bnx¿sf] sfdsf/jfxL lgofln/x]sf 5g\ . ;=lj=lg=kf=nfO{ klg k"0f{ ?kdf ljZjf; ug{ ;lsss/x]sf 5}gg\ . …h'g hf]uL cfP klg sfg} lr/]sf]Ú jf …Pp6} 8Øfªsf] d"nfÚ t xf]Ogg\, ;f]lr/x]sf, Ps cfk;df ;f]lw/x]sf / ;f]wvf]h ul//x]sf 5g\ .
o:tf] cj:yfdf ;Db]gh:tf sfo{stf{x¿n] s;Ldf 3f]l6g'k/]sf] 5, v/f] pqg ;Sg'k/]sf] 5 . h] ;'s} xf];\, s;Ldf 3f]6Lg] Ps df}sf ;=lj=lg=kf=nfO{ klg lbg' kb{5 eGg] hgwf/0ff aGg yfn]sf] cj:yfnfO{ ;Db]g h:tf o'jfx¿n] cfˆgf lht g} dfGg yfn]sf 5g\ .
nf]stflGqs Joj:yfdf ;a}hgf s'g} g s'g} bnaf6 k|efljt ePsf x'G5g\ g} . zs'Gtnf klg ;=lj=lg=kf=af6 k|efljt eP/ To;}sf] k"0f{sflng ;b:o ePsL l5g\ . ha sfd ug{nfO{ sfd 5}g, hflu/ 5}g . pBf]u, Jofkf/, v]tL / cGo Joj;fo ug{ hflgPsf] klg 5}g / jftfj/0f klg 5}g . k9]n]v]sfx¿n] ug]{ eg]sf] g} cfhef]ln /fhgLlt ePsf] 5 . /fhgLlt k];f ePsf] 5 . /fhgLlt nufgL ePsf] 5 . hLjgel/ hgtfaf6 p7]sf] rGbf;xof]uaf6 kflnt kf]lift eof], hgtfs} 3/b}nf] rxf¥of] . csf{s} vfof], csf{s}df a:of] . /fhg}lts s'/fsfgL u¥of] . 7"n7"nf efif0f u¥of] . lgd'vf, cGhfg, ;f]emf;Lwf ;j{;fwf/0f cfddfG5]x¿nfO{ j]js'km agfof] . Ps g Ps lbg t g]tf, ;f+;b jf dGqL eOxflnG5 . Tof} df}sf cfpgf;fy ;ft k':tfnfO{ a;La;L vfg k'Ug] ;DklQ s'DNofof] . o;/L, clxn];Ddsf] /fhgLlt kmfObfsf/L nufgL / /fhg}lts sfo{stf{ nufgLstf{ …Jofkf/LÚ ePsf 5g\ .
zs'Gtnfn] klg /fhgLltdf nfu]/ /fhg}lts nufgL g} ul//x]sL l5g\ t < x]g{ afFsL 5 . ;l'DbdfnfO{ sd{7, Odfgbf/, g}ltsjfg / ;fx;L kfq agfpg] sf]l;; ul/g]5 . n]vssf] sf]l;;n] dfq xF'b}g . kl/l:ylt anjfg x'G5 .
;dfhdf c;n / v/fa b'j} xfjf, kfgL, rfnrng, cfrf/, Jojxf/, l;4fGt, ljrf/, /fhgLlt / cGo ;a} yf]s rln/x]sf] x'G5 . ;ª\nf] / wldnf] kfgL klg ;‘u;‘u} /fhgLltdf alu/x]sf] x'G5 . z'4 :j:ys/ / b'lift xfgLsf/s b'j} tŒjx¿ ;dfgfGt/ ?kdf lg/Gt/ alx/x]s} x'G5g\ . lrGg ;Sg' k¥of], 5fGg ;Sg' k¥of] . c;n / v/fa s'g lsQfdf cfk"mnfO{ pEofpg] xf] < ;'lDbdfnfO{ c;n jf v/fa kl/l:ylt, jftfj/0fsf ;fy} b'lift jf s~rg /fhg}lts dfxf}ndf :jtGq ljr/0f ug{ 5fl8 lbpFm . ltgL s:tf] aGg] l5g\, x]/L dfq /fvf}F .
zflGt, ;'/Iff, ;'v, ;d[l4 / ;d'Ggltsf] rfxgf /fVg] hgtf tL s'/fx¿sf] k|flKtdf k|To]s k6s sfsfs'n ePsf 5g\ . b]z aGnf / hgtf ;'vL xf]nfg\, d[u d/Llrsf ePsf] 5 . hgtf lxDdt xfb}{gg\, af/Daf/ /fhg}lts wf]sf vfP lg a]Odfg x'g ;Sb}gg\, a]Odfg x'‘b}gg\ . ;w} lqmofzLn cfzfjfbL hgtfn] g} d'n's yfd]sf 5g\ .
cfjZostf kgf{;fy c;n cu|udgsf lglDt nfvf}Fsf] ;+Vofdf ;8sdf cfGbf]lnt eP/ pqG5g\ . d'n'snfO{ csf}{ pGgt gofF r/0fdf k|j]z u/fp5g\ . hgtfnfO{ s]xL sfnsf nflu e]8fafv|f agfpg ;kmn v/fa g]tfx¿ gfË]emf/ x'gf;fy hgtfaf6 g/fd|/L alxis[t / lt/is[t ePsf 5g\ . pbfx/0fx¿ k|z:t 5g\ .
ca xfdL xfd|f kfqx¿nfO{ /fhg}lts ;+;f/df cjt/0f x'g lbpFm . /fhgLltn] slt;Dd d'n'ssf] d'xf/ km]g{ ;S5 < slt;Dd /fi6« / hgtfsf] cfsfª\Iff k"/f ug{ ;S5 < s:tf] k|sf/sf] /fhgLltn] ar{:o sfod ug]{5 < /fhg}lts sfo{stf{sf] dgl:ylt / cj:yf s:tf] x'g]5 < cflb, cflb === ===
/fi6«klt, k|wfgdGqL, dGqL / pRr cf]xf]bfsf sd{rf/Lx¿ /fli6«o l9s'6Ldf xft k'¥ofP/ pRr lsl;dsf] dgf]/d cfgGb lnO/x]sf 5g\ . pgLx¿n] kfpg] pRr :t/sf] ;'ljwf, dgf]/~hg / cfgGbsf] rsf]{ d'No 3f]l6Fbf3f]l6Fbf, lkl;Fwflkl;Fwf, lylrFbflylrFbf / r]lkFbfr]lkFbf xf85fnf dfq afFsL /x]sf hgtfn] lt/]sf s/af6 c;'n eO/x]sf] 5 . pgLx¿ /ftf/ft cg]sf}‘ e|i6frf/, cg}ltstf / a]OdfgL u/]/ gjwgf9\o eO{ /x]sf 5g\ . slxn] sfnfkTy/df ;Dd]ng, slxn] b]z–ljb]zsf] e|d0f, uf]i7L, ;]ldgf/, pb\3f6g, k|bz{gL cflbsf] cg]sf}+ tdf;fx¿, gf6sx¿ ul//x]sf x'G5g\ .
;/sf/ agfpg], 9fNg] / ;/sf/df k'u]/ 9nLdnL ug]{ v]ndf lglnKt /fhg}lts bnx¿ . hg;d:of, hgljsf;, hglhljsf, hgcfsfª\Iff cfbL …Ho"F sf To"FÚ . /fhg}lts bnx¿ / kmf]xf]/L /fhg}lts sfo{stf{x¿sf] 5lj cem w"ldn eO/x]sf] 5 . kmf]xf]/L /fhgLltn] /fhg}lts kmf]xf]/sf] 8ª\u'/ htftt} y'kf/]sf] 5 . kmf]xf]/ ljrf/ dflg;x¿sf lbdfudf y'kf/]sf] 5 . d'n'snfO{ 6]08/df /fVg vf]lhFb} 5 . /fhg}lts, cfly{s, ;dflhs / ;f+s[lts ;+/rgf nyflnË kf/]/ kfgL wldnf] kfb}{ df5f dfg]{ k|j[lt a9\bf] 5 . lghL :jfy{sf vflt/ b]zsf] OHht df6f]df ldnfpg tTKf/ bn / g]tfx¿ === === v} s] eGg] <
hgtf 6'n'6'n' x]l//x]sf 5g\ . w]/} ;do;Dd 6'n'6'n' x]l//xg ;Qm}gg\ . af9L eP/, cfFwLx'/L eP/, cfGbf]ng eP/ lj:kmf]6 ub}{ ;a} kmf]xf]/, kmf]xf]/L /fhgLlt / kmf]xf]/L /fhg}lts sfo{stf{nfO{ Ps ;fy lgld6ØfGg kfg]{5g\ .
vf]O t syf < z'? ePs} 5}g . z'? eP/ syf dWo efudf k'lu;s]sf] 5 . syfnfO{ ;"qfTds kfl/Psf] 5 cyjf syfsf nflu cfjZos ;"qx¿ lgdf{0f eO;s]sf] 5 . kf7sn] oL ;"qx¿ k|fKt ul/;s]kl5 syfnfO{ h;/L, htflt/, h'g a]nf klg cfˆgf] cg's"n, k|lts'n df]8\g], hf]8\g], 6'ª\Uofpg] clwsf/ kf7ssf] xf] . To;} ePsfn] oxfF cGo syfx¿sf] h:tf] syfgs k|:t't ul/Psf] 5}g . syfgs, 36gf, k/fsfi7f jf r/df]Tsif{ ;[hgf ug]{ sfd klg kf7ss} xftdf ;'lDkPsf] 5 .
lzj/fd dGqL eO;s]kl5 Pp6f lalrqsf] cfbtn] u|l;t x'g k'U5 . pm grflxFbf] kmfOFk'm§L ug]{ / Tof] kmfOFk'm§Ldf ;xL yfKg] dfG5]x¿ dg k/fpg yfn]sf] x'G5 . dGqL eO;s]kl5 7]s]bf/, Jofkf/L, pBf]uklt, sd{rf/L jf sf]xL g sf]xLaf6 s]xL g s]xL pkxf/, sldzg jf 3'; p;nfO{ k|fKt eO/x]s} x'G5 . To:tf] uf]Ko sdfO{ ca p;sf] ceLi6 aGg uPsf] 5 .
wGo, lzj/fd h:tf xfd|f /fhg]tfx¿ . ;Qfdf k'u]kl5 ct'n wg/flz sdfP . Tof] sdfPsf] /flzdf slxNo} 36fp lrXg nfu]g . ;w} a9f]Q/L eO/xG5 . efu nfpg t pgLx¿n] slxNo} hfg]gg\, s'g} k/f]ksf/L ;+:yf, kf7zfnf jf k/f]ksf/L sfo{df Ps k};f rGbf ;xof]u u/]gg\ . cfkm" la/fdL x'Fbf cfˆg} xftdf /fHosf]ifsf] ;fFrf] ePsf]n] dg nfu]hlt pkrf/ vr{ eg]/ lnP, k|ltkIfdf x'Fbf klg 3'sf{P/ /fHosf]ifaf6} vr{ lnP . 5f]/f5f]/Lsf nflu ldq/fi6«x¿nfO{ 5fqj[lQsf nflu k'sf/] . pgLx¿n] sdfPsf] ;DklQ lbg b'gf /ft rf}u'0ff al9/x]sf] 5 / hgtf eg] lbg b'gf /ft rf}u'0ff ul/a / kLl8t eO/x]sf 5g\ . u0ftGqfTds Joj:yf cfO ;Sbf klg …pxL ¿kÚ 5 .
;a} /fhg}lts sfo{stf{x¿sf] syf eGg yflnof] eg] t xhf/ lha|f] ePsf z]ifgfun] klg eGg ;Qm}g . ;a} syfx¿sf] d'nr'/f]sf] ;fdfGoLs/0f ug'{ pko'Qm x'G5 . lzj/fdsf] syfn] k|fo h;f] g]tfx¿sf] syfsf] k|ltlglwTj ul//x]sf] 5 .
ca /fh}lts sfo{stf{ cfk"lt{ x'g] If]qx¿ :s"n, SofDk; jf z}lIfs ;+:yfx¿, ufFpsf ls;fgx¿ jf s[lif If]q, dhb'/x¿ jf pBf]u, ;/sf/L jf u}/;/sf/L If]qdf sfo{/t sd{rf/Lx¿ -xfd|f] b]zdf sd{rf/L, 8fS6/, g;{, OlGhgLo/, k|fWofks, lzIfs, ljBfyL{ cfbL ;a}nfO{ /fhgLltdf ;xof]uL x'g] 5'6 5 _, cGo If]q ljb]zdf /x]sf cfk|jf;Lx¿, cWoog/t ljBfyL{x¿, ljb]zdf sfo{/t gful/sx¿ cflb x'g\ . oL ljljw If]qaf6 kf7sn] syfsf cg's'n ljleGg kfqx¿ rog ug{ ;S5g\ .
tL rog ul/Psf /fhg}lts sfo{stf{x¿nfO{ klxnf] r/0fdf g} kmf];|f l;4fGtsf] kf7 l;sfOG5, efif0f ug{ l;sfOG5 . ljBfyL{, dhb'/, ls;fg jf sd{rf/Lx¿nfO{ ljleGg kf6L{ pkof]lu sfo{qmdx¿ ug{ nufOG5 . sfo{qmdsf nflu cfly{s >f]t h'6fpg …rGbf /l;bÚ ydfOG5 . rGbf p7fpm, vr{ u/ . vfpm df]h u/ . rGbf, bfgbftAo=== lagf >dsf] ;lhnf] cfDbfgLsf] :jfb klxnf] r/0fdf g} /fhg}lts sfo{stf{n] rfVg kfp5g\ . Tof] :jfbdf kNs]kl5 hLjgko{Gt /fhgLltdf nflu /xg] k]|/0ff pgLx¿n] u|x0f ub{5g\ .
ljleGg sld6L -6f]nb]lv s]Gb|;Dd_ df cfj4 ePkl5 t dHhf g} cs}{ . af9L klx/f], k|fs[lts k|sf]k, kf6L{sf] 6f]n, ufFp, lhNnf / /fli6«o ;Dd]ng cflb cg]sf}+ z'ecj;/x¿df rGbf p7fpg] cj;/ k|fKt x'G5 . ;Sbf] p7fof], p7fPsf] dWo] yf]/} a'emfof] w]/} krfof] . k'/fgf kfsf s]lGb|o :t/sf g]tfb]lv ev{/ k|j]z u/]sf gj;b:ox¿ ;a}n] o;} ul//x]sf 5g\ . …dx sf9\g]n] xft rf6\5Ú, rf6\5 .
r'gfj lht]kl5 s'g kb k|fKt x'G5, Tof] kbsf] ;b'kof]u, b'?kof]u u/]/ cfDbfgL ug'{ /fhg}lts sfo{stf{sf] csf]{ ;Dj]bgzLn snf ;Lk xf] . ;f+;b ePkl5 dGqL x'g] bf}8 , dGqL eO{;s]kl5 l6ls/xg]df hf]8 . s]xL u/L dGqL eOPg eg] bn km'6fP/ eP klg dGqL kb k8\sfP/} 5f8Øf] . cem s]xL nfu]g eg] …ljb]zL k|e"Ú sxfF k'Uof] . hlt;Dd ;lsG5 ult5f8f eof] . kmf]xf]/L /fhgLltsf cg]sg oL syfTds ;"qx¿ kfO;s] kl5 /fd, Zofd, k|sfz, ;Ltf, ;flwsf, kjg, cjw]z, xfª\lht, k]Daf, /fwf, df]xg cfbL cg]sf} sfo{stf{x¿sf] syf /rgf ug{ kf7s :jo+ ;Ifd x'g'ePsfn] lglZrt k|sf/sf] syf elg/xg k/]g . syfdf ljZjf;3ft, wf]sf, if8oGq, e|i6frf/ cfbL cg]s ;fdu|Lx¿ hf]8\g klg kf7s ;Ifd x'g]5g\ .
ca of] syfsf/nfO{ cf/f]k nfUg ;S5, …jfo;Ú /x]5 . /fhgLltk|lt o;sf] gsf/fTds wf/0ff /x]5 . d]/f] /fhgLltk|lt gsf/fTds wf/0ff 5}g eGg] k|dfl0ft ug{sf nflu klg d}n] km]l/ s]xL ;sf/fTds syf ;"qx¿ lbg} kg]{ ePsf] 5 .
kmf]xf]/L /fhg}lts g]tfx¿ cfˆg} ct'n ;DklQsf] ef/n] lylrP/ d5{g\ . pgLx¿sf] d[To'df s;}n] zf]suLt ufpFb}g .
tkfO{‘ eGg'xf]nf g]tfsf] d'To' ;+:sf/df xhf/f}‘ hgtf ;xeflu ePsf] h'n'; dnfdL b]lvPsf] s] t < kmf]xf]/L g]tfsf] d[To';+:sf/df kmf]xf]/L ;/sf/n] hgtfn] lt/]sf] s/sf] 7'nf] /fzL vr{ u/]/ 7'n} tfdemfd / k|bz{g u/]sf] lyof] lg t . ef8fdf lqmofk'qL a:g]b]lv ef8fdf ?g]x¿sf] 7'n} ;+Vof tof/ kfl/Psf] lyof] . 7'n} dfg;Ddfg, tfdemfd ;fy d[To';+:sf/ ;DkGg ul/Psf] Tof] kmf]xf]/L g]tfnfO{ 3f6df k'¥ofPkl5, To;sf] ;Demgf v}, s;}n] u/]sf] b]lvPg . …kfhL Tof] kfv08L hgtfdf/f kmf]xf]/L g]tfÚ eg]/ dgleq eg] To;nfO{ ;a}n] 3[0ff u/]sf] kfOof] / Tof] dbf{ /f]O6f]kn]] h:tf] u/] klg sf]xL b'MvL ePsf] kfOPg . Tof] kmf]xf]/L g]tfnfO{ dflg;x¿n] cToGt sd;n dflg;s} ¿kdf x]/]sf] kfOof], h'g 7Ls klg xf] .
jL/ g]tfx¿sf] cfJxfgdf af;'b]j, ;'dg, wgaxfb'/, nIdL, ;fljqL cfbL cg]sf} nfvf}+ dflg;x¿ cfGbf]ngdf plqP . lj/]g, nIdlgof, uLtfb]jL, xfª\df, dgb]jL cflb cg]sf} hgo'4df xf]ldP . kljq, s~rg / lk|o /fhgLltsf vflt/ lg:jfy{, TofuL, alnbfgL, OdfGfbf/ nfvf}+ sfo{stf{x¿ /fhgLltdf plqP, plqb}5g\ / plqg]5g\ .
c;n lk|o, s~rg / ;j{zlQmzfnL /fhgLltn] b]z / hgtfsf] sfFr'nL km]g]{5 . cu|udgsf/L gofF o'u /fhg}lts sfo{stf{x¿n] lgDTofpb} 5g\ . Tof] o'udf ;a} ;'vL x'g] 5g\, hLjg ;'/IfLt, /d0fLo / ;xh x'g]5 .
kf7sx¿nfO{ dg nfu]df cfkm} c? yKg ;Sg]5g\ . pgLx¿n] kmf]xf]/L /fhgLlt / c;n lk|o /fhgLltsf] cGt/ b]vfpg ;Sg]5g\ .
d[To'j/0f ug]{ a]nfdf kmf]xf]/L /fhgLltsf sfo{stf{sf] dgdf ;Gtf]if x‘'b}g . hLjgel/ cfk"mn] u/]sf] a]OdfgL, ljZjf;3ft / cg}ltstf ;Dem]/ p;sf] dg kZRffQfkn] etetL kf]ln/x]sf] x'G5, kZRffQfkn] p;sf] lz/ hLjgsf] clGtd sfnv08df gLrf x'G5 . t/ c;n /fhg}lts sfo{stf{nfO{ dflg;x¿ x[bosf] ct'n ulx/fOb]lv >4f u5{g\ . hLjgsf] clGtd sfnv08df oL sfo{stf{x¿sf] dgdf ;Gtf]if x'G5 . p;n] h] hlt ug{ ;Sof], /fd|f] u¥of] . /fhgLltsf] dfWodaf6 yf]/} eP klg dflg;x¿sf] hLjgdf pHofnf] 5g{ ;Sof] . cfˆgf] hLjg s]xL c+zdf eP klg ;fy{s ePsf] pm ;DemG5 .
;'lDgdf, zs'Gtnf, ;Db]g / cGo kfqx¿sf syfx¿ eGg ;lsPg . elg/xg' knf{ h:tf] klg nfu]g . k|of]ujfbL ;"qfTds syf xf] of] . syfsf nflu cfjZos ;"qx¿ k|bfg ul/;lsPsf] 5 . kf7sx¿nfO{ h;/L cfk"mnfO{ cg's"n nfU5, To;} cg';f/ pgLx¿sf syfdf ykyfk kf/]/ pTsif{df k'¥ofP x'G5, lzj/fds} syfnfO{ klg z+;f]wg jf kl/dfh{g u/] x'G5, syfnfO{ htf df]8] klg x'G5, a9fPr9fP klg x'G5 . syf ;"qn] 5]Sb}g . cfu] kf7ss} dh{L{ === === ===.
äää
cfdfsf] dg
;do anjfg\ x'G5 . ;don] ljleGg o'ux¿ NofpF5 . o'ucg';f/sf dfgj cfr/0f, Jojxf/ / lhGbuLx¿ x'Fbf /x]5g\ . ljut / eljiosf] r]k'jfdf k/]sf] o; o'usf dftflktfx¿ cfˆgf ;Gtfgx¿af6 s:tf] Jojxf/sf] cfzf ug'kg]{ xf] < /ge'Nndf 5g\ .
d]/f ;dsfnLg ;fyLx¿ ;a} dftflktf ePsf 5g\ . Psfb'O{ em'lSsP/ cljjflxt a;]sf xf]nfg\ t/ tL gu0o 5g\ . o; o'udf ;a} dflg;x¿n] ljjfx ug'{ clgjfo{ dflgG5 / ljjfxkl5 5f]/f5f]/L kfpg' emg\ clgjfo{ dflgG5 . 5f]/f5f]/L gePdf ;dfhdf xLgtfaf]w dx;'; ug'{kg]{ cj:yf x'G5 .
ljjfx ug}{ kg]{ x'Fbf d]/f] klg eof] . d]/f ;dsfnLg ;fyLx¿sf klg eP . clxn] xfdL ;a} k|f}9fj:yfdf k'lu;s]sf 5f}‘ . cfSsnem'Ssn e]6 x'Fbf grfxFbfgrfxFb} klg cfˆgf 5f]/f5f]/Lsf] af/]df s'/f eOxfN5 . h;sf 5f]/f5f]/L 8fS6/, OlGhlgo/, k|f]km];/, xflsd jf /fd|f] cfDbfgL ug{ ;kmn 5g\, pgLx¿ t /ftlbg lrg]hfg]sf dfG5]x¿nfO{ e]6\gf;fy ltgLx¿s} af/]df s'/f ug{ yflnxfN5g\ .
/fddfg d]/f] 3lgi6 ;fyL xf] . p;sf] / d]/f] Ps} ;fn ljjfx ePsf] lyof] . gfgLx¿ klg emG8} emG8} ;Fu;Fu} hlGdP . Tolta]nfb]lv g} xfd|f] e]6 x'Fbf xfdL cfˆgf gfgLx¿sf af/]df s'/fx¿ uYof}{ . pm t cfˆgf] :jf:gLsf] ¿k, l;k / dfofsf] s'/f ug{ ;d]t ?rfpFYof] . pm …afnL csf{sf] /fd|f] / afnf cfˆgf] /fd|f]Ú eg]em}‘ cfˆgf gfgLx¿sf af/]df a9fO{ r9fO{ s'/fx¿ u/]/ cfgGb ljef]/ x'GYof} .
/fddfg ;DkGg lyof] . p;n] ha p;sf gfgLx¿ % jif{eGbf a9L pd]/sf eP, sf7df8f}+sf /fd|f af]l8{ª :s'ndf etL{ u/]/ pt} /fVg yfNof] . /fd|f] af]l8{ª :s'n, /fd|f] k9fO . pm ;'gfpg] uYof]{— p;sf 5f]/f5f]/Lsf] eljio pHHjn 5 . 8fS6/ g} agfpg]5 . 8fS6/x¿sf] /fd|f] cfDbfgL 5 . nf]stflGqs u0ftflGqs Joj:yfsf] cf/De ePsf] jt{dfg cj:yfdf klg …s:tf] lzIff <Ú eGg] af/] 5nkmn ePsf] yfxf kfOPsf] 5}g . lzIff eg]sf] /fd|f] cfDbfgL ug{;Sg] x'g' k5{ eGg] wf/0ff cem} JofKt 5 .
/fddfgsf 5f]/f5f]/L af]8{; ePkl5 3/df tL b'O{ dfq /xg yfn] . cfdfa'af efO;Fu a:y] . cfdfa'afsf] hLpgL ;DklQ lgs} lyof] / efOa'xf/Ln] /fd}|;Fu kfn]sf lyP . /fddfg a]nfa]nf d;Fu u'gf;f] uy]{— ækTgL ozf]w/f a/flng yfn]sL 5] . d 3/ kms{+bf 3/df x'Flbg .Æ
ækTgLnfO{ ltdL ;do lbFb}gf} . jf:tf ub}{gf} . ltgL s] rfxlG5g\, yfxf kfpg] k|oTg u/ .Æ d}n] eg]sf] lyPF .
To;kl5 /fddfgn] kTgLk|lt Wofg lbg yfNof] . 6]lnkmf]g cfof], kltkTgLaLr ;Djfb ug{ ;lhnf] eof] . To;aLrdf /]l8of], 6]kl/s8{/nfO{ lj:yflkt ug]{ 9Ën] 6]lnlehg b]vf k¥of] . /fddfgsf] 3/df klg PG6]gf 7l8of] . /ËLg 6]lnlehg /fVg' ;a} ;j{;fwf/0fsf] ana'Qfdf lyPg . xfdL klg /ËLg 6]lnlehg x]g{ pgs} 3/df y'lk|GYof}‘ . 8]s, Sof;]6 cfof] . 6LeL, lel8cf] dxfdf/L h:t} km}lnof] . cfhef]ln t 6LeL gePsf] 3/ 3/} dfGg 5fl8Psf] 5 . cfw'lgs o'u Û ;don] slt l56f] sfFr'nL km]bf]{ /x]5 .
df]afOn kmf]gsf] 306L aH5 . d df]afOn p7fp5' æx]nf] d /fddfg .Æ
æx]nf], s] 5 xfnva/ <Æ
æw]/} lbg eof] ;Dks{ gePsf] . cfh a]n'ls d sxfF g} l8g/ vfg] u/L cfpmF . d]/f] 5f]/f5f]/Lx¿ klg cfPsf 5g\ . e]63f6 klg x'g], ukmufkm klg x'g] .Æ
æx'G5 .Æ
d kTgL dfofjtLnfO{ a]n'ls /fddfgsxfF hfg] s'/f eG5' . laxfg NofPsf] klqsf /fd|/L x]/]s} lyPg . x]g{ yfN5'— Pp6f va/ … === k]:tf]n;lxt o'jf kqmfp k/] . kqmfp k/]sf o'jfsf aofgcg';f/ c+z glbg] lktfnfO{ dfg{ cj}w k]:tf]n af]s]/ lx8]sf === .Ú 5f]/fx¿ klg s:tf s:tf Û …;fgf x'Fbf dnf{ ls eGg] 8/, 7"nf] ePkl5 dfnf{ ls eGg] 8/Ú ;fFRr} /x]5 . 5f]/fn] afa'cfdfnfO{ lk6]sf], df/]sf] s}of}+ 36gfx¿sf] ;Demgf d]/f] dgdf cfpF5 .
a]n'ls d /fddfgsf] 3/df k'U5' . ;f]r]sf] x'G5'— ;a} kl/jf/ Ps} 7fpFdf e]nf eP/ ;'vb'Mvsf s'/fx¿ ul//x]sf xf]nfg\ . /fddfg rflxF dnfO{ lng u]6;Dd cfP . a}7s sf]7fdf a;fP . pgnfO{ PSn} b]v]/ d ;f]W5'— æv} t c¿x¿ <Æ
æc¿x¿ ;a} Jo:t 5g\ . ozf]w/f 6L=eL=df l;l/on x]l//x]sL 5] . 8fS6/ 5f]/f pbo oxfFsf] :yfgLo c:ktfnsf] …lelh6Ú ug{ uPsf] 5 . 8fS6/ 5f]/L gfo'df Nofk6kdf km];a's x]l//x]sL 5] . Nofk6kdf g} Jo:t 5] . d p;nfO{ af]nfO xfN5' .Æ
æeof] kb}{g . ltdL / d g} aft df/]/ a;f}F .Æ
ægfo'df Û oxfF cfpFm t .Æ
æx'G5, 8}8 .Æ
gfo'df cfpF5] . ;fgf]df b]v]sf] gfo'df / clxn]sf] gfo'dfdf cfsfz hldgsf] cGt/ . k"0f{ cfw'lgs . 5f]6f] skfn, k]G6 ;6{df ;lhPsL . ægd:t] cÍn .Æ
ægd:t] . ;~r} 5f}+ .Æ
æ;~r} . tkfO{Fx¿ lg .Æ
æxfdL klg . clg ltd|f] s] s:tf] k|ult 5 <Æ
æ/fd|} 5 cª\sn . clxn] d Pd=8L= ul//x]sL 5' / Nofk6kdf To;}sf] y]l;; ldnfO{ /x]sL 5' .Æ
æ8}8Ln] t km];a's x]l//x]sL 5Øf}, eGg'x'GYof] .Ú
ækm];a's klg x]5'{ / cfjZos cGo ;fdu|Lx¿ OG6/g]6df vf]hL u5'{ . oxfF cfPkl5 clns xf]nf]v's'nf] ePsf] 5 . To;}a]nf OG6/g]6af6 klg kmfObf lnOxfn'F eGg] nfu]/ ===Æ
æ7Ls 5, /fd|f] . hfpm km';{bsf] ;b'kof]u u/ .Æ
ltgL sf]7fdf hflG5g\ . dfq cf}krfl/stf lgjf{x ug{ ltgL cfPsL lyOg\ . cfhsf o'jfx¿;Fu c?sf] s'/f ;'Gg], c¿nfO{ a'‰g] / cfˆgf] s'/f ;'gfpg] km";{b 5}g . oflGqs b'lgofdf /dfO/xg] oL cfhsf o'jfx¿;Fu cfTdLotf, ckgTj, :g]x, dfof, k|]d, cfb/, ;Ddfg, h:tf dfgjLo ;+j]ux¿sf] sdL x'Fb} 5 . x'g klg 1fg cfpg yfn]kl5 pgLx¿n] k9fO, tflnd, k/LIffdf pQL0f{ x'g] / hLjgdf k};f sdfpg] tl/sf, kmd'{nfx¿ dfq l;s] . k};f y'kfg{ ;s] hLjgdf pQL0f{ eOxflnG5 eGg] dfgl;stfaf6 u|l;t ;dfhdf pgLx¿n] kfl/jfl/s jftfj/0fdf cfdfa'af, afh]af]h', efOalxgL, sfsfsfsL, dfdfdfOh", gftfuf]tf, s'ns'6'Da / ;fyLefOx¿;Fu dfgjLo, cfTdLo / /dfOnf] jftfj/0fdf cGt/dgsf] s'/f kf]Vg], ;'Gg] / a'‰g] tyf efjgfTds ;'qdf afFlwg] df}sf g} sxfF kfPsf x'G5g\ / <
afa'cfdf :s'n sn]hsf] lkm; ltg]{, vr{ lbg] d]l;g cleefjs dfq ag] . cfdfafa'n] klg 5f]/f5f]/LnfO{ x/t/xn] k};f sdfpg ;kmn d]l;g dfq agfpg rfx] . sn / oGqx¿dfem sxfF efjgfTds ;DaGw x'G5 / <
æcF, ltdL cfhef]ln s] ub}{ 5f} <Æ /fddfg ;f]W5g\ .
æl/6fo8{ ePkl5 s] ug]{ < eGg] cGof]n eof] . s}of} sfdx¿ ug{ ;lsGYof] . lg/Í'z zf;gsfndf s]xL ug]{ jftfj/0f lyPg . ;Fw} ;zlÍt, cftlÍt / ql;t eP/ afFRg'k¥of] . l;h{gfTds lqmofsnfkx¿ cj?4 lyP . u0ftGq cfPkl5 dnfO{ klg cfˆgf efjgf, cleJolQm, pR5\jf; / cfˆgf cg'ejx¿ n]Vg] cg's"n cj;/ cfP h:tf] nfUof] . d clxn] n]vg / k7gdf Jo:t x'g yfn]sf] 5' . n]vg eg]kl5 n]Vgsf nflu olt w]/} k9\g' kbf]{/x]5 ls d t k':ts, kqklqsf / ;DalGwt ;fdu|L cWoogsf] cfgGbbfoL ;fu/leq 8'Ag yfn]sf] 5' . ltdL rflxF s] ub}{5f}+ <Æ
æd rflxF :jf:gLsf] emsf]{kmsf]{, gf]s/rfs/x¿sf] u'gf;f] a]xf]b}{, ;+3;+:yf / bnx¿nfO{ rGbf lbFb} 7"nf] dfG5] x'F eGg] e|d af]Sb} a]:jflbnf] lhGbuLsf] :jfb rfVb} 5' . ltdLn] t 7Ls sfd kqm]5f} . dnfO{ n]Vg, k9\g eg]kl5 k6Ss} dg kb}{g . 6L=eL= x]g{ klg dg nfUb}g . a'9];sfndf sDKo'6/ l;Sg klg dg nfUb}g . …af]/Ú, …af]/Ú a'9];sfn ===.Æ
æTo;f] eGg' x'Fb}g /fddfg . ha;Dd dflg; gofF s'/fx¿ l;Sg rfxG5, pm a'9f] x'Fb}g . /laGb|gfy 7fs'/n] eg]em}‘— v';L x'g'k5{ eg] w]/} s'/fx¿df ?lr /fVg' k5{ . w]/} s'/fx¿df rfv /fv, l;s gofF gofF s'/fx¿ . sDKo'6/ l;s]/ OG6/g]6 rnfpg yfNof} eg] ToxfF ltdL cs}{ gofF ;+;f/ kfpg] 5f} . d OG6/g]6 rnfpg yfn]kl5 ;do lat]s} yfxf kfplbg‘ .Æ
æToxL t, dg dfGb}g st} cl8g === .Æ
æxf= xf== xf === k"/} uLt ufOb]pm .Æ
æxf==xf==xf === .Æ xfFl;;s]kl5 pm ufpF5—
ænnn ===nn=== dg dfGb}g st} cl8g
5f]8\g} ;lsgF nt / nt slxNo} 5f]l8g‘
k|]dsf], ldqtfsf] nt nt slxNo} 5f]l8g‘ .Æ
;fRr} pgL Ps r/0f uLt ufpF5g\ . pgL of] uLt j}+zdf klg ufpg] uy]{ . d 6]an dfbnem}F ahfP/ ;fy lbG5' . s]xL a]/ eP klg xfdL xfd|f] tGg]/L sfnsf] dgf]x/ d'Uwsf/L, /dfOnf] ;do–;+;f/df cjt/0f x'g k'U5f}F+ . cGt/dgleq xfdL aLrsf] k'/fgf] ldqtf, cfTdLotf / ckgTj t/f]tfhf eP/ cfPsf] dw'/f] cfef;;Fu o'jf sfnsf] h:t} cfgGb ;fu/df yfx} gkfO{ r'n'{Dd 8'A5f}F . Tof] lghL cfglGbnf] cflTds If0f x'G5 . o:t} If0fx¿ dflg;sf] rfxgf xf] . ToxL k|flKtsf nflu lg/Gt/ k|oTgzLn x'g' dfgj k|j[lQ aG5 . /fddfg klg rfxG5— p;nfO{ s;}n] ;'lgb]cf];\, a'lemb]cf];\ . d klg To:t} rfxG5' . t/ of] oflGqs o'u Û clg wg ;DklQ sdfpg] xf]8df bf}l8/x]sf] dflg;nfO{ csf{sf] dg a'‰g], j]bgf ;'Gg] / ;'gfpg] km';{b sxfF < cGtd{gsf] k'sf/ a'‰bf / ;'Gbf k|fKt x'g] ct'ngLo ;'vsf] :jfb cfhsf :jfyL{ dflg;x¿n] rfVg} kfPsf 5}gg\ . t;y{ pgLx¿ o;sf nflu nfnflot x'g] s'/} ePg .
xfdLaLrsf] cf}krfl/stfsf] kvf{n 9ln;s]sf] x'G5 . xfdL klxnfsf] ldqjt cj:yfdf kmls{;s]sf x'G5f}‘ . cfˆgf dgsf s'/fx¿ lgz+sf]r Pscsf{nfO{ JoQm ug]{ l:yltdf x'G5f}‘ . pgnfO{ klg 5f]/f5f]/Lsf] oflGqs af]nLrfnL Jojxf/b]lv lrQ a'em]sf] /x]g5 . elgxfN5g\— æb]Vof} d]/f 8fS6/ 5f]/f5f]/Lsf] rfnfdfnf . s}of}+ kN6 cg'/f]w u/]kl5 aNn b'a}hgf Ps;fy s]xL lbgsf] nflu cfPsf 5g\ . Ps;fy ;a}hgf a;]/ s'/fsfgL u/f}‘, vfglkg u/f}‘, d rfxG5' . t/ vf]O, pgLx¿nfO{ jf:t} 5}g . 5f]/f stfstf lx8\5, 5f]/L klg To:t} . d t ;Demg yfn]sf] 5', k};f dfq sdfpg] d]l;g 8fS6/ 5f]/f5f]/L kf] hGdfP5' . kf]xf]/ ltgLx¿sL cfdf l;ls:t la/fdL x'Fbf …cfpm‘Ú eg]/ af]nfPF . b'a} hgfn] hjfkm lbP— ToxLsf] :yfgLo /fd|f] 8fS6/nfO{ b]vfpg' . xfdL k};f k7fOlbg] 5f}+ . geGb} y'k|} k};f k7fP . /ftlbg ;]jf;'>'iff u/]/ kTgL ozf]w/fnfO{ arfPF .
To;kl5 t ltgL klg Ps crDdsL ePsL 5g\ . ltgsf] dg s] ePsf] 5 < s'GgL < 6LeL dfq x]l//xlG5g\ . c¿ cfOdfO{x¿;Fu l;l/ons} s'/f ul5{g\ . l;l/ons} kfqx¿;Fu ?lG5g\, xf‘l:5g\, gflR5g\ / ufpFl5g\ . 5f]/f5f]/Lsf] jf:t} 5}g . d]/f]ko{Gt jf:tf ulb{g . ltgn] cfˆgf jl/kl/ s[lqd kvf{n lgdf{0f u/]/ cfˆg} ;+;f/ lgdf{0f u/]sL l5g\ . ToxL ;+:ff/df ljnLg x'g] k|oTgdf hLjgsf] clGtd sfnv08 lj;lh{t ug]{ c7f]6 u/]sL l5g\ . d s] u/f}‘ < d s] ug{ ;S5' / < dfG5]sf] dg===dg efl8Pkl5 s] g} kf] ug{ ;lsG5 / <Æ
pgL o;/L 5n{Ë v'n]sf lyP ls d pgnfO{ 9f9; lbg' cfˆgf] st{Jo ;DemG5' / eG5'— æ;fyL /fddfg, efph"n] h] ul/g\ Tof] hLjgsf] lg/fzfsf] kl/0ffd xf] . Hofb} yfs]sf] dfG5] a:g rfxG5, lj>fd ug{ rfxG5 . zLtn 5xf/L / ;kmf;'U3/ a:g] 7fpF kfPg eg] h:tf];'s} 7fpFdf klg a:g pm afWo x'G5 . efph"n] klg dg la;fpg] 7fpF 6LeL= l;l/on agfpg'ePsf] xf] . a'9];sfndf s;}n] ehg lst{g, s;}n] ;fdflhs ;]jf cflb Jo;g agfPsf x'G5g\ . d}n] ;flxTo n]vgnfO{ ;fyL agfPsf] 5' . cem} pxfFleqsf] pT;fx dl/;s]sf] 5}g . To;nfO{ hufpg ;lsG5 .Æ
æs;/L <Æ
æhLjgdf gofF pdË, pT;fx, k|]/0ff, ?lr / rfvsf] lj?jf /f]k]/ .Æ
ælx8, hfpm‘ efph" eP 7fpF . k|oTg u/f}‘+ .Æ
Psfu| eP/ 6LeL x]l//x]sL ozf]w/fnfO{ 7"nf] :j/df s/fP/ eG5'— ægd:sf/ efph" .Æ
ltgL em;Ë tl;{lG5g\, xfdLnfO{ l/;fPsf] cfFvfn] x]l5{g\ . t/ em§} s[lqd d':sfg cg'xf/df NofP/ hjfkm lblG5g\ ægd:sf/ . a:g'xf];\ g . slta]nf cfpg' eof] <Æ
ælaxfg}Æ
æxf]Og, 7§f ug'{x'G5 . laxfg} cfpg' ePsf] eP dnfO{ yfxf eOxfNYof] lg .Æ
ælaxfg} eGgfn] clxn] tkfO{‘n] x]l//xg' ePsf] l;l/ondf laxfg} t 5 . ToxL eP/ laxfg} eg]sf] lg , efph" .Æ
æxf == xf == xf === To;f] xf] eg] ev{/} .Æ efph" ;fFRr} dfofn' kf/fn] xf‘l:5g\ . :qLof]lrt xfF;f] . ;fob ToxL xfF;f]n] /fddfgnfO{ kufn]/ kfgL kfgL kf/]sf] x'Fbf] xf] .
æ7Ls a'‰g' eof] .Æ d klg xfF:5' ;fy} /fddfg klg æxf== xf== xf== .Æ xfF;f]n] jftfj/0f ;xh aG5 . 6LeL sf] :j/ ltgL ;fgf] kfl5{g\ . xfdL s'/f ug{ yfN5f}‘ .
ætkfO{Faf/] ;fyL /fddfg d;Fu u'gf;f] ul//x]sf 5g\ .Æ
æs:tf] u'gf;f] < ;fgf] gfgL h:tf] kf]n ;fb}{ x'g'x'G5 <Æ
æxf] lg . p;nfO{ jf:t} ug'{ x'Gg /] . vfnL l;l/ond} e'lng'x'G5 /] ==== .Æ
æcfAa'O{ . ;fFRr} To;} eGg'x'G5 <Æ pgL /fddfgnfO{ x]l5{g\ .
æxf], d}n] b'v];f] kf]v]sf] x'F .Æ /fddfg :ki6 kf5{g\ .
æ6LeL klg gx'Fbf] xf] t d}n] lbg s;/L sf6\g] < pxfF /ftlbg aflx/, 5f]/f5f]/L k/b]zdf . d PSn} s] u/f}F <Æ ltgL 6LeL aGb ul5{g\ .
æxf], efph"n] 7Ls eGg'eof] . dflg; hGdhft}n] o:tf] k|f0fL xf] hf] s]xL gu/L a:g} ;Qm}g . s]xL g s]xL ul//xg' hLjgsf] lg/Gt/tf xf], afFr]sf] k|df0f xf] . clxn] rf/}hgf e]nf x'g'ePsf] 5 . dnfO{ t nfu]sf] lyof], d ;d]t kfFr}hgf dHhfn] clxn] ukmufkm ul//x]sf x'g]5‘}+f .Æ
æcf == gfy] 5f]/f5f]/Lx¿ . …cfdfafa'sf] dg 5f]/f5f]/Ldfly, 5f]/f5f]/Lsf] dg 9'ªufd'8fdflyÚ eg]em}F pgLx¿nfO{ cfdfa'afsf] s'g} jf:tf 5}g .Æ KofRr ozf]w/f af]nLxflN5g\ .
dnfO{ klg xf] h:t} nfU5 . t/ eG5' æTo;f] eGg' x'Fb}g efph", a'9];sfnsf] ;fxf/f . uf]kfnk|;fb l/dfnn] …===t/ ltdL g} xf}nf eGg] d]/f] hLjgel/sf] ;kgf lyof]Ú eg]em‘} 5f]/f5f]/Lx¿ t xfd|f ;kgf x'g\ . eljio x'g\ .Æ
…eGg'x'G5 lg . b]lvxfNg'eof] t 8fS6/ ePsf, k9]n]v]sf d]/f 5f]/f5f]/Lx¿sf rfnfdfnf . clg tkfO{‘sf 5f]/fx¿ rflxF s] ul//x]sf 5g\ <Æ
æh]7f] dh:t} lzIfs ePsf] 5 . sfG5f] / a'xf/L v]tL u5{g\ . dfOnf]sf kl/jf/ d;Fu a:5 . d]/f klg gfltgfltgLx¿ ePsf 5g\ . ;fjfFeGbf Aofhsf] dfof eg]em} gfltgfltgLx¿sf] dfof cs}{ lsl;dsf] x'Fbf] /x]5, cj0f{gLo .Æ
æpgLx¿sf] af]nL, Jojxf/ klg xfd|f 5f]/f5f]/Lx¿s} h:tf] 5 <Æ
ædgsf] jx s;}nfO{ gsx, d eGg rfxGg‘ . o'usf pkh x'g\ pgLx¿ . xfdLn] dfq rfx]/ s]xL x'Fb}g . o'un] h:tf] k':tf tof/ ug{ rfxG5, To:t} tof/ x'G5 .Æ
æs] o'u, o'u elg/xg' ePsf] <Æ
æo'u eg]sf] k':tfk':tfn] ef]u]sf] ;dofjlw . xfdLn] ef]u]sf] latfPsf] xfd|f] k':tfsf] o'u . cfpg] k':tfn] ef]Ug] o'u, efjL o'u . k':tfGt/0f=== Pskl5 csf]{ k':tfnfO{ . xfd|f dftflktfsf kfnfdf cfdfa'afnfO{ a'9];sfndf :ofxfg]{ lhDd]jf/L 5f]/f5f]/Ldf x'GYof] . ca k5fl8sf k':tfsf 5f]/f5f]/Ln] j[4 dftflktfnfO{ x]g'{kg]{, :ofxfg'{kg]{ cj:yf x'g]5}g . clxn] xfd|f] k':tf eg] cGof]nu|:t 5 .Æ
efG;f sf]7faf6 efG;]gLn] Ozf/fåf/f vfgf tof/ ePsf] ;ª\s]t lbG5] . ozf]w/f elG5g\— æPs l5g kv{ . cF tkfO{Fsf] s'/f k"/f ug'{xf];\ .Æ
æd eGb} lyPF, xfdL alnbfgL k':tf . lg/Í'z zf;gn] k]Ng;Dd k]Nof], k]lnP/, x]lkP/ hjfgL u'hf¥of}‘+ . hLjg ;ª\3if{, ljb|f]x / cfGbf]ngdf laTof] . a'9];sfndf k|fKt ePsf] nf]stflGqs u0ftGq ;+:yfut ePs} 5}g . o;sf] kmn klg rfVg kfOg] cj:yf 5}g . /fhgLlts Joj:yfn] g} dflg;x¿sf] hLjg k4lt lgwf{/0f ug]{ xf] . xfd|f] a'9];sfnsf] af/]df /fHon] gLlt g} agfPsf] 5}g .===
æ/fHo jf ;/sf/ k|d'v s'/f] xf] . ljsl;t b]zx¿df j[4eQf, a]sf/L eQf, ckfË eQf cflb cg]sf}+ Joj:yfx¿ x'G5g\ . czQm, ckfË, j[4 jf ;a} gful/sx¿sf] x]/rfx ug]{ lhDd]jf/L /fHon] jxg ul//x]sf] x'G5 . xfd|f]df To:tf] 5}g . To; k|sf/sf] lhDd]jf/L /fHon] jxg u/f];\ eg]/ clxn]sf] k':tfn] rsf]{ cfjfh a'nGb ug'{kg]{ ePsf] 5 . casf 5f]/f5f]/Ln] cfˆgf cfdfa'afsf] ;]jf;'>'iffdf hLjg vlr{G5g\ eGg] ;f]Rg' d"v{tf x'g] 5 . pgLx¿ t cfˆg} hLjg wfGgdf / ;'v cfh{gdf olt Jo:t x'g]5g\ ls pgLx¿nfO{ c¿sf af/]df ;f]Rg] km';{b} x'g] 5}g . a? pgLx¿n] ug{ ;Sg] eg]sf] rflxF j[4, ckfË, a]/f]huf/ / c;Ifd gful/sx¿nfO{ x]/rfx ug]{ lhDd]jf/L /fHosf] x'g'k5{ eg]/ hf]8bf/ cfjfh p7fpg] xf] . k|To]s ;x/ / ufpFx¿df afn cf>d, j[4f>d / ckfË cf>dx¿ ag'g\ eg]/ bjfa===bjfa lbg' kg]{ xf]===Æ
d af]Nbfaf]Nb} 6Ss /f]lsG5' / ;lDemG5'— nf} dnfO{ of] s] ePsf] < tyfslyt g]tfem}‘ wf/fk|jfx efif0f kf] lbg yfn]5' . d cfkm}+ nlHht eP/ pgLx¿nfO{ x]5'{, pgLx¿ 6\jfF k/]/ dnfO{ x]l//x]sf x'G5g\ . d}n] To;/L x]bf{ pgLx¿ xfF:5g\ xf===xf== xf===. Jfftfj/0f ;xh aG5 .
æcf]xf], tkfO{+Fn] eg]cg';f/ x'g] xf] eg] t efjL lbgx¿df cfhef]ln ;a} ufpFx¿df :s'n, x]Nykf]i6, uf=lj=;= ejg cflb /x]em}‘ k|To]s ;x/ / ufpFx¿df afn cf>d, j[4f>d / ckfË cf>dx¿ aGg] 5g\ . ToxfF gofF l;h{gf / /rgfx¿ k|:km'l6t x'g yfNg] 5g\ ===s:tf] ;'Gb/ kl/sNkgf Û To:tf] j[4f>d ag] t xfdL klg ToxL a:Yof}F, 5f]/f5f]/Ln] klg j[4 cfdfafa' x]g{ k/]g . cfdfafa'nfO{ klg 5f]/f5f]/Ln] x]5{g\, x]b}{gg\ eGg] lrGtf x'Fb}g .Æ ozf]w/f dgsf] s'/f] elG5g\ .
pgsf] eGg] tl/sf 76Øf}nL / /dfOnf]kgn] cf]tk|f]t x'G5 . pgsf] cg'xf/df emndNn pHofnf] b]lvG5 . pgsf] To:tf] d'Uwsf/L dgf]xf/L dgf]efj b]v]/ xfdL klg k+|;GGf x'G5F}+ .
äää
cfˆg} syf–Joyf
æcfh dflg; s] ePsf] 5 s'GgL < cfˆgf] k]6 kfNg] dfd'nL sfd ;';]wGbfdf g} Jo:t 5 . sxfF, stf, s] eO/x]sf] 5, k6Ss} jf:tf 5}g . ;fyLefO, Oi6ldq, o'u, hdfgf sxfF k'lu;Sof] < jf:tf 5}g . /];dsf] sL/fem}+‘ cfˆg} :jfy{sf] sf]sLgleq s}bL ePsf] 5 .Æ
æs:tf] jf:tf < k]6 kfNg] sfdwGbf s;/L dfd'nL x'G5 <Æ d ;f]W5' .
æk]6} t kz'kIfLn] klg kfn]sf 5g\ lg . dfG5] ltgLx¿eGbf clns km/s x'g'kg]{ xf], xf]Og / <Æ pgL k|ltk|Zg u5{g\ .
æx'g t xf], t/ ===Æ
d nfd} cndndf k5'{ . d}n] 5 bzseGbf nfdf] sf6]sf] lhGbuL s'g cy{df kz'sf] eGbf km/s 5 < dfG5]sf] hLjg d}n] ef]u]sf] 5' < s] cfhsf dfG5]x¿ d h:t} x'G5g\ t <
grfxFbfgrfxFb} klg d cfˆgf] lrGtgsf] ulx/f] e'Fd/Lleq km:5' . d s] lyPF < s] 5' < /, lsg s]xL x'g ;lsgF < cf === cfTds]lGb|t x'g yfn]5' . dfG5]x¿ ;a} cfTds]lGb|t g} x'G5g\ . xf] lg, cfkm" ePdf dfq t hut\ x'G5 . hut\ 5 clg xfdL 5f}‘ . xfdLdWo] d 5', / t xfdL 5fF}+ . …dÚ gePsf] xfdL x'G5 / < …dÚ gePsf] t ltgLx¿ jf pgLx¿ x'G5g\ < …dÚ …xfdLÚ ltgLx¿–pgLx¿leq x'Gg . ltgLx¿, pgLx¿ d cg'e"t ug{ ;lSb+g‘ . xfdL cg'e"t ug{ ;Sb}gf}‘ . To;}n] d}n] cg'e"t u/]sf] hut\ dfq} d]/f] xf], xfd|f] xf] . d dgsf] klg leqL txdf s'/f v]nfpF5' . d}n] ef]u]sf] 5 bzs nfdf] hLjg d]/f] xf], dh:t} xfdLx¿n] ef]u]sf] of] xfd|f] xf] . xfdL /x'GHofn dfq of] xfd|f] xf] . xfdL gePkl5 of] xfdLn] ef]u]sf] syf–Joyf …pgLx¿sf] lyof]Ú x'G5 . clxn] d]/f] To;kl5 xfd|f] clg pgLx¿sf] syf === .
d}n] of] 5 bzssf] hLjgdf lg/ª\s'z /f0ff zf;g, lglj{sNk elgPsf] k~rfotL Joj:yf, ;+j}wflgs /fhtGqfTds ax'bnLo Joj:yf / nf]stflGqs u0ftflGqs Joj:yfx¿ ef]lu;s]sf] 5' . ;ª\3Lo nf]stflGqs u0f/fHo klg ef]Ug leofpF5' ls Û
æs] ;f]Rg yfNg'eof] < tkfO{+ t uDeL/ b]lvg yfNg'eof] .Æ pgL elg/x]sf x'G5g\ .
æxF ===Æ d eml:sG5' æTo:tf] s]xL ;f]r]sf] xf]Og, eGbf klg d t cfˆg} hLjgsf syf–Joyfx¿ kf] s]nfpg yfn]5' .Æ
æs:tf] syf–Joyfx¿ <Æ
pQ/sf] vf]hLdf d km]l/ cfˆg} :d[lt lj:d[ltsf] ljutdf 8'Ag yfN5' . ljut s] lg===c¿sf lglDt cy{xLg, lg/y{s . t/ Tof] ljut d}n] ef]u]sf] x'F, dh:t} xfdLn] ef]u]sf xf}‘ . Tof] ljut cgdf]n 5 xfd|f nflu .
ætkfOF{+, d, xfdLn] ef]u]sf p:t}p:t} syf–Joyfx¿ . xfdLn] afFr]sf] lxhf] / ef]lu/x]sf] cfh .Æ
ælalt;s]sf] lxhf]sf] s] cy{ x'G5 / < lalt;Sof], Tof] kms]{/ cfpg] xf]Og .Æ
ætfklg Tof] lat]sf] ljut xfd|f] afNosfn lyof], t?0ofOF lyof], dfof–k|]d lyof] cyjf ;'gf}nf] hLjg lyof] . dfofn' hLjg— h;sf] ;Demgf dfqn] klg dgleq stfstf sfps'tL k}bf u5{, pHofnf]–cFWof/f], 3fd5fofF s] s] s:tf]s:tf] cg'e"t u/fpg] Tof] ljut ;Fu;Fu} a;]/ ;Demgf u/f}‘, P d]/f bf}t/L–bfdfn] ;fyL .Æ
æxf== xf== xf== x'G5 . x'G5, P d]/f efj's ;dsfnLg aGw'–ldq–afGwj .Æ xfdL ;f/f c¿ ;+;f/ e'n]/ hf]8n] xf‘:5f}‘ . xfF:g ;Sg' k/d cfgGb xf] . xfF:g kfpg' hLjgsf] cxf]efUo xf] .
pgL xfF:bf lgZ5n afnsem}‘ x'G5g\ . pgsf] o:tf] :jefjn] t dnfO{ pgsf] ;fyL agfO{/fv]sf] xf] . pgL klg eGg] u5{g\, …d xfF;]sf] ;'xfpFlbnf] x'G5 /] .Ú xf]nf cyjf gxf]nf, ca s]sf nflu kf] s]nfO{/xg k¥of] . eGnfg\ lg b]Vg]x¿, b'O{6f l;NnL a"9fx¿ s'/f u/]/ dSv k5{g\, xfF:5g\ / ?G5g\ klg .
æxfdL hGd]sf a]nf PstGqLo /f0ff zf;g lyof] . Tolta]nf, Tof] hdfgfdf :s'n, sn]h, kf7zfnf s]xL lyPg . oftfoft, ;~rf/sf] klg Joj:yf lyPg . dflg;x¿ emG8}emG8} hËnL cj:yfdf g} lyP . @))& ;fnsf] hgqmflGt gePsf] eP xfdL s:tf x'GYof}+ <Æ
æxfdL s] x'GYof}+F < @))& ;fneGbf cufl8sf dfG5]x¿ s:tf lyP To:t} x'GYofF}+ lg .Æ
æ7Ls eGof} . @))& ;fneGbf cufl8 k9\g'–n]Vg' aGb]h lyof] . kf6Lkf}jf agfpg]sf] xft sfl6GYof] /] . kf6Lkf}jf agfpg' klg /f0ff;Fu cg'dlt lng'kYof]{ /] . t;y{ dflg;x¿sf] lzIffk|lt ?lr xF'Fb}gYof] . clzlIft, c1fgL, d"v{ lyP Tolta]nfsf dflg;x¿ . xfdL klg To:t} x'GYof}F . c1fgtfsf] cfgGbdf /dfpg] c1fgL, clzlIftÙ xfdL cfˆg} k'k'{/f] ;Dem]/ afFlr/x]sf x'GYof}F . df}lns xs, dfgj clwsf/, j}1flgs ljsf;, cfly{s pGglt cflbsf s'/fx¿ dflg;x¿n] ;'g]s} lyPgg\ . cFWof/f] c1fgtfdf afFRg ljjz pgLx¿ e]8fafv|f ;/xsf kz'dfgjx¿ dfq lyP .Æ
æclxn] xfdL klg s] pgLx¿ eGbf km/s 5f}+F / <Æ
æof] s;/L ;f]Rg] To;dfly e/ kb{5 . lglZrt ¿kdf pgLx¿ eGbf xfdL s]xL km/s 5f}+F lg . @))& ;fnkl5 kf7zfnf, sn]hx¿ v'n] . @)!% ;fndf klxnf] cfdlgjf{rg eof] . hgtfåf/f 5flgPsf] k|ltlglw k|wfgdGqL aGof] . t/ km]l/ @)!& ;fndf hg lgjf{lrt ;+;b\ lju7g u/]/ /fhf dx]Gb|n] lg/ª\s'z k~rfotL zf;g Joj:yf nfu' u/] . k~rfot #) jif{;Dd /Xof] . @)#^ ;fnsf] ljBfyL{ cfGbf]ngn] hgcfGbf]ngsf] pu|¿k lng'eGbf cufl8 ;'wfl/Psf] k~rfot ls ;+j}wflgs /fhtGqfTds ax'bnLo Joj:yf b'O{dWo] Ps 5fGgsf nflu hgdt;ª\u|x ul/of] . hgtf ax'bnLo Joj:yfsf] kIfdf eP klg k~rfotL Joj:yfnfO{ @$ nfv / ax'bnLonfO{ @) nfv dt k/]sf] b]vfP/ k~rfotL Joj:yfnfO{ lhtfOof] . k~rfotL Joj:yfn] hgtfsf] cfsfª\Iff k"/f ug{ ;s]g / km]/L @)$^ ;fndf csf]{ hgcfGbf]ng ;'? eof] .Æ
æax'bnLo Joj:yfsf] k'g:yf{kgfn] bnx¿ km]l/ zlQmzfnL eP . bnx¿ d'n's / hgtfsf ;d:of ;dfwfgtkm{ eGbf csf]{ bn eGbf cfkm" alnof] aGg] s;/tdf nfUbf /fli6«o gLlt / /fli6«o ;xdlt klg aGg ;s]g . d'n'sn] cu|ult lng ;s]g . kl/0ffd:j¿k dfcf]jfbL hgljb|f]x hGdg k'Uof] .Æ
ædfcf]jfbL hgljb|f]xn] d'n'ssf] /fhgLltk|lt ljZjsf] uDeL/ Wofg cfsif{0f u¥of] . b/afl/of cfGtl/s /fhgLltsf sf/0f tTsfnLg /fhf aL/]Gb|sf ;d"n j+z gf/fo0flx6L xTofsf08df gi6 eof] / 1fg]Gb| gofF /fhf eP . ;a} bn / /fhgLlts zlQmnfO{ tx nufP/ dx]Gb|n] em}‘ Psnf}6L zf;g rnfpg] 1fg]Gb|sf] ;kgf @)^@÷)^# sf] hgcfGbf]ngn] rsgfr'/ kf/]/ nf]stflGqs u0ftGqsf] :yfkgf u¥of] . ;ª\3LotfjfbLx¿sf] cfGbf]ngn] ubf{ ;ª\3fTds nf]stflGqs u0ftflGqs d'n's g]kfn aGg uPsf] 5, x]/f}‘ ca g]kfnsf] cj:yf s:tf] x'g]5 <Æ olt elg;s]/ s5'jfn] cfˆgf] d'G6f] / xftv'§f va6fleq n'sfPem}‘ d klg /fhgLlts va6fleqsf] d]/f]–xfd|f] JolQmut syf–Joyf s:tf] 5 < d"Nofª\sg ug{ yfn]sf] x'G5' . cfˆg} cfFvfn], cfˆg} b[li6n] .
æof] t b]zsf] /fhgLlts ljsf;sf] Oltxf; eof] . o;df xfdLn] cyjf xfd|f] hLjgsf] syf–Joyf sxfF 5 <Æ pgL k'gM k|Zg ;f]W5g\ .
æn, af6f] lx8\g] klyssf] ofqf j0f{g ubf{ af6f], ;fwg / uGtJosf] s'/f cfPem}‘ of] sfnv08df cyjf @))) b]lv @!)) ;fnsf] cjlwsf] /fhgLlts ptf/r9fjn] xfd|f] hLjg–syfdfly kf/]sf] 3fd5fofFsf] u0fgf ug{ k/]g / <Æ
æof] @)^* ;fn xf], ;+ljwfg ag]s} 5}g . cem} @!)) ;fn cfpg #@ jif{ 5 . xfdL @!)) ;fn;Dd afFR5f}F / <Æ
æafFR5f}‘ eGg] kl/sNkgf u/f}‘ . dfG5]sf] cfo' ;o jif{ xf] /] . o; lx;fan] ;f]Rbf xfdL klg afFR5f}‘ .Æ
æsxfF ;a} dfG5] ;o jif{ afFR5g\ t <Æ
æclxn];Dd xfdL afFr]sf] 5f}‘ . e/] g} dl/of] eg] s;sf] s] nfU5 < afFr'Gh]n;Ddsf] hLjg xf], ToxfF;Ddsf] syf xfNg' kg]{ xf] . dflg;sf] cfo' ;o jif{ elgP klg ;o jif}{ afFRg]x¿ sd} 5g\ . t/ :jf:Yo lj1fgsf] If]qdf ePsf] ljsf;n] cfpFbf] lkF9Lsf ;a}hgf ;o jif{ afFRg]5g\ .Æ
æltdL w]/} sNkgf, kl/sNkgf / ;kgfsf] s'/f u5f}{ .Æ
æof] kl/sNkgf xf]Og . d]/f] af]h'sf] afx| hgf gfgLx¿ hGd]sf lyP . tLg hgf dfq afFr], c¿ ;a} lzz' cj:yfdf g} d/] . cfhef]ln :jf:Yo pkrf/sf] ;'lawf ePsf] If]qdf hGd]sf ;a} lzz'x¿ afFr]sf 5g\ . lzz'x¿em}‘ casf] cfpFbf] o'usf ;a} dflg;x¿ ;o jif{ g} afFRg]5g\ . ;dosf] pknlAw xf] . xfdL klg of] :jf:Yo ;'lawf gePsf] eP dfd'nLeGbf dfd'nL /f]un] klxNo} dl/;s]sf x'GYof}‘ . s}of}F c:jfefljs d[To'x¿af6 xfdLnfO{ :jf:Yo lj1fgn] arfPsf] 5 .Æ
æTof] t xf] .Æ pgL lrQ a'em]em}‘ u/L d':s'/fpF5g\ / ;f]W5g\ æltdLn] s5'jfsf] va6fsf] s'/f u¥of} . ca s5'jfsf] lxF8fO, s'bfO, njfO, v'jfOsf] klg s'/f u5f}{ ls <Æ
æTo;}sf nflu t of] k[i7e"ld tof/ kf/]sf] . t/ d]/f] hLjgsxfgL yfNg'eGbf cufl8 ltd|f] /fdsxfgL ;'Gg kfP x'GYof] h:tf] nfu]sf] 5 dnfO{ .Æ
pgL / d cjsfzk|fKt dfG5]x¿ . xfdL b'O{sf] 3/df rf/ k':tf 5g\ . xfdLeGbf cl3Nnf] lk‘9L cfdf, a'af xfd|f] lk‘9L / efjL lk‘9L 5f]/f a'xf/L / gfltgfltgLx¿ . hLjgsf] clGtd sfnv08df k'u]sL d]/L cfdf, pgsf] lktf / pgLx¿s} kl5kl5 k'u]sf xfdLx¿ . xfdLx¿n] xfd|f] hLjgsf] k|z:t 3fd5fofF b]lv;s]sf 5f}‘ / klg nfU5 hLjg slxNo} gl;l4of];\ .
pgL cfˆg} dgleq k:5g\ / aflx/ lg:sG5g\ . uDeL/ aG5g\ . pgsf] cg'xf/df 3/L 3fd h:tf] pHofnf] 5l/G5, 3/L r'sh:tf] cFWof/f] kf]lvG5 . cg'xf/sf] /ª km]l/G5 . 3/L ;'s;'sfpF5g\, 3/L r'sr'sfp5g\ . /0fe"lddf hfg'cufl8 of]4fn] cfkm"nfO{ tof/ kfbf{em}‘ pgsf] l:ylt eO/x]sf] 5 . cflv/ pgL k|;Gg b]lvG5g\ .
æcflv/ of] ;+;f/df d]/f] syf ;'Gg] klg sf]xL Pshgf t /x]5 . d]/f] Joyf a'‰g ;s]gf}‘ eg] klg dnfO{ s'g} b'Mv nfUg] 5}g . lsgls d}n] a]xf]/L ;s]sf] Tof] lat]sf] b'Mv, kL/, kL8f, Joyf ca ;Demgfsf] ;'vdf kl/0ft eO;s]sf 5g\ ====Æ pgL r'k nfU5g\ .
ptf kmls{G5g\ . vNtLdf xft xfN5g\ . s]xL vf]h]em}‘ 5fd5fd5'd5'd kf5{g\ . ;fydf ePsf] emf]nf vf]tnvftn kf/]/ Pp6f 8fo/L lgsfN5g\ . vf]N5g\, s]xL tl:j/x¿ 5g\, ZofdZj]t b]lv /ª\uLg klg .
pgL Pp6f emG8}emG8} /ª v'Oln;s]sf] ZofdZj]t tl:j/ b]vfpF5g\ . tl:j/df Pp6L j}zfn' o'jtL x'G5] .
æx]/ . oL s]6L sf] x'g\ < lrG5f}, lrGb}gf} < of] s]6L g} d]/f] klxnf] cfzf / klxnf] k|]d lyO{ .Æ
æsf] x'g\ logL < s;/L logL ltd|f] klxnf] cfzf / k|]d eOg\ <Æ
æd}n] cfh;Dd of] d]/f] klxnf] k|]dsf] syf sd dflg;x¿nfO{ dfq ;'gfPsf] 5' . h;n] k|]dsf] cy{ / dd{ a'‰b}gg\, pgLx¿nfO{ ;'gfpg' a]sf/ 5 . ltdL k|]d / hLjgsf] kf/vL 5f} t;y{ d ltdLnfO{ ;'gfO/x]sf] 5' .Æ
æx'G5, ;'gfpm‘ .Æ
æoL gfo'df x'g\ . gfo'df / d ;Fu;Fu} 3fF;, bfp/f, jg, v]t / uf]7fnf hfGYof}‘ . o;/L ;Fu;Fu} p7a;, lx88'n / ;Ët ul//xFbf yfx} gkfO{ xfd|f] dg Pscfk;df ldn]5 . ;fFrf] cy{df xfdLaLr dfoflk|tL a;]5 . To;nfO{ hLjgdf d"t{ ¿k lbg xfdL b'a} tof/ lyof}F . t/ cs:dft === g;f]r]sf] jh|kft xfdLdfly k¥of] .Æ eGbfeGb} pgL efj's eP .
æs:tf] jh|kft <Æ
ægeg x} s;}nfO{ . eGbf klg s]xL km/s kb}{g . lsgeg] ca ltgL :ju{af;L eO;s]sL klg w]/} jif{ eO;Sof] .Æ
æs;/L :ju{af;L eOg\ <Æ dnfO{ lh1f;f eO/x]sf] x'G5 .
æeGg' klg nfhdbf]{ s'/f . Ps lbg gx'g' eof], ;DaGw eof], /Qm;|fj x'g yfNof] /f]lsPg . clxn] h:tf] 8fS6/ / c:ktfnx¿ lyPgg\ . wfdL emfqmL nufpFbfnufpFb} ltgsf] d[To' eof] . csfn d[To' Û To; d[To'n] d]/f] x[bodf olt 7"nf] rf]6 kf¥of] ls d emG8}emG8} ljlIfKt cj:yfdf k'u]F . j]bgf ;xg g;s]kl5 d k/b]z lx8]‘ .
æToxLFaf6 d]/f] hLjgn] cs}{ df]8 lnof] . d}n] xf]6nsf] efF8f df‰g] s]6f], s'NnL, uf]7fnf], xnL x'Fb} w]/} ufpF, ahf/ / ;x/x¿ rfxf/]F . ToxL ofofj/L lhGbuLdf d]/f] s]xL /fhgLlts sfo{stf{x¿;Fu e]6 eof] . pgLx¿n] dnfO{ /fhgLlts k|lzIf0f lbP .Æ pgn] csf]{ tl:j/ lgsfn]/ b]vfP .
To; tl:j/df g]tfx¿ k|;fb, s[i0f, lgd{n;Fu pgL klg plePsf lyP .
æxf] d pgLx¿s} cg'ofoL ePF . @)!& ;fnsf] sf08kl5 d hgd'lQm ;]gfdf etL{ ePF . kmf/la;uGh xfd|f] d'Vo c8\8f lyof] hxfF s'g}s'g} a]nf /fdafa' cfpg'x'GYof] / eGg'x'GYof]— qmflGt ug'{k5{, ;kmntf lglZrt 5 .
xfdL Psf]xf]l/P5f}‘ . xfdL krf{ / aGb'sx¿ af]s]/ ;}lgs cleofgdf k"j{sf s]xL lhNnfx¿df 5l/of}‘ . lbQm]ndf cudl;+x, 9fsaxfb'/, /fd, nId0fnufot lgs} hgf Ps} 7fpFdf dfl/P . d rflxF efu]/ afFRg ;kmn ePF .
qmflGtsf] df]xeË eof] / k]ml/ d ;fdfGo hLjgdf kms{g] sf]l;;df nfu]F . geGb} k~rfotsf] r'gfjdf klg p7]F . k|wfgk~r ePF . /fd|L km/fl;nL s]6L efg'dtL;Fu ljjfx u/]F . ufx{:Yo hLjg ;'dw'/ x'Fbfx'Fb} klg afnaRrf ghlGdFbf d lbSs eO/x]sf] lyPF . ltgL klg lbSbf/ dflg/x]sL lyOg\ .
hLjg km"n}km"nsf] la5Øf}gf xf]Og . ;'v–b'Mv Ps;fy 6fFl;P/ ldl;P/ / n]kfl;P/ a;]sf x'Fbf /x]5g\ . d]/f] hLjg x]bf{ dflg;x¿n] h] b]V5g\ To:tf] 5}g . dnfO{ dfq yfxf ePsf] s'/f d ltdLnfO{ cfh eGb} 5' . efg'dtLn] dxfef/tsL kfq s'GtLn] lgof]uljlwåf/f kf08j hGdfPsf] s'/f lgs} lbgb]lv ul//x]sL lyOg\ . d 6]:6Ø'a a]aLsf] s'/f ul//x]sf] lyPF . 6]:6Ø'a a]aLdf ltgn] s'g} rfv dflg/x]sL lyOgg\ .
gfgL kfpg] ltgsf] tLj| rfxgfn] ltgnfO{ b|f]kbL agfof] . Ps /ft d ca]nf 3/ kms{Fbf s] b]V5', ltgL t k/k'?ifsf] cËfnf]df cfj4 l5g\ . d]/f] k'?iffy{ / cxd\df rf]6 nfUof] . k/k'?if dnfO{ b]Vgf ;fy efUof] t/ ltgL efUg ;lsgg\ . d}n] ltgnfO{ c;fWo ;f:tL lbFb} lg3f{t s'6lk6 u/]F . ;dfhn] dnfO{ d"v{ lgb{oL nf]Ug]dfG5] eGof] .
dfgl;s a]r}gL 8/nfUbf] x'G5 . To;n] r}gl;t a:g lbFb}g . dg{ / dfg{ klg tTk/ u/fpF5 . Tof] k/k'?if s]xL u/] klg d]/f] cfFvfaf6 lanfpg ;s]g . hlt ;D‰of] l/; a9]/ cfO/x]sf] x'GYof] . d]/} 3/leq d]/} :qL;Fu ;'Tg] < ls To;nfO{ df5'{ ls d d5'{ . hlthlt l/; ;xg g;lsg] cj:yfdf k'UYf] d efg'dtLnfO{ s'6\y] . /ftlbg nf]Ug]:jf:gLsf] emu8f eO/x]sf] x'GYof] . emu8fsf] sf/0f xfdL tLghgfnfO{ dfq yfxf lyof] . l5d]sLx¿ ;DemGy] d ca'em, d"v{ / 3dG8L 5' .
k/k'?ifnfO{ dfg]{ of]hgf agfP/ d}n] s]xL n7}tx¿ ;fydf lnP/ ;do kv{g yfn]F . Ps ;fFem Psnf;df To;nfO{ 9's]/ a;]F . To;nfO{ e]6\gf;fy nf7L, nfQL, d'8\sLn] uf]bfuf]b u¥of}‘ . v's'/Ln] klg xNsf k|xf/ u¥of}‘ . d¥of] eGg] ;Dem]/ To;nfO{ Psnf;] vfN8f]df kmfn]/ xfdL lx8\of}‘ . t/ To;sf] sfn cfPsf] /x]g5 . /flt g} To;nfO{ To;sf ;xof]uLx¿n] c:ktfn k'¥ofP5g\ . kSs} To;n] k|x/Ldf hfx]/L ug]{5 eGg] ;f]r]/ a;]sf] lyPF t/ To;n] hfx]/L g} u/]g .
hfx]/L u/]g, s'l6xflnof] eg]/ 9'Ss eP/ a;]sf] lyPF . sl/a Ps jif{kl5 Tof] / To;sf ;fyLx¿ eP/ dnfO{ lg3f{t s'6lk6 u/] . d]/f Pp6f xft / v'§f efFlrlbP . t/ d klg Hofb|f] /x]5' . c:ktfn nfd} ;do a;]F . xftv'§f 7Ls eof] . Tof] k/k'?if;Fu d cem} df/fdf/ ug]{ of]hgf a'lg/x]sf] lyPF t/ Tof] cfˆgf] 3/af/ a]r]/ a;fOF ;¥of] . hLt d]/} ePsf] d}n] ;Dem]F .
>LdtL;Fusf] d]/f] ;DaGw oyfjt cufl8 h:t} al9/Xof] . ;doqmddf xfd|f b'O{ 5f]/f / Ps 5f]/L hlGdP . d}n] cfˆgf] k'?ifTj k/LIf0f ug]{ cfjZostf ;lDemgF / ul/g‘ . t/ d]/f] leqL dgsf] cGt/ txdf s'g} s'g} a]nf w'ldn zÍf plAh/xG5— …oL 5f]/f5f]/Lx¿ d]/} x'g\ t <Ú
Tof] d]/f] leqL dgsf] lk/nf] d}l;t lyof] . To;af6 d'Qm x'g d}n] csL{ ¿kjtL sfG5L ljjfx u/]F . efg'dtLn] s'g} la/f]w ul/g . ldn]/ a:5f}‘ egL . t/ sl/a b'O{ jif{ dl;t a:bf klg ¿kjtLaf6 gfgLx¿ hGd]gg\ . b'Ojif{kl5 ltgL cs}{ nf]Ug]dflg;;Fu kf]On uOg\ . s'Rrfn] a9fg'{kg]{ xfjfn] p8fof], d}n] ;Dem]F . t/ ltgsf] knfogn] dleq Pp6f gld7f] :yfoL a]bgfsf] ;'O/f] uf8]/ uof] hf] hLjgko{Gt lgsf] x'g] 5}g .
clxn] x]bf{ d;Fu 3/af/ 5, kl/jf/ 5 . dflg;nfO{ rflxg] ;a} s'/fx¿ d;Fu ePem}‘ b]lvG5g\ t/ d;Fu ePsf b]lvPsfx¿ s] ;fFRr} d]/} x'g\ t < zÍf eO/xG5 t/ dg alnof] afFW5', dflg;n] wd{k'q kfn]/ klg t ;Gtfg;'v k|fKt u/]sf 5g\ . dnfO{ 5f]/f5f]/Lx¿n] lktf dfg]s} 5g\ . xªsª / a]nfotdf a:g] ltgLx¿n] cfjZostfcg';f/ vr{ar{ k7fPs} 5g\ . efg'dtL klg ca t a"9L eO;sL . dk|lt k"0f{ jkmfbf/ b]lvg yfn]sL klg y'k|} jif{ eof] . a'9];sfnsf] d]/f] ;xf/f efg'dtL g} t ePsL 5] .
pd]/df h]h:tf] u/L, eO{, Tof] ;a ;dosf] Hjf/ef6fn] kvfln;s]sf] 5 . hLjg eg]s} o:t}o:t} k|]dsf] va6fleq n's]sf] wf]sf, cljZjf; / if8oGqx¿sf] d]n /x]5 . ef]Ug' k5{, ef]lu;s]kl5, a]xf]/L ;s]kl5 tL ;a} hLjgsf] clGtd sfnv08df a];} nfUbf /x]5g\ . hLjge/ d}n] wf]sf dfq kfO/x]F . /fhgLltdf nfu]F, /fhgLltsf d]/f ;dsIfLx¿ clxn] zlQmzfnL /fhg]tfx¿ ePsf 5g\ . pgLx¿ dnfO{ glrg]h:tf] u5{g\ . d s] pgLx¿l;t kb / k|lti7f dfUg hfpmF < pgLx¿n] u/]sf] wf]sfw8Lsf] syf klg d ltdLnfO{ ;'gfpF5' < ;'gfP eg] nfUg]5 ltdLnfO{ /fhgLlt kmf]xf]/L v]n xf] .Æ
pgsf] syf–Joyf olt w]/} nfdf] / lgof;|f] 5 h;n] hLjgdf cfzf, pT;fx, pdË / /dfOnf]kg ;[li6 ug'{sf] ;§f lg/fzf, s'07f / cljZjf; dfq hGdfpg] /x]5 . d ;'Gg rfxGy] . d]/f syf–Joyf klg ;'gfpg afFsL g} lyof] . t/ pgsf] syfdf ePsf] vNnf]kg, lgof;|f]kg / ¿vf]kgn] 3}nf el/Pem}‘ d]/f] dg el/Psf] x'G5 . t;y{ d eG5', æbfdfn] ;fyL ltdLn] ljZjf; u/]/ dnfO{ ;'gfof} . t/ of] s'/f s;}nfO{ g;'gfpm . ;Fw} ;ts{ eO{ a; ls of] s'/fx¿ ltd|f 5f]/f5f]/Ln] s'g} cj:yfdf klg yfxf gkfpmg\ .Æ
æpgLx¿n] yfxf kfpg] s'/} 5}g . d elGbFg, efg'dtLn] elGbg . ltdL eGb}gf} . ltdLn] eGof} g} eg] klg s;}n] kTofpFb}g .Æ
æxf], xf] . hLjg ;Demf}tf klg /x]5 . tfklg sltko uf]Ko s'/fx¿ uf]Ko /x]df dfq sNof0fsf/L x'G5 . ltd|f] syf–Joyfx¿ ;'g]kl5 t dnfO{ emg\ of] s'/f kSsf nfUg yfn]sf] 5 . clxn] ltd|f] /fhgLlts wf]sfw8Lsf s'/fx¿ ;'Gg] dgl:yltdf d 5}g . cGo s'g} lbg ;'gf}nf .Æ
æx'G5 .Æ pgL eG5g\ t/ pgL stfstf sxfFsxfF cfˆg} hLjgsf] w'ldn ctLtsf] s'lx/f]leq ?dlNnPem}‘ b]lvG5g\ .
äää
k/sDk
æe'OFrfnf]===e+}rfnf] cfof] Û efuf}F, efuf}F ÛÆ
w/x/fd'lg k'u]sf dfq x'G5f}F . e'OF xlNng yfN5 . pleg, bf}l8g vf]Hbfvf]Hb} xft]dfnf] u/]/ lxFl8/x]sf xfdL e'O hf]8hf]8n] xlNn/x]sfn] ;8sd} k5fl/G5f}F . 9Øfd 8Øfd === 98ØfDd 7"nf] cfjfhsf;fy x]bf{x]b}{ w/x/f uNof{Dd n8\5 . w'nf]sf] s'O/Ld08nn] rf/}lt/ 9fS5 .
e'OF cem} xlNn/x]s} x'G5 . eTs]sf] O6fn] xfdL k'l/Psf x'G5f}F . /utkR5] pm cr]t n8]sf] 5 . Tffg]/ p7fpg vf]H5', ;lSbgF . Pp6f alnof] xftn] dnfO{ tfg]/ eG5,æefuf}F, efuf}F Û e'OFrfnf] cem} cfpFb} 5, w/x/f elTsb} 5, k'g{ ;S5 .Æ
dflg;x¿sf] lrRofx6, sf]nfxn===n8]sf] w/x/fd'lg lslrP/ slt d/], 3fOt]x¿sf] …u'xf/ u'xf/Úsf] k'sf/, s?0f qmGbg Û cflQPsf dflg;x¿sf] sf]nfxn xNnf xf]xNnf . rf/}lt/ eflu/x]sf, bf}l8/x]sf 5g\ . sf]xL e'OFdf c;xfo a;]/ O{Zj/k'sf/f ul//x]sf 5g\ . d klg Tof] dflg;;Fu} bf}8]/ 6'l8v]n k'u]5' . rf/}lt/af6 dflg;x¿ 6'l8v]ndf cf]Ol//x]sf 5g\ . 6'l8v]n dfgj eL8n] vrfvr el/G5 . ;x/sf] Ps dfq v'nf :yfg, e'OFrfnf]af6 hf]lug ;lsg] Ps dfq v'nf cf>o :yn Û
…p;nfO{ s] eof] xf]nf <Ú cr]t n8]sf] p;nfO{ emNofF:; ;DemG5' . df]afOn kmf]gdf p;sf] gDa/df …snÚ u5{', ;Dks{ xF'Fb}g . 3/sf] gDa/df …snÚ u5{', ;Dks{ xF'Fb}g . ;Db]gsf] kl/jf/sf] gDa/df …snÚ u5{', ;Dks{ xF'Fb}g . sxL st} sf]xL;Fu ;Dks{ xF'Fb}g . c;xfo eP/ rf/}tkm{ x]5'{— ug]{ s] < hfg] stf < efUg] stf <
æstf lxF8]sf] <Æ dnfO{ ToxL dflg; ;f]W5 .
æw/x/flt/ . d]/f] s]6f ;fyLnfO{ s] eof] < d hfGg rfxG5'F .Æ
æghfpm Û km]l/ e'OFrfnf] cfpg ;S5 . w/x/f nl8;Sof] . Totf hfg' vt/f 5 .Æ Tof] dflg;n] dnfO{ hfg lbFFb}g . xtf;, lg/fz / ls+st{Joljd'9 d yrSs} a:5' . dflg;x¿ cf]9\g] cf]5Øfpg] / cGo ;fdfgx¿ lnP/ cfO/x]sf 5g\ . kfn lqkfnx¿ 7l8G5g\ . e'sDk l;lj/ tof/ x'G5 . sf]xL 3/ kms{g tof/ 5}gg\ . cfˆg} 3/ em]kfnf] x'g ;S5, 3/leq a:g 8/fP/ dflg;x¿sf] jf; 6'l8v]ndf x'g yfN5 . d dlxnfx¿sf] Ps 5]pdf a:5' . ;Gqf;aLr /ft latfp5' .
hLjg s] /x]5 < e'OFrfnf]sf] Ps} wSsfdf ;dfKt . 3/n] lslrP/ s}of}F d/] . e'OFrfnf]n] NofPsf] klx/f]df k'l/P/ s}of}F d/] . s}ofF} 3fOt] eP . afFr]sfx¿ klg ca bf]xf]l/P/ e'OFrfnf] cfof] eg] …dl/G5 ÛÚ eg]/ ql;t 5g\ . k|s[ltsf] ljgf; nLnf cufl8 dfG5] hfaf]sf] s] hf]8 rNbf] /x]5 / Û af/Daf/ cfO/x]sf] k/sDkn] …Hofg s;/L hf]ufpg] <Ú eGg] lrGtfdf 8'a]sfx¿ ;'/lIft :yfg v'nf rf}/ 6'l8v]ndf hDdf ePsf 5g\ . sf] ;fgf], sf] 7"nf], wlg, ul/a, dflns, gf]s/, dlxnf, k'?if, s]6fs]6L, j[4afn algtf ;a} hft, wd{ pd]/ / ;d'bfosf dflg;x¿ kfnd'lg Pscfk;df ldn]/ ;dfg eO{ al;/x]sf 5g\ . e"sDk / k/sDksf cufl8 ;a ;dfg 5g\ . cfˆgf] jf:tljs cf}sft e'OFrfnf]n] ;a}nfO{ ;DemfO lbPem}F nfU5 . ;ts{ 5g\— …cfof]===Ú eGgf;fy h¥ofs h'?s p7]/ a:5g\ . k/sDk cfpgf;fy ;a}sf] z/L/sf] /ut ;'S5, cf]7d'v–tfn' ;'S5 . xf]z u'd x'G5 .
cfˆgf dflg;x¿af/] hfgsf/L, e"sDkn] k'¥ofPsf] Iflt / cGo ;"rgfx¿ kfpg nfnflot lqkfn kfndf al;/x]sfx¿sf] sfgdf df]afOn kmf]g 6fFl;Psf] 6Ffl;Ps} x'G5 . sf]xL /]l8of] ;'lg/x]sf x'G5g\ . /]l8of]af6 yfxf kfpg]x¿ eG5g\, æw/x/f, sfi7d08k, a;Gtk'/ / eQmk'/ b/af/ :Sjfo/ elTsof] . b]zel/ xhf/f}+ dflg; d/], xhf/f} 3fOt] eP . nfvf}F 3/ elTsof] . ;]gf / k|x/L p4f/ sfo{df /ft lbg vl6/x]sf 5g\ . c:ktfn 3fOt] / zjn] el/Psf] 5 . Iflt k'u]sf rf}w lhNnfdWo] klg l;Gw'kfNrf]s ;a}eGbf al9 tx; gx; ePsf] 5 . dg]{x¿ klg ;f]xL lhNnfsf] ;a}eGbf a9L 5g\ .Æ ;'g]/ d]/f] d'6'sf] ult /f]lsPnfem}F x'G5 . d]/f] 3/ kl/jf/ ;lx;nfdt xf]nfg\ < df]afOn kmf]gdf ;Dks{ ug]{ sf]l;; u5'{ t/ a]sf/ Û ;Dks{ x'Fb}x'Fb}g .
/ftel/ lemldSs} glgwfO{ ;a]/} w/x/f If]qlt/ bf}8]/ k'U5' . n8]sf 3/ / w/x/fsf O6f, df6f] / w"nf] kG;fpg] sfddf ;]gf, k|x/L / s]xL cfF6L :jo+;]jL dflg;x¿ bQlrQn] nfu]sf 5g\ . d klg w"nf], df6f], O6f cflb kG;fpg] h:tf dl;gf ;s]sf] sfd ;3fO /x]sf] x'G5' . s}of}F zj / 3fOt]x¿ lgsflnG5, c:ktfnlt/ nluG5 . w/fgsf Ps} kl/jf/sf rf/hgfsf] nfz klg lgsflnG5 . d k|To]s 3fOt] / nfznfO{ lgoflnlgofln x]5'{ . t/ d]/f] s]6f ;fyL ;Db]g Tof] lbg klg e]l6b}g . lxhf] klg s]xL nf; / 3fOt]x¿ lgsflnPsf] lyof] /] . ls lxhf] g} p;sf] klg nf; lgsflnof] < ;f]Wg] s;nfO{ <
ToxfF p4f/ sfo{df lxhf] klg v6]sf w/x/f glhssf Ps hgf k;n] klg /x]5, p;n] cfˆg} cfFvfn] w/x/f n8\b} u/]sf] b]v]sf] s'/f ;'gfO/x]sf] x'G5 . d]/f] Wofg Totf cfs[[i6 x'G5, æ === a}zfv !@ ut] lbpF;f] d k;nd} lyPF . u|fxs / c? ;fyLx¿ klg ;Fu} lyP . PSsf;L /L+u6f nfu] h:tf] eof] . ¥ofsdf ePsf ;fdfgx¿ e"Odf emfg{ yfNof] . e'OFrfnf] cfof] eg]/ ;fyLx¿ efu] . d klg lg:sF] . efu]/ stf hfpmF, stf e}/xFbf w/x/fdf cfFvf k¥of] . w/x/f t afF; xlNnP em}F xlNn/x]sf] 5 . xlNnFbf xlNnFb} d}n] b]v]F— dfly afb{nLdf /x]sL Pp6L dlxnf r/f] p8]em}F w/x/faf6 alTtOg\ . === s] ug]{ s] gug]{ cGof]n / cTof; x'g yfNof] . ToxL a]nf w/x/fsf] 6'Kkf]sf] efu ef]6]axfnlt/ 9Nof] . clg pltv]/} km]blt/sf] efu klg 9Nof] . w/x/f 9Ng] lalQs} a'ªa'ªtL w"nf] p8Øf] .=;a}lt/ ?jfaf;L rNg yfNof] . dfG5]sf] sf]nfxn a9\g yfNof] . ;a}sf] efufefu eof] .Æ
æclg To; kl5 <Æ d yfx} gkfO{ ;f]W5' .
æw/x/f xfd|f] k;nlt/ 9n]g / xfdL afFRof}F . d w/x/f 9n]sf] 7fpFlt/ uPF . ToxfF dfG5]sf] ?jfaf;L lyof] . w/x/fdf slthgf r9]sf lyP < yfxf lyPg . w]/}hgf k'l/Psf lyP . pgLx¿nfO{ lgsfNg' k5{ eg]/ xfdL nfUof}F . d}n] dfq !# j6f zj lgsfn]F . Pp6L aRrLnfO{ lhpFb} lgsfNof}F . s]xL a]/df k|x/Lx¿ klg cfO k'u] / p4f/ sfd eof] .Æ
ælxhf] d]/f] ;Db]gsf] zj klg lgsfNg' eof]=<Æ
æsf] ;Db]g < s:tf] lyof] <Æ
æTo:t} @# jif{sf], ;]tf] ;6{ nufPsf] o'js Sof .Æ
æTo:tf] o'jsx¿sf] !) j6f zj lgsfn]sf lyof}F . ;6{ w'nfDd] ePsfn] lglZrt eGg ;lQmgF .Æ =
o:t} s'/fsfgL e}/x]sf] a]nf …e'OFrfnf] cfof], e'OFrfnf] cfof] ÛÚ eGb} dflg;x¿ efUg yfN5g\ . d klg 6'l8v]nlt/ efU5' . efUbf d]/f] df]afOn ;]6 x/fpF5 . kl/jf/ / ;fyLefO;Fu ;Dks{ ug{] Ps dfq clGtd ;fwg klg x/fpF5 .
…;a}nfO{ cfˆg} Hofg Kof/f] x'Fbf] /x]5 .Ú e'sDkkl5 dnfO{ nfUg yfn]sf] 5 . x/]s ;'v ;'lawf ;DkGg ;'Gb/ 3/ 5f]8]/ dflg;x¿ kfndf al;/x]sf 5g\ . cfw'lgs 6f]On]6 afy?d geO{ gx'g] ;DkGgx¿ af]/fn] agfPsf] c:yfoL uGw] rlk{df ;'/Iff dx;'; ul//x]sf 5g\ .
æwGg afFlrof] . cfˆgf] 3/ elTsof], t/ afFlrof] . l5d]lssf] kl/jf/ cfˆg} 3/leq lslrP/ d/] . slt b'MvbfoL d[To' ÛÆ
æcfˆgf] xfnt klg To:t} xf] . t]¥xtn] Pkf6{d]G6df Pp6f lnP/ a:g yfn]sf], e'OFrfnf]n] sf]qmf] xNnfPem}F ;ftf]k'Tnf] p8fpFb} xNnfO{ /Xof] . efUg] s;/L < lah'nL aGb, lnˆ6 aGb . afFRg] cf;} lyPg . Pkf6{d]G6 eTs]sf] eP ToxFf ePsf ;of}F xfd|f] klg ;fttn] 3/sfx¿sf h:t} Ps} lrxfg x'g] lyof] . Pkf6{d]G6 t elTsPsf] 5}g t/ lr/flr/f k/]sf] 5 . ca ToxfF sfn vf]Hg sf] a:5 < xfdL a? km'6kfydf a:5f}F, ToxfF a:b}gf}F .Æ
æcfˆgf] 3/ klg eTs]sf] 5}g, kl/jf/sf sf]xL e'OFrfnf]df k/]sf] klg 5}g t/ glhs} 6fFl;Psf] 3/ kx/fh:tf] 5 . elTsof] eg] lslrSs} kf5{, …l/:sÚ lsg lng] <Æ
kfnjf;Lx¿ aft dfl//x]sf x'G5g\ . pgLx¿sf] s'/f ;'Gbf nfU5 e'sDkn] cfjf;;DaGwL wf/0ffdf kl/jt{g NofPsf] 5 . ca 7"nf / cUnf 3/sf] ;§f ;'/lIft 3/ agfpg' k5{ eGg] ;f]rsf] ljsf; xf]nf ls Û e"sDkn] dflg;x¿sf] ;f]r / hLJfg k4ltdf klg k"/f pynk'yn Nofpnf ls Û
d]/} s/n] ;Db]g / d sf7df8f}+ 3'Dg cfPsf lyofF} . s;nfO{ yfxf / < o:tf] ljklQ knf{ eg]/ . p;sf] t Hofg} uof], st} nf; e]l6G5 ls eGg] cf;df w/x/fsf] p4f/ sfo{df ;l/s eP/ nflu/x]sf] 5' . e]l6Pg eg] Ps k6s ;a} c:ktfnx¿df vf]hL ug]{ ljrf/ ub{} 5' . To; kl5 l;Gw'kfNrf]ssf] cfˆgf] ufpF hfg]5' . d]/f] ufpFsf] sf]xL hLljt /x]sf 5}gg\ eGg] xNnf ;'lgG5 . xNnf ;fFrf] xf] eg] klg d ufpF uP/ d]/f cfkmGtx¿sf] nf; vf]Hg] 5', e]6] klg ge]6] klg pgLx¿sf] ;tut ug]{ d]/f] st{Jo xf] . ===dgel/ cg]sf}+ s'/fx¿sf] cf]O/f] nflu/xG5 .
af/Daf/ cfO/x]sf] k/sDkn] dh:t} dflg;x¿nfO{ sfkm/, 8/kf]s / dgf]anljxLg agfO/x]sf] 5 . …ca 7"nf] e'OFrfnf] cfpF5, !@ ut]sf] &=^ DoflUgRo'8sf] eGbf 7"nf]Ú eGg] xNnf / eljiojf0fLn] dgdf cfz+sf nfUg yfN5 — …ca 7"nf] e'OFrfnf] cfpF5 / dl/G5 .Ú x'g klg lbg} lkR5] lbg /ft s}of} kN6 k/sDk cfO /xG5, gcfPsf] lbg} 5}g . To;}n] ;a} dfG5n] nTtf] 5f8]sf 5g\ . jf:tljs k/sDk / dgdf cfO/xg] 8/nfUbf] k/sDkn] …cfkm" x'F ls xf]OgÚ sf] l:yltdf 5g\ e'sDkkl5 dflg;x¿ . d klg To:t} ePsf] 5' . PsfGtdf pleFbf v'§fd'lg e'O xlNn/x]s} 5, v'§f n'nf] eP/ z/L/ yfDg uf¥xf] eP/ xlNn/x]em}F nfU5 . lgwfpFg klg 9'Ssn] lgw{Ss ;lsPsf] 5}g, vfg klg /fd|/L kfOPsf] 5}g . bofjfg ;+3;+:yf / JolQmx¿n] afF8]sf] lrp/f, rfprfp / kfgL vfP/ 6'l8v]ndf al;/x]sf xfdL aFflr/x]sf 5f}F .
d'n'sel/ g} dxfe'sDk cfPsf] /x]5 . sf7df8f}+, l;Gw'kfNrf]s, uf]/vf nufot rf}w lhNnfdf a9L Iflt k'¥ofPsf] va/;Fu} dg]{x¿sf] ;+Vof al9/x]sf] 5 . …sflGtk'/Údf k|sflzt ;dfrf/df l;Gw'kfNrf]ssf] k"/} Ifltu|:t ufpFx¿sf] ;"rLdf d]/f] ufpFsf] gfd klg b]Vbf d]/f] 5ftLleq rx/fpg] cfuf]n] kf]n]sf] h:tf] c;Xo j]bgf plAhG5 h'g k|ltlbg 7"nf] eO/x]sf] 5 . d;Fu ;Fu} hLpg] dg]{ afrfaGwg s;d vfP/ hLjg ;'Dk]sf] ;Db]g 5}g, d]/f] kl/jf/ 5}g . d]/f] 3/ufpF klx/f]n] k'l/Psf] 5 . gftfuf]tfx¿ d/] afFr] 7]ufg 5}g . d PSnf] ePsf] 5', ljjz, cyfx kL8f, b'Mvsi6 / dfgl;s oftgf ;xg ljjz=== PSnf] .
dnfO{ s] ePsf] 5 < e"sDkkl5 ;w}+ e"sDk / k/sDk cfO/x]em}F nfU5 . !# ut] cfOtaf/ lbpF;f] cfPsf] ^= % DoflUgRo'8sf] e'Orfnf] cfpFbf ;a} r/fx¿ e'?? p8]sf] b]v]sf] lyP . d r/fx¿ x]5'{, ltgLx¿ Ps;fy cfsf;df p8]eg] k/sDk cfPsf] x'G5 . sf]xL dflg; eg] kf/b;L{ af]6n / lunf;df kfgL /fv]/ Tof] kfgL xlNnP gxlNnPsf] x]l//xG5g\ e'OFrfnf] cfPsf] yfxf kfpFg . s;}nfO{ ljZjf; 5}g— …km]l/ e'OFrfnf] cfpb}gÚ eg]/ . nflu/xG5 e'OFrfnf] cfO/x]5, hldg xlNn/x]5 . o;n] ubf{ ;f]Rg] / sfd ug]{ zlQm nf]k eO;s]em}F nfUg yfn]sf] 5 .
æclxn] jf e/} zlQmzfnL e'OFrfnf] cfpF5 / dl/G5 Û dl/G5 ÛÆ ;a}nfO{ nflu/x]sf] x'G5 . To;}n] cflQPsf 5g\, x/]z vfPsf 5g\ . s] x'g] xf] < ;a xf]z xjf; u'dfPsf, ;ftf] x/fPsf lgd'vf, lg/Lx, lgof;|f] / l76nfUbf] b]lvG5g\ . ys{dfg 5g\ . dgf]/f]uL ePsf 5g\ . To;}n] xf]nf dflg;x¿ lbp;f] klg s]xL sfd gu/L kfndf al;/x]sf, ;'lt/x]sf x'G5g\ nfrf/nfrf/ ;':t ;':t dgl:ylt kfn]/ Û dxfe"sDkn] dflg;x¿nfO{ k'/} ;ftlbgeGbf al9 kfndf z/0ffyL{ agfof] . s]xL cfFl6 dflg;x¿ kfn 5f]8]/ 3/df a:g yfn]sf x'G5g\ . d]/f] hfg] s'g} 7fpF gePsfn] d 6'l8v]ndf g} a:5' / ;f]lr/x]sf] x'G5' —…;Db]gsf] nf; e]6] eg] ;+:sf/]/ oxfFaf6 lx8\g]5' .Ú
:s'n, SofDk; aGb 5 . ;/sf/L sfof{no z"Go 5 . c:ktfn 3fOt]x¿n] el/e/fp 5 . x]lnsf]K6/ w/tL ysf{pFb} cfsf;df lbpF;f] /flt rf]la;} 306f pl8/x]sf] 5, pl8/x]sf] 5 . ef/t, lrg, cd]l/sf, aËnfb]z, ?;, kfls:yfg cflb b]zsf x]lnsf]K6/x¿ p4f/sf nflu cfPsf 5g\, /ftlbg pl8/x]sf 5g\ . ljZje/sf ;/sf/, ;+:yf / dflg;x¿n] /fxtsf /sd / ;fdfgx¿ ;xof]u ul//x]sf 5g\ . e"sDk / k/sDkdf k/]sf d/]sf dflg; eTs]sf 3/, ef}lts ;+/rgfx¿sf] t:jL/ / ;dfrf/x¿n] kqklqsf el/Psf 5g\ . cf7 xhf/eGbf a9L dflg;x¿sf] Hofg uof] . afO; xhf/eGbf a9L 3fOt] eP . b]zel/ nfvf}+ 3/ elTsP . ;8s elTsP . klx/f]n] gbL y'lgof], y'lgPsf] gbLn] lsgf/sf j:tLx¿ aufpg] 8/ . vaf}{sf] Iflt eof] . e'OFrfnf]n] dxfljklQ / dxf;+s6df d'n'snfO{ ws]n]sf] 5 Û
dxfe"sDkn] dnfO{ klg PSnf] agfPsf] 5 , PSnf]= === cfˆgf] kl/jf/ ;Dem]/ ?G5' . ;Db]gnfO{ ;Dem]/ ?G5' . ?g' afx]s d s] ug{ ;S5' / <Û ;a} af6fx¿, 9f]sfx¿ aGb 5g\ . ha cfk"m c;xfo, lg/Lx, lga{n, cbgf, PSnf], a];xf/f eOG5, ?g' clGtd ljsNk /xFbf] /x]5 . ?Fbf dg s]xL xn'Ëf] x'Fbf] xf]nf / Û d ?G5', kmsfpg] sf]xL 5}g . / klg === /f]O/xG5' lwt d?Gh]n ===
ælsg /f]O/x]sL 5Øf} < a}gL .Æ
æd cfˆgf] kl/jf/, 3/ufpF / …AofOk|m]G8Ú ;Dem]/ /f]O/x]sL 5' .Æ
æsxfF 5 ltd|f] …AofOk|m]G8Ú < sxfF 5 ltd|f] kl/jf/ / 3/ufpF <Æ
Pshgf ckl/lrt dlxnf dnfO{ ;f]lw/x]sL l5g\ . d hjfkm lbpmF ls glbpmF bf]wf/df k5'{ . atfP/} klg s] kmfobf < ha ;a dflg;x¿ cfˆg} kL/ / kL8fn] k"0f{tof leh]sf 5g\, c?sf]af/]df s;n] rf;f] /fV5 < Tof] dlxnfn] lgs} a]/ dnfO{ g} x]l//x]sfn] d eG5', æd]/f] …AofOk|m]G8Ú ;Db]g w/x/fsf] eUgfjz]ifdf k'/LPem}F nfU5 . p;sf] nf; ge]l6Psf] eP klg pm dl/;s]sf] x'g' k5{ . d]/f] 3/ x]nDa', l;Gw'kfNrf]s xf] . kqklqsfdf d]/f] ufpF k"/} Wj:t ePsf] va/ b]V5' . d ToxfF k'Ug rfxG5' . t/ pkfo b]lVtgF=== .Æ
æd kqsf/ x'F . xfd|f] 6f]nL ef]ln Totf uO{/x]sf] 5 . rfxg'x'G5 eg] xfdLl;t ldl;P/ hfg ;Sg' x'G5 .Æ
æd hfG5' .Æ sfnf] cFWof/f]df Pp6f pHofnf] ls/0f b]v]/ v';L x'Fb} eG5' . dnfO{ …s] vf]R5;\ sfgf], cfFvf]Ú eg] em}F x'G5 .
æp;f] eP ef]ln laxfg $ ah] ;lxb u]6 cufl8 pleg' xf]nf . kqsf/ 6f]nL eGg] n]lvPsf] …Aofg/Ú ePsf] …EofgÚ ufl8 cfpF5, To;}df d klg x'G5' . To;}df r9]/ l;Gw'kfNrf]s hfpnf .Æ
w/x/f n8\bf w/x/fdf r9]sf k|]dL k|]ldsfsf] Ps o'un hf]8L a/08fsf] /]lnªdf em'lG8P/ v:bf klg 3fOt] dfq eP . tL b'O{n] …;Fu} dg]{ afFRg]Ú s;d e'OFrfnf] cfpFbfcfpFb} vfPsf lyP /], b'j} afFr] . w/x/f r9]sf cfdf / rf/ jlif{of 5f]/L afFr]sf] va/ klg klqsfdf k9]sf] ;DemG5' . d dfq s:tf] cefuL Û w/x/f r9\g] eg]/ w/x/fsf] km]bdf dfq k'u]sf lyof}F, e'OFrfnf] cfOxfNof] . xfdL b'j}hgf d/]sf eP x'GYof] Û o:tf] ;f:tL kL/, dfgl;s kL8f / cwd/f] kfg]{ PSnf]kg t ef]Ug' kb}{gYof] Û ddf{Gts j]bgf af]s]/ d lbg/ft knkn dg'{ g afFRg' eO /x]sL 5' .
d k]ml/ w/x/f If]q k'U5' . Pshgf dflg; b'u{Gw dfg]{ cf}iflw 5/]sf] 5/]s} x'G5 . s'x]sf] nf;sf] b'u{Gw cfO/x]sfn] eUgfjz]ifleq cem} s]xL zjx¿ xf]nfg\ eGg] cg'dfg dflg;x¿ ul//x]sf 5g\ . ;Db]gsf] zj e]l6Pg . pm dl/ ;Sof] eGg] lg0f{o dgdg} u/]/ ToxL eUgfjz]ifdf pleP/ p;sf] ;Demgfdf >WbfGhnLsf] cfF;' v;fpb} s]xL a]/ a:5', ?G5' . 5ftL c3f]/ si6n] kf]n]/ cfpF5, ?G5' . ?g', ?g' == ;'Ss;'\\\\\\\\\Ss ug'{ ca afgL g} kl/;s]sf] 5 .
ænf}, nf}=== km]l/ e'OFrfnf]=== e'OFrfnf] cfof] ÛÆ
zlQmzfnL e'OFrfnf], e'O hf]8hf]8n] xlNng yfN5 . dflg;x¿sf] efufefu== d klg 6'l8v]nlt/ n8\b}, p7b}, bf}8b} efU5' . 6'l8v]n k'u]kl5 dfq …afFlrof] ÛÚ eGg] dnfO{ nfU5 . e"sDk / k/sDkn] rsf{Psf] ef}lts ;+/rgfx¿ k"/f gi6 x'G5g\ . wghgsf] Iflt ylkG5 . e'sDkaf6 ljrlnt ePsf dflg;x¿sf] dg clncln 7Ls x'g nfu]sf] a]nf k]ml/ cfPsf] zlQmzfnL k/sDkn] w]/}nfO{ dgf]/f]uL agfpF5 . 7"nf] e"sDk cfpb}g k/sDk cfO/xG5g\, k/sDkn] vf;} gf]S;fg ub}{g eGg] dflg;x¿sf] ljZjf;nfO{ @(ut] lbpF;f] cfPsf] k/sDkn] hu}b]lv xNnfO{ lbG5 . dflg;x¿ 3/ a:g 5f8]/ k]ml/ kfndf a:g yfN5g\ .
k/sDksf] 7"nf] em6\sf / ef]ln l;Gw'kfNrf]s hfg] s'/fn] Df Tof] /ft hfufh:t} a;]sf] x'G5' . d]/f] 5]pdf ;'t]sL dlxnfnfO{ æslt aHof] <Æ eg]/ w]/} k6s ;f]w]sf] x'G5' . ltgn] æ# aHof]Æ eGgf;fy x:ofª km:ofª ub}{ ;lxb u]6 k'U5' . dnfO{ 8/ x'G5, st} pgLx¿ l5§} cfP/ uO xfNnfg\ . d ;8ssf] b'j}lt/ rgfvf] eP/ x]l//xG5' . ufl8 cfpFnf / /f]lsPnf . s]xL ufl8x¿ cfP, uP . ToxfF s'g} ufl8 /f]lsPg . d cg'dfg u5'{, ca rf/ alh ;Sof] xf]nf .
b'O{ hgf k'?if / lxhf]sf] dlxnf kqsf/ d plePsf] 7fpFdf cfpF5g\ . dlxnf kqsf/ elG5g\, ædfkm ugf]{;\, alxgL . lxhf]sf] k/sDksf] 8/nfUbf] em6\sfkl5 xfdL kqsf/x¿ l;Gw'kfNrf]s ghfg] eof}F . klv{/xg' ePsf] xf]nf eg]/ d d]/f] kqsf/ ;fyLx¿;Fu tkfO{FnfO{ va/ ug{ cfPsL 5' . d2t ug{ g;s]sf]df d b'lMv 5' .Æ
ælbbL, b'lMv gx'g'xf];\ . ddfly oL b'Mvx¿ k|fs[lts ljklQn] lbPsf x'g\ . tkfOF{n] h'g ;xfg'e"lt lbg' eof], alxgL eg]/ af]nfpg' eof] . d PSnLnfO{ oxL g} kof{Kt 5 .Æ d eG5' t/ d]/f] cGt/s'Gt/df hd]sf] kL8fsf] ;fu/af6 5rlNsP/ d]/f] :j/ b'lMvsf] cft{gfb aG5 . grfxFbfgrfxFb} d]/f] cfFvfaf6 cfF;' aUg yfN5 .
æalxgL, tkfO{Fleq s] lalt/x]sf] 5 < xfdL cg'e"t ug{ ;S5f}F . a? cfpgf];\ 6'l8v]nsf] Ps5]pdf a;]/ lrof vfFb} s]xLa]/ s'/fsfgL u/f}F .Æ kqsf/ lbbL elG5g\ .
dnfO{ s] cfklQ < d]/f] g s'g} uGtJo, g s'g} lbgrof{ . æx'G5 .Æ eG5' . clns PsfGth:tf] ePsf] 7fpFdf xfdL a:5f}F .
æpxfFx¿ klg kqsf/ . pxfF pdfsfGt, pxfF /fddfg, d]/f] gfd /df .Æ pgL kl/ro lblG5g\ .
æd=== d ÛÆ d cfˆgf] gfd eGg ;lQmgF, eG5', æd cgfd c1ft .Æ ca d]/f] gfd sxfF 5 < d]/f] gfd sf9]/ af]nfpg] ca d]/f] sf] 5 / < g 3/ kl/jf/, g …AofOk|]mG8 .Ú uGtJo x/fPsf], PSnf] d=== gdL7f] efjgf dleq axG5 . d]/f] ;ayf]s n'6\g] of] dxfe"sDk===
æx'G5 alxgL, tkfO{Fn] cfˆgf] jf:tljs gfd xfdLnfO{ atfpg' kb}{g . dfgjtfsf] gftfn] tkfO{F s:tf] cj:yfdf x'g'x'G5, yfxf kfpFg ;S5f}F . tkfO{FnfO{ o:tf cj:yfdf s]xL d2t ug{ ;S5f} ls eg]/ tkfO{Fl;t s'/f ug{ rfx]sf xf}F . lrof vfFb} s'/f u/f}F . x'Gg <Æ eGb} kqsf/ lbbLn] pgn] g} NofPsf] …yd{;Úaf6 rf/j6f …Knfli6sÚ lunf;df lrof vGofpFl5g\ . lrof vfFb} a:5f}F xfdL lgzAb . Ps If0fsf] df}gtf / ;'g;fgdf sf]xL gaf]n] klg dgx¿ af]nL/x]sf x'G5g\ . Ps csf{nfO{ cg'e"t ug]{ sf]l;; eO/x]sf] x'G5 .
cfkmGtljxLg PSnf] ePsf] 5' eGg] ;lDemg yfn]sf] a]nf pgLx¿sf] cfTdLotf kfP/ dleq /x]sf] s?0ff cgfof; plDnP/ /f]bgdf ablnG5 SjfF SjfF ===. Df ?g yfn]5' yfx} gkfO{ .
æg?g'xf];\ alxgL . g?g'xf];\ Û /f]P/ ;d:of ;dfwfg x'Fb}g , ;dfwfg gx'g] ;d:of x'Fb}g . xfdLdfly dxfe'sDksf] ah|kft k/]sf] 5 . xfdL ;xG5f}F / of] ljklQnfO{ klg 6'ËfP/ gofF pHofnf]tkm{ a9\g]5f}F .Æ /fddfg eG5g\ .
æxfd|f] b]zsf] ef}uf]lns cjl:yltn] ubf{ k|To]s &), *) jif{sf] cjlwsf] km/sdf o:tf] e'sDksf] k|sf]k a]xf]g}{ k5{ /] . zlQmzfnL of] dxfe'sDk a]xf]g]{x¿ ;a}sf] cfcfˆgf] cg'ej, syf–Aoyf 5, tL ;a} clen]lvs[t ug{ kfP efjL k':tfnfO{ To;af6 lzIff lng ;lhnf] x'g] lyof] .Æ pdfsfGt eG5g\ .
of] dfG5] g]tf xf] ls kqsf/ < d]/f] /f]bg /f]lsG5 .
æxfdLnfO{ tkfO{Fsf] cfTdsyf ;'gfpg'xf];\ . cg'dlt lbg'x'G5 eg] l/s8{ ug]{5f}F / To;nfO{ klqsfdf k|sflzt ug]{5f}F .Æ
æo; ljifodf d s]xL eGg ;lQmgF . 8'Ag nfu]sf] ofqL em}F ePsf] 5' . tkfO{Fx¿ cfˆgf] ljj]s k|of]u ug'{ xf]nf .Æ
æx'G5, xfdL tkfO{Fsf] ljZjf;dfly s'7f/f3ft ug]{ 5}gf}F . cfˆgf] cfTdsyf lgl:kmqmL;fy ;'gfpFg' xf];\ .Æ
d}n] ef]u]sf] ;a} a]lnla:tf/ la:tf/;fy ;'gfpF5' . ;'gfO;s]kl5 s]xL xn'Ëf] dx;'; u5'{ . tfklg dleq cem} dxfe"sDkeGbf zlQm;fnL k/sDkx¿ uO/x]sf 5g\ . yfldg] 5fF6 5}g . d Jolyt, ylst / rlst ;d]t ePsf] 5' . s] hLjgk"mn dxfe"sDksf] Ps} em6\sfdf w"nf]lk7f] ePsf] xf] < cGtdf d pgLx¿nfO{ g} ;f]W5' — æd s] u/f}F <Æ
ætkfO{Fsf] w]/} yf]s of] e'OFrfnf]n] n'6]sf] 5, t/ ;ayf]s rfxLF xf]Og . tkfO{FnfO{ n'nf nË8f] agfPsf] 5}g / tkfO{Fsf] pHofnf] eljio afFls 5 . d Pp6f k|Zg ;f]W5' ===w]/} ud]/ hjfkm lbg'xf]nf . olb ;Db]g afFr]/ tkfO{F rfxLF w/x/fn] lslrP/ dg{'ePsf] eP p;n] s] uYof]{ xf]nf <Æ
To; lx;fan] t d}n] slxNo} ;f]r]sf] lyOgF . e"sDkdf ;a} kl/jf/ u'dfP/ klg cfkm" rfxLF afFr]sf]df xif{ k|s6 ul//x]sf] dflg;sf] tl:j/ klqsfdf b]v]sf] s'/f ;DemG5' . xf] t lg , …lhp /x] l3p vfg kfOG5 .Ú hf] 5}g To;}sf] af/]df lrlGtt x'g' eO/xg' hLjg ofqf xf] / Û lat]sf] ;do, u'd]sf wg / pDs]sf] df5f Pp6} xf] . cfpFg] pHofnf] eljZosf] nflu afFRg' kf] hLjg xf] === cgfof; cfzfsf] cfefx¿ dleq km}lnG5 .
æxfdL e"sDkn] ql;t, lg/f; dgf]/fuLx¿nfO{ dgf]k/fdz{ lbP/ k'g :jf:y / tGb'?:t agfpg rfxG5f}F . Tof] sfo{ xfdL ub}{ 5f}F . tkfO{F cfkm} hf] e'Qmef]uL x'g'x'G5, tkfO{FnfO{ klg xfdL o; sfo{df ;dfj]z x'g cg'/f]w ub{5f}F . ;f]r]/ hjfkm lbg'xf]nf .Æ
d s] ;'Gb} 5' < dgf]k/fdz{ Û dleqsf k/sDkx¿ cgfof; /f]lsG5g\ . csf]{ pHofnf] dgleq cjt/0f x'g yfN5 . dgf]k/fdz{b\jf/f x/ k|sf/sf dgf]/fuLx¿sf hLjgdf pHofnf] 5/]/ d]/f] PSnf] hLjg ;fy{s agfpg] 5' . d]/f] cFWof/f] ;+;f/df emndNn pHofnf] kf]lvG5 .
@)&@ h]7 &, ;'s]wf/f
c;fdlos lgwg
ha d kqklqsfx¿ k9\g yfN5' . cgfof;} cfFvf >4f~hnL, ;dj]bgfx¿k|lt tflgG5 . s}of}‘ lrgf?x¿sf] lgwg t tL ;dj]bgfx¿af6} d}n] yfxf kfPsf] 5' . cfˆgf lrgf?x¿sf] To:tf] lgwgn] Rjf:; d'6' 3f]R5 / ;DemG5' cfˆgf] klg To:t} c;fdlos lgwg x'g] xf] ls < x'g t ;a} lgwgx¿ c;fdlos g} x'G5g\ . xf] lg, …hGdbf g} dflg;n] dg]{ saf]n u/]sf] x'G5 .Ú x/]s hLljtx¿n] dg}{ kb{5 t/ slxn] / s;/L < Tof] eg] clglZrt x'G5 . ;k{sf] d'vdf kl/;s]sf] Eofu'tf] klg ls/f,km6\ofª\u|f vfg lha|f] tGsfO/x]s} x'G5 eg]em}‘ dflg; d[To'sf] d'vdf kl;;Sbf klg nf]e, nfnr / kfkaf6 pDsg ;s]sf] x'Fb}g . hLjgsf] of] clGtd sfnv08df k'Ubf klg ;a} hLljtx¿em}F nf]e, nfnr / kfk cyjf b}lgs hLjg wfGg], k]6 u'hf/f / ;';]wGbfaf6 d klg pDsg ;s]sf] 5'Og‘ . ToxL u'hf/fsf] l;nl;nfdf d ;x/ k'u]sf] x'G5' . To;} qmddf d[To';Fu hDsfe]6 eof] / em08} d[To'sf] u|f; eOof] . ePsf] eP ;fob d]/f] klg kqklqsfx¿df o:t} ;dj]bgf 5flkGYof] xf]nf .
;dj]bgf Û >4f~hnL ÛÛ s;n] 5fKYof] xf]nf < d To:tf] 7"nf] dfG5] klg xf]Og, To:tf] wgjfg klg xf]Og . 7"nf] dfG5]sf] ;dj]bgf 5fKg ;+3, ;+u7g, ;+:yf / wgL JolQmx¿ tF5f8 d5f8 u5{g\ . wgjfgx¿sf] d[To'df ;j]bgf 5fKg klg p;sf jfl/;x¿ / wgjfg gft]bf/x¿ kl5 kb}{gg\ . t/ dh:tf ;j{;fwf/0f / ul/a hgx¿sf] ;dj]bgf s;n] 5fKnf / <Û
n, n, x]/, sx]/ dg a/flnPsf] Û of] dg === d cfˆg} dgl;t ;f]W5'— dl/;s]kl5 7"nf] wg/fzL vr{ u/]/ 5flkPsf] ;dj]bgf d x]g{ kfpg] 5}g . d]/f] d[To'kl5 5flkPsf] To;sf] dnfO{ s] cy{ < d h'g 36gfsf] jofg ug{ uO/x]sf] 5', To;nfO{ la;]{/ cGt} axlsP5' . d/]kl5 ;dj]bgf 5flko'g\ of g5flko'g, clxn] hLljt dnfO{ To:sf] s'g} cy{ 5}g . hLljt ePsf] a]nf w]/} k};f vr{ u/]/ 5flkg] ;dj]bgfeGbf k};} gkg]{ dL7f] af]nL, Jojxf/, k|]d, 9f9;, :g]x, ckgTj, c;n dfgjLo dgf]efjgfx¿sf] eg] cToGt dxŒj x'G5 . t/ ;a}] cfˆgf] lgxLt :jfy{df r'n'{Dd 8'la/x]sf a]nf To:tf c;n dgf]efjgfx¿ afF8\g] km';{b s;nfO{ 5 / Û
dflg;n] x/]s lqmofsnfksf] s]Gb|laGb'df cfkm"nfO{ g} /fVbf]/x]5 . xf] klg . Pp6f ad]{nL syfcg';f/ …Pp6f Hof]ltifL a"9L lyO{ . p;n] eg]sf] ;a} eljiojf0fL k'UYof] . Pslbg tL a"9Ln] Ps dlxgfkl5 ;f/f ;+;f/ k|no x'G5 eg]/ 3f]if0ff u/L . dflg;x¿n] cfkm"l;t ePsf ;DklQ df]hdHhf u/]/ l;WofP . tL a"9Ln] k|no x'G5 eg]sf] lbg cfof], k|no ePg . dflg;x¿ 6f6 eO;s]sf lyP . l/;fP/ a"9LnfO{ ufnL ug{ / s'6\g ;a} a"9L a;]sf] hËn5]psf] em'k8L k'u] . b]V5g\, a"9L t :ju]{ eO;s]sL . pgLx¿n] ;Dem]— a"9Ln] 7Ls} eljiojf0fL u/]sL lyO{ . p:sf] nflu t ;+;f/} k|no eof] lg .Ú To:t} cfkm" g} gePkl5 ;'Gb/ of]hgf, j:t', lgdf{0f / ;+;f/s} s] dfg] / Û d klg ;x/sf] Tof] b'3{6gfdf d/]sf] eP, clxn] d of] syf elg/x]sf] x'Gy‘] / Û cfkm" 5 eg] g ;+;f/ 5 .
Tof] b'3{6gf 6/]sf] lbg Û laxfg}b]lv dg t'Na'lnPsf] lyof] . v]tLkftLsf] l;hg ;'? x'g nfu]sf] lyof] . 6«ØfS6/ lau|]/ js{;kdf dd{tsf nflu k'¥ofOPsf] lyof] . dg 56kl6P/ a:g} g;s]/ laxfg} df]6/;fOsn r9]/ ;x/lt/ x'OlsPF . ;x/ k'lu;s]kl5 ;Dem], js{;k v'n]s} 5}g xf]nf . Pshgf cfkmGt ;x/sf] csf]{ efudf a;]sf 5g\, pt}lt/ df]6/;fOsnnfO{ a9fpF5' . b]V5' d]/} ;fO8df Pp6f 6«s cfO/x]sf] 5 . d 7Ls ;fO8df 5' . df]6/;fOsn /f]S5' . cufl8 csf]{tkm{ hfg] af6f] klg hf]l8Psf] 5 . Totf 6«s nfU5 xf]nf eGg] ;lDem/x]sf] a]nf 6«sn] EjfSs d]/f] df]6/;fOsnnfO{ wSsf lbP/ n8fpF5 . d cfˆg} df]6/;fsnn] lylrP/ xnrn ug{ g;Sg] u/L n8]sf] 5' . b]V5', 6«s Aofs u/]/ l;w} dnfO{ tfs]/ la:tf/} cfO/x]sf] 5 . cfˆg} df]6/;fOsnn] b]a|] v'§f k"/} lylrPsf] lyof] . 6«s d]/f] 6fpsf] tfs]/ cfO/x]sf] 5 dGb ultdf === d 6'n'6'n' x]l//x]sf] 5' . sfn 6«ssf] ¿kdf lg/Gt/, cufl8 cfO/x]sf] 5 . ca lsRof], lsRof] dnfO{ . ca df¥of], df¥of] d[To' lglZrt 5 . d[To' === d[To' . 6«ssf] rSsf £ofKk d]/f] df]6/;fOsnsf] rSsfdf cf]6 nfu]/ d dfly r9\g ;s]g .
…Aofs u/]/ dfG5] dfb}{5 va/bf/ Û va/bf/ ÛÛ
…6«s /f]s Û /f]s ÛÛÚ
glhssf] lrof k;ndf lrof vfO/x]sf dflg;x¿ xNnf ub}{ cfOk'u] . 8«fOe/ 6«s /f]s]/ efUof] . tL dflg;x¿n] g} 8«fOe/nfO{ v]b\b} uP/ ;dft] . 6«s k5fl8 7]n]/ nu]kl5 pgLx¿n] g} d]/f] df]6/;fOsn p7fP . df]6/;fOsn p7fO;s]kl5 dfq d p7\g ;s]+ . p7]+, …ge{;Ú d k"/} cflQPsf], csdSs k/]sf] lyP . pgLx¿n] dnfO{ ToxL lrof k;ndf nu]/ a]Grdf a;fP . Ps Unf; kfgL lbP . 36\36\ :jrflnt 9Ëdf vfP‘ . kfgL vfO;s]kl5 dfq d]/f] ;Dj]bgf, ;+j]u, xf]z cyf{t\ r]tgf kms]{/ cfpF5 .
d[To';Fu hDsfe]6 Û d[To';Fu k|ToIf ;fIffTsf/ Û 8]9 b'O{ lkm6k/ dfq 6«ssf] rSsfsf] ¿kdf cl8Psf] sfn . u:tL k|x/Ln] dnfO{ uf8Ldf r9fP/ rf}sLdf nUof] . n'uf ;8sdf 3l:sP/ Xjfª\u} RofltPsf] /x]5 . d]/f] cg'xf/ cem};Dd km';|f] lyof] / d]/f] cfFvfdf cem};Dd qf; em'l08/x]s} lyof] . ;lDemP‘, lxh} dfq t af]l8{ª :s'nsL Ps lzlIfsfnfO{ a;n] Aofs u/]/ lslrSs kf/]/ df/]sf] . d]/f] klg em08} To:t} ult ePsf] . wGg lrof k;ndf hDdf ePsf dflg;x¿n] dnfO{ arfP . wGg, afFr] d .
k|x/L rf}sLdf k|x/Lx¿n] d]/f df]6/;fOsn / 6«s klg NofP . 8«fOe/ klg y'lgPsf] 5 . 8«fOe/sf] cg'xf/ x]g{ rflxg‘ d}n] . gfd klg ;'Gg rflxg‘ d}n] . dnfO{ 8/ lyof]— Tof] 8«fOe/sf] cg'xf/ x]/]F eg] To;n] dnfO{ hLjge/ ToxL cg'xf/ sfnsf ¿kdf b]vf k/]/ cftª\lst kfl//xg]5 . / d klg cfqmf]l;t eP/ abnf lng]tkm{ cu|;/ x'g ;S5' .
6«s dflns cfOk'u] . k|x/Ln] eg]kl5 c:ktfntkm{ dnfO{ k/LIf0f ug{ lnP/ uP . 8fS6/n] k/LIf0f u/] . dnfO{ uDeL/ rf]6k6s s]xL nfu]sf] lyPg . PS; /] / cGo k/LIf0f ug]{ qmddf 6«s dflnsn] wDSofP …tkfO{‘sf] -df]6/;fOsfn xfFSg]_ 8«fOleª nfO;]G; 5 s] < ev{/ l;s]sf] xf]nf ===Ú cflb cflb . r'k nfu]/ g} d}n] lht]F . ;Dem]F d afFr] . afFRg' g} 7"nf] s'/f] eof] . sNkgfdf b]V5' 6«ssf] rSsfd'lg lslrSs ePsf] d]/f] 6fpsf] …=== em08} d[To'j/0f ePsf] ===Ú cem} d y/y/ sfld/x]sf] lyPF .
d[To' slt qf;b / eofgs x'Fbf]/x]5 . k|ToIf cg'ej eof] . d[To';Fu ;fIffTsf/ slt 8/nfUbf] x'Fbf]/x]5 . o; k|sf/sf] d[To';Fu cgfo; hDsfe]6 o;eGbf cufl8 klg d]/f] b'O{tLg kN6 eO;s]sf] lyof] . ;DemG5' tL ;a} hDsfe]6eGbf of] ;fIffTsf/ rflxF ;a}eGbf c?lrs/ / 8/nfUbf] lyof] .
d cNnf/] l76f] x'Fbf ;8s s'b]/ sf6\bf em08} a;n] lsRrfPsf] lyof] . Ps /f}+ a/fa/Ln] d afFr] . 8«fOe/n] a; /f]s]/ dnfO{ xsf¥of]— …dg'{ dg 5 ls, cfkm" t dYof]{ dYof]{, dnfO{ klg Hofgdf/f agfpFYof] .Ú d cNnf/] lyPF . To;nfO{ t'?Gt} lal;{PF . csf]{ ;fIffTsf/ cfGbf]ngdf uf]nL rNbfsf a]nf EjfSs} uf]nL nfu]/ d]/} 5]psf] ljBfyL{ ;fyL ;lxb eP . ;DemG5' csf]{ 36gf klg, t/fO{sf] 3/df cToGt udL{ ePsfn] ;+3f/ 5]pdf d ;'t]sf] lyPF . s]xLn] 6f]s]/ b'v]sf] cfef; x'gf;fy v'§f em6\sf/]/ kmfn]F . cWof/f]df Pp6f ux|f} j:t' kmflnof] . s'lk afn]/ x]bf{ lk8f}+nfdf ;k{sf] bfFt -km]ª\u_ n] 6f]s]sf] h:t} b'O{ 7fpFaf6 /ut alu/x]sf] lyof] . d}n] xNnf u/]‘ ædnfO{ ;k{n] 6f]Sof] .Æ cfdf a'af p7\g' eof] . d}n] k|fylds pkrf/df k9]em}‘ rSs'n] b'O{j6f lr/f kf/]/ /ut lgrf]b}{ kmfn]F . s]xLa]/ /ut kmfln;s]kl5 g'g d'vdf /fv]/ cfdfn] /ut r':b} kmfNg'eof] . Pshgf kfx'gf klg 3/df cfpg'ePsf] lyof] . æ;k{n] 6f]s]sf] ePdf vf];f{gL 6f]Sbf kL/f] x'Fb}gÆ pgn] eg] . xl/of] vf];f{gL d}n] 6f]s]‘, rafPF . kL/f] eof], dnfO{ ;fFkn] 6f]s]sf] -8;]sf]_ xf]Og /x]5 ls . bf]wf/ cem} lyof] . sl/a /fte/ g} hfuf al;;s]kl5 d afFr] . cem} dnfO{ e|d 5 Tof] /ft dnfO{ ;fFk jf 5'r'Gb|f] s]n] 6f]s]sf] lyof] . 6ØfSs} ;k{sf] km]ª\usf] lrGx lyof] . t'?Gt} rSs'n] lr/]/ /ut kmfn]sfn] jf cfdfn] r':b} kmfn]sfn] ljif z/L/df ;g{ kfPg ls < cyjf ;k{ g} lyof] / p;n] 8:g' lalQs} d}n] v'§f em6sf/]/ kmfn]sfn] To;n] klN6P/ cfˆgf] ljify}nLaf6 ljif emfg{ kfPg ls < To; 36gfdf h];'s}n] 6f]s]sf] eP klg s]xL 306f d, cfdf, a'af / kfx'gfnfO{ gSsnL g} eP klg d]/f] d[To'af]w cfef; ePsf] lyof] .
;a}eGbf a9L d[To'sf] k"jf{ef; u/fP/ uDeL/ agfpg] dnfO{ nfu]sf] /f]u d slxNo} la;{g ;lSbg‘ . /S;L / df;' 6Gg vfP/ d ;'t]sf] lyPF . lgGb|fd} dnfO{ d'R5f{n] 5f]k]5 . ;Fu} ;'t]sL >LdtLn] x]bf{ d'vaf6 lkmFh sfl8/x]sf] / ;fgf] :j/df cF cF ul//x]sf] d k"/} a]xf]; lyP /] . kTgLn] prfNb} k5fb}{ ul/g\ /] . d]/f] xft, v'§f dfl8lbOg\ /] . sl/a $% ldg]6 hlt of] k|lqmof ul/;s]kl5 dnfO{ d'R5f{n] 5f]8]5 / d lgwfP5' .
laxfg} 8fS6/ xl/ zdf{nfO{ b]vfpFbf An8 k|];/n] emDsf] xfg]sf] kQf nfUof] . 8fS6/n] k|];/sf] bafO lbgfsf ;fy} cem 7"nf] Go"/f] ;h{gnfO{ b]vfpg ;Nnfx lbP . l;nu'9Lsf] Go"/f] ;h{g 8f= rfªnfO{ b]vfOof], l;6L :Sofg ubf{ lbdfudf l;:6sf] sf/0fn] bfu b]lvof] . Pd=cf/=cfO{= ug]{ ;Nnfx lbP . Pd=cf/=cfO{= u/]kl5 dfq} /f]u lglZrt x'g] atfP . Tolt a]nf Pd=cf/=cfO{= ug]{ ;'lawf snsQf, lbNnL / sf7df8f}+df ldln6/L c:ktfndf dfq ePsf] s'/f 8fS6/n] g} atfP .
sf]xL cfkmGtx¿n] ;'gfP, æl;:6 t lbdfudf k'u]kl5 nfef{ x'G5 . To:tf] /f]uLsf] lbNnLdf ck|];g ub}{ xKtf xKtfdf nfef{x¿ lemSb} kmfn]sf] cfˆg} cf‘vfn] b]lvof] .Æ
…ca eg] d]/f] klg hLjg cj;fglt/ nfUg yfn]5Ú eGg] dx;'; x'g yfNof] . af]nL klg n7]a|f]n7]a|f] x'g yfn]sf] lyof] dnfO{ t yfxf x'Fb}GYof] t/ c¿n] d]/f] af]nL lalu|Psf] yfxf kfpFy] . sf7df8f}+ ldln6/L xl:k6ndf aNntNn ;do lnP/ Pd=cf/=cfO{= ul/of] . l/kf]6{ nu]/ 8f= rfª sxfF k'luof] . pgn] rf]/ cf}‘nf 78ØfP/ ;dfTg eg] . d}n] ;dft]‘ . c¿ klg To:t} k/LIf0fx¿ u/] / Pd=cf/=cfO{= l/kf]6{ x]/] . eg]— ælbdfudf l;:6 5 . cflQg' kg]{ cj:yf 5}g . d Ps dlxgfsf nflu bafO lbG5' . To:n] lgsf] eof] eg] 7Ls} x'G5 . lgsf] ePg eg] ck|];g ug'{k5{ .Æ
tL 8fS6/n] dnfO{ gjhLjg lbPem}‘ efg eof] t/ bafOn] lgsf] kf/]g eg] ck|];g ug'k5{ eg]sf lyP . ck|];g === 6fpsfsf] ck|];g afFRg] dg]{ krf; krf; k|ltzt rfG; . bafO vfg ;'? u/]‘ . ;fdfGo cj:yfdf h'sfsf] Pp6f cf}iflw vfP x'g] . ToxL cf}iflw !) lbg;Dd lbgsf] tLg kN6, b; lbg;Dd b'O{ kN6 / c¿ b; lbg PskN6 vfP/ km]l/ l;l6:Sofg ug'{kg]{ atfPsf lyP . bafO vfg yfn]F . 8fS6/n] gl;xt lbPsf lyP ls bafO vfg yfn]kl5 …pN6L eof], l/ª6f rNof] jf d'R5f{ kl/of] eg] t'?Gt} pgnfO{ e]l6xfNg], ToxfF hfg ;Dej ePg eg] kmf]g u/]/ ;f]Wg] .Ú bafO vfg yfn]F, pN6L jf d'R5f{ s]xL ePg . tL; lbg bafO vfO ;Sbf Pp6f lxdfn ;kmntf;fy r9] em}F cg'ej eof] . l;l6:Sofg ul/of], ck|];g ug'{ k/]g t/ lbdfudf l;:6n] rf]6 k'¥ofPsfn] tLg jif{;Dd c¿ bafO vfO/xg' kg]{ 8fS6/n] atfP .
d[Tosf] cfef; jf hLjgsf] cj;fg x'g] cfef; x'Fbf dflg;sf] dgdf s:tf] s:tf] j}/fUo pTkGg x'Fbf] /x]5 . hut lg:;f/ nfUbf] /x]5 . wg ;DklQ t'R5 h:tf] nfUbf] /x]5 . d}n] klg Tolta]nf d]/f] gfdsf] hUuf em08} cfwf bfddf g} laqmL u/]F . dgleq pd|]sf] j}/fUo dflg;sf] dgdf ;w}+ /lx/xg] xf] eg] of] ;+;f/df nf]e, kfk, e|i6frf/, cg}lts lqmofsnfk ;a} ;w}Fsf nflu nf]k eP/ hfg] lyof] .
b'3{6gfsf] s'/f ubf{ub}{ sxfF d t d[To';Fusf] ;fIffTsf/x¿sf] 36gf h'g d}n] ef]u]‘ Totf kf] axlsg k'u]5' . Tolta]nf clxn] h:tf] ;a}sf] xftxftdf df]afOn kmf]g lyPg . kTgLnfO{ s;}n] kmf]g u/]5g\ . ltgL klg cflQb} cfOk'lug\ . ;lx ;nfdt dnfO{ kfP/ nfdf] lgZjf; 5f]l8g\ . ltgnfO{ b]v]/ dnfO{ klg 7"n} e/f];f eof] . lg/Lx d . km]/L ;Dem]F, afFRg' 7"nf] s'/f] xf] . afFr] ToxL 7"nf] s'/f xf] .
:yfgLo kqklqsfx¿n] Tof] b'3{6gfsf] va/ 5fk] . Pkm\=Pd\= /]l8of] sf7df8f}+ afx]s cGt lyPg . d}n] sfd u/]sf] SofDk;sf k|fWofks ;fyLx¿ klg ;'l/P . 6Í, ;"o{, xl/, df]xg / s]xL cGo ;/x¿ P;=kL= clkm;df 8]lnu];g hfg] eP . dnfO{ klg 6«s dflnsn] xsf/]sf] ;Demgf eof] . To;nfO{ klg cfˆgf] zlQm, kx'Fr b]vfO lbpmF eGg] nfUof] . 8]lnu];g uof}F, P;=kL= n] eg]— æHofg dfg]{ pBf]uÚ sf] d'2f rnfpg' x'G5 eg] d hfx]/L btf{ ug{ tof/ 5' .Æ
t/ 8]lnu];gleqs} Pshgf jlsnn] æTof] 7xb}{gÆ eg]sfn] d}n] d'2f btf{ gug]{ lgwf] u/]F . d'2f dfldnf, emu8fn] Ps b;seGbf a9L ;f:tL v]k]sf] d}n] km]l/ csf]{ d'2fsf] emd]nfdf km:g] sfd ul/g‘ . d}n] rfx]sf] eP d 6«s dflnsnfO{ s]xL ;do lgs} b'Mv lbg ;Sy]F . t/ d'2f eg]kl5 ;To / c;n s'/f x/fP/ hfG5, d'2f lhTgsf nflu ;of}‘ em'7f s'/fx¿ ug'{kg]{ x'G5 . dfkmL lbg ;Sg] dxfg\ x'G5 eg] em}+ d}n] dfkmL lbg] lg0f{o u/]F . Tof] 36gfn] d]/f] df]6/;fOsn r9\g] clwsf/dfly rflxF k"/} aGb]h nfUof] . kTgLn] cf1f g} lbOg\— æTof] df]6/;fOsn Tot} a]Rg', 3/ gNofpg' / tkfO{+n] klg cfOGbf slxNo} df]6/;fOsn gr9\g' .Æ d}n] klg ;Dem]F lktfsf] d[To' klg df]6/;fOsn b'3{6gfd} ePsf] lyof] . d]/f] klg x'g ;S5 . d ca tGg]/L xf]Og, k|f}9fj:yfdf k|j]z u/L ;s]sf] d]/f] hLjgdfly kTgLsf] klg k"/f xs nfU5 eGg] ;f]r]/ ;:tf]d:tf]d} df]6/;fOsn Tot} a]r]F . df]6/;fOsn r9\g klg 5f]l8lbPF .
ca cGTodf kqklqsfdf 5flkg] …;dj]bgfÚ af/] klg s'/f ul/xfnf}‘ . s]xL dflg;x¿sf] t afFr'Gh]n kqklqsfdf kmf]6f] t s] gfd ;d]t 5flkPsf] x'Fb}g . cg]s hfnem]n, lts8d, em'7km/]a, wf]sfw8L, e|i6frf/ u/]/ cg}lts 9Ën] cGt/dg df/]/ y'k|} wg/fzL y'kfg{ ;kmn pgLx¿sf] d[To'kl5 ;dj]bgfdf kmf]6f] 5flkG5 h'g pgLx¿n] x]g{ kfpFb}gg\ . cfhef]lnsf s]xL rnfvx¿n] rflxF cfkm" lhpFb} ePsf a]nf kLt kqsfl/tfsf] ;xof]u lnP/ cfˆgf] af/]df kmf]6f] ;lxt va/ 5kfpg ;kmn ePsf x'G5g\ h'g rng} h:tf] klg ePsf] 5 . cfkm}‘n] vr{ u/]/ cfˆgf] af/]df va/ 5fKg nufof] / ToxL va/ ;dsfnLgx¿nfO{ b]vfP/ Wjf; lbof] . dnfO{ klg To:t} dgdf nfUg yfn]sf] 5, d klg d]/f] d[To'df ;dj]bgf 5fKg] ah]6 clxn] g} klqsfsf] sfof{nodf hDdf ul/lbpF ls Û d cfkm}‘ cfˆgf] c;fdlos lgwgsf] ;dj]bgfsf] 9fFrf sDKo'6/df tof/ u/]/ x]g{ yfN5' =======
——————
. .
. .
. .
——————
d]/f] tl:j/
== hGd —@))$.!@.@$.@=== d[To' ===========
d]/f] c;fdlos lgwgdf xflb{s ;dj]bgf======
o:tf] …kmd]{6Ú agfP/ hGdsf] dxndf cfˆgf] hGdlbg /fV5'=/ d[To'sf] dxn vfnL 5f]8\5' . t/ s] crDd < sDKo'6/df d];]h cfpbf h:tf] /ftf] lrGxdf ;+s]t b]vf k5{ / Tof] vfnL 7fp‘df ldtL el/G5 . ldtL cfhs} x'G5 / ;do klg ylkG5 . ;do Ps 306fkl5sf] x'G5 . d]/f] hLjg ca Ps 306f dfq < of] b[li6e|d xf] ls ;f‘Rr} xf] < d /ge'Nndf k/]/ 8ª\u|Ë n85'===========.
äää
KofhL k"mn
KofhL k"mn s'g} k"mnsf] gfd xf]Og . h/fdf Kofhsf] h:tf] ufgf x'g] / k"mn klg Kofh /Ësf] x'g] ePsf]n] KofhL k"mn eg]sf] x'F . KofhL k"mns} af/]df d lsg s'/f ul//x]sf] 5' eg] of] km"n;Fu d]/f] hLjg sxfgL ufFl;Psf] 5 . ;+of]u g} egf}F dnfO{ ha k"mn rflxG5, of] KofhL k"mn g} pknAw ePsf] x'G5 .
d]/f] klxnf] cJoQm cd"t{ k|]d klg KofhL k"mn lbP/} d}n] JoQm ug{ vf]h]sf] lyPF . en} Tof] PstkmL{ k|]d k"0f{ x'g ;s]g . tfklg Tof] d]/f] s]6Lk|ltsf] klxnf] cfsif{0f Pj+ dfof b]vfpg] / kfpg] klxnf] k|of; lyof] . d]/f] dfofn' agfpg] klxnf] cfsfª\Iff KofhL k"mndfk{mt JoQm ug{ k'u]sf] lyPF . Tof] If0f slxNo} d]/f] dfg;k6af6 d]l6g ;s]g, cld6 eP/ a;]sf] 5 .
dg/fgL dnfO{ c;fWo} dg kYof]{ . p;nfO{ d d]/f] dgs} /fgL ;DemGy] / p;};Fu dgdg} k|]d uy]{ . k|]d ;fob dgs} cg'e"lt xf]nf . cfFvfdf pm a;]sL lyO{, dgleq l5/]sL lyO{ . x[bodf l;+xf;g x'G5 eg] Tolta]nf pm g} ToxfF a;]sL lyO{ . dg/fgLsf] dg/fhf d cfk"mnfO{ ;lDem/x]sf] lyPF . yfx} gkfO{ k|]dsf] ct'n ulx/fO{leq d 8'a]sf] lyPF . x/kn p;sf] 5lj dgleq x'GYof], x/If0f d p;nfO{ ;lDem/x]sf] x'GYf]F . ;lDem/xGy] pm d]/L xf], d]/L x'g' k5{ . p;nfO{ k|efljt kfg{ h] klg ug{ tof/ lyPF / ul//x]sf] x'Gy]F .
Ps lbg :s'naf6 kmls{/x]sL p;nfO{ af6f]df 5]s]/ d}n] eg]sf] lyPF—…dg/fgL, ltdLnfO{ k"mn dg k5{ <Ú
…s;nfO{ k"mn dg kb}{g / ÛÚ p;n] d':s'/fP/ eg]sL lyO{ .
p;sf] To:tf] d':sfg dnfO{ 3fon agfpg kof{Kt lyof] . d t dHg" eOxfn]F . otfptf x]/]F, k'mn sxfF kfpg' tTsfn} . t/ kxf8L af6f]sf] l8ndf KofhL k"mn k'mln/x]sf] lyof] . xQkQ Pp6f KofhL k"mn l6k]/ lbFb} eg], …dg/fgL of] k"mn===.Ú To;eGbf a9L c? s]xL eGg ;lsgF .
…k"mn Û<Ú p;n] k"mn ;dftL / ;/f;/ cfˆgf] af6f] nfuL .
k"mn t lbPF t/ k"mn;Fu} eGg'kg]{ d]/f] s'/f, k|]dsf] s'/f cyjf dfofsf] s'/f eGg g;s]sf]df hLjgko{Gt k5'tfO/x]sf] 5' . k|]d k|s6 ug{ rfxGyF] t/ d]/f] cNnf/]kg . l76f}nf]kg k|]dsf s'/f eGg ;lsgF . cfk"mlt/ p;nfO{ cfslif{t kf/]/ k|]d dfofdf k"0f{ ¿kdf leHg rfxGy], ;lsgF . d ;'Vvf w/tL g} /lx /x]F . dfofsf] em/Ln] leHg g;s]sf] ;'Vvf w/tL Û ;'Vvf hLjg ÛÛ
To;kl5 klg dg/fgLnfO{ kfpg] s]xL k|oTgx¿ gu/]sf] xf]Og t/ tL k|oTgx¿ kl/0ffdd'vL ePgg\ . d pko'Qm cj;/ vf]hL/x]sf] x'Gy] . cfzf dgleq anjfg eP/ a;]sf] x'GYof] . t/ dg/fgLn] P;Pn;L k/LIff lbgf;fy p;sf] ljjfx nfx'/];Fu eof] . d}n] kfpg rfx]sf] h"g lanfof], klxnf] k|]d k|s6 ug{ gkfpb} w'nf]lk7f] eof] . Tolta]nf d cToGt l/Qmtfsf] ulx/fOleq v;]F . dnfO{ ;+;f/ z"Go nfUg yfn]sf] lyof], hLjg Psbd} vNnf] . d /f]PF klg PsfGtdf t/ /f]P//f]P/ cfk}mn] cfk"mnfO{ ;DefNg' afx]s d;Fu csf]{ lasNk lyPg . PsfGTfdf w]/}w]/} /f]P/ d}n] dg/fgLnfO{ e'Ng] k|oTg u/]F, e'n]F klg lgSs} . t/ k"/f e'Ng ;lsgF . pm d]/f] :jKg ;'Gb/L eP/ d]/f] hLjge/ e'mlNs /xL . pmeGbf ;'Gb/L csf]{ o'jtL d}n] b]Vg} ;lsgF . p;nfO{ h;/L d}n] k]ml/ csL{ s]6LnfO{ dg k/fpg} ;lsgF . xfo, of] d]/f] dg Û d cfk}m cfZro{rlst 5' . of] dg a'4Ln] rNb}g eg] s]n] rN5 < d}n] ljj]s k'¥ofP/ cg]s ;Demfpg vf]Hbf klg pm cfˆgf] l9kLdf cl8 g} /x]sf] 5 . pm dg/fgLeGbf ;'Gb/ s]6Lx¿ x'G5g\ eg]/ dfGg rfxb}g / c? s]6Lx¿k|lt cfslif{t x'g dfGb}g .
To;kl5 dnfO{ s]6Lx¿l;t ljsif{0f k}bf eP5 ls Û d]/f cgluGtL s]6L ;fyLx¿ eP . sn]hdf k9\bf s}of}F s]6Lx¿ dnfO{ cfˆgf] k|]dL agfpg rfxGy] . To:tf] ;ª\s]t ug]{x¿ y'k|} lyP . kf6L{df sfd ubf{ t s}of}F o'jtLx¿n] ljjfxs} k|:tfj /fv] . ;fyLx¿n] ljjfx ug]{ ;'emfj slt lbP, slt lbP . t/ d 9'Ëf eP5', d]/f] dg 9'Ëf eP5 . gf}gLh:tf] dg hd]/hd]/, ;'s]/;'s]/, 98]/98]/ cg'e"ltxLg kmnfd eP5 . k|]ddf kUng} g;Sg] h8 eP5 . xf]nf / t d}n] c? s'g} s]6LnfO{ x]b}{ x]/LgF, gx]/]kl5 dg k/fpg], k|]d ug]{ s'/f ePg .
laBfyL{ /fhgLltdf d Ps;'/] eP/ xf]ldPF . hgtf, /fi6«, d'lQm / /fhg}lts l;4fGtx¿df d}n] cfk"mnfO{ olt w]/} tlNng u/fPF ls d}n] csf]{ k6s s]6Ll;t k|]dsf] sNkgf ;d]t u/LgF . laBfyL{ g]tf ePF d . ;}4flGts k':tssf 7]nLx¿ kl9/xGy] . ;flxTo klg d cWoog uy]{ t/ d ;flxTonfO{ :jtGq lx;fan] cWoog ulb{gy]F . /fhgLltsf] bf;Lsf] ¿kdf ;flxTo cWoog uy]{ / ;flxTodf j0f{g ul/Psf k|]dsf s'/fx¿n] dnfO{ ulx/fO;Dd k|efljt kfg{ ;Q}mgy] . k|]dn] cyjf dfofn] dnfO{ ufNb} ufn]g .
hLjg d]/f] Psnsf6] eO;s]sf] lyof] .
qmflGt, d'lQm, Tofu, alnbfg, ;ª\3if{=== d k'/} /fhgLltdf lgln{Kt eO;s]sf] lyPF . laBfyL{ g]tf d k/LIffdf k]mn eP/ d]/f lk5nUu' sfo{stf{x¿eGbf kl5 kg'{ knf{ eg]/ kf7Ø;fdu|Lx¿ klg cToGt ldlxgt u/]/ k9\y] . k/LIffdf d ;b}j /fd|f] cÍ NofP/ pQL0f{ eO/x]sf] klg lyPF . k9fO{ ;s]kl5 gf]s/L vfP/ a:g'sf] ;§f e"ldut /fhgLltdf ;lqmo x'Fb} qmflGt ug{sf nflu hª\untk{m k;]F . b; jif{sf] cjlw slxn] sxfF, slxn] sxfF < tflnd, k|lzIf0f, zfl//Ls Jofofd, s8f cg'zf;g, k/]8, cfqmd0f, k|Tofqmd0f, s'lbs'bfO{ clg s'g} klg a]nf b':dgx¿åf/f dfl/g ;Sg] cj:yf . k|]d / ljjfxaf/] ;f]Rg] s'/f ePg .
k|]d eg]sf] Zff/Ll/s ;Dks{ xf]OGf . ef]s nfu]sf] a]nf vfPem}F Tof] cfjZostf k"/f ubf{ k|]d x'G5 eGg] xf]Og . k|]d t o:tf] kljq efjgfTds dfgl;s på]u, ;+j]u, cg'e"lt, Tofu, ;dk{0f, Pscsf{df ljnog / pTs[i6 df]Ifsf] l:ylt xf]nf ls Tof] sxfF hxfF;'s} / hf];'s}n] k|fKt ug{ ;S5g\ / Û
cem d]/f] x[bodf t dg/fgL al;;s]sL lyO{ . dg/fgL csf{sL eP klg p;n] cf]u6]sf] x[boleqsf] :yfg l/Qm ePg . ToxfF c? s;}nfO{ d}n] :yflkt ug}{ ;lsgF . c? s;}n] Tof] :yfg u|x0f ug{} ;s]gg\ . p;n] på]lnt u/]sL k|]d efj / efjgf c? s;}n] k]ml/ kqmg} ;s]gg\ . sf]lknfd} em/]sf] k|]dk"mn k]ml/ kmqmg} ;s]g .
k|]dsf] e|ddf k/]sL ;'nf]rgfsf] d[To'df klg d}n] oxL KofhL k"mn p;sf] lrxfgdf r9fPsf] lyPF . p;sf] d[To' ePsf] rf}sL cfqmd0fsf] Tof] b[io cem} d]/f] dfg;k6df rnlrqem}F :ki6 cfO/x]sf] 5 .
rf}sL cfqmd0fsf] nflu xfdL k"/f tof/Lsf ;fy cufl8 al9/x]sf lyof}F . ldlnl;ofsf] g]t[Tjdf cufl8 cufl8 7'nf] ufFpn] dfgj ;d'bfosf] eL8 dfOsdf cfTd ;dk{0f ug]{ r]tfjgL kmnfSb} xNNff xf]xNnf ub}{ al9/x]sf] lyof] . To;kl5sf k+ª\lQmdf hgo'4sf of]4fx¿ k"/f tof/Lsf ;fy 3]/f agfP/ al9/x]sf lyof}F . clGtddf 8f]sf] af]s]sf el/ofx¿ sf]bfnf], emDkn, km?jf cflb ;fdfgx¿ af]s]/ lxl8/x]sf lyP . ltgLx¿s} ;fydf s]xL 8fS6/, :jf:Yf ;xfos / cf}iflw 6f]nL klg lxl8/x]sf lyP .
cfTd;dk{0fsf] r]tfjgL ;'g]/ klg k|x/Lx¿n] cfTd ;dk{0f u/]gg\ . pgLx¿n] kmfol/Ë ug{ yfn]sf lyP . xfdL hgof]4fx¿n] rf/}lt/af6 kmfol/Ë ub}{ rf}sL 3]l/;s]sf lyof}F . /ftsf] cGwsf/df e]/L ;r{ nfO6sf] pHofnf]df xfdLn] pgLx¿dfly uf]nL / adaf/Lsf] aiff{ u/fof}F . k|To'Q/df pgLx¿n] klg uf]nLsf] jiff{ u/fP . d;Fu} ;fydf /x]sL ;'nf]rgf ;'/L eP/ uf]nL xfgL /x]sL lyO{ . p;sf] 5ftLdf uf]nL nfu]5, …P]ofÚ s/fP/ 9nL . p;nfO{ h'g uf]nL nfu]sf] lyof] Tof] uf]nL p;n] cfˆgf] 5ftLdf yfk]/ dnfO{ g5n]sL eP d]/f] 5ftLdf nfUg] lyof] / d 7x/} x'g] lyPF . p;n] cfk"m d/]/ dnfO{ arfO{ . wGo ;'nf]rgf Û
;'nf]rgf;Fu} xfd|f lt; hgf of]4fx¿n] ;xfbt k|Kt u/] . Zfq'kIfsf (*hgf d/] . afFsL /x]sf b':dgsf hjfgx¿n] cfTd;dk{0f u/] . Tof] rf}sL xfdLn] lhTof}F . 7"nf] kl/df0fdf aGb's / uf]nLu¶f sAhf ug{ ;kmn eof}F . Tof] ;a} lnP/ kmls{g] qmddf ufFpn] / ldlnl;ofx¿n] vg]sf] vfN8f]df ;'nf]rgf nufot c? d/]sfx¿nfO{ uf8Øf] . ;'nf]rgf d;Fu cToGt glhs ‰oflDdPsL lyO{ . pm ;lDemGyL d p;nfO{ k|]d u5'{ / cToGt pT;flxt eP/ ;DaGw /fVyL . d klg p;nfO{ k|]d u/]em}F uy]{ t/ d]/f] ?vf] ;'Vvf dg s;}nfO{ k|]d ug{ ;Qm}gYof] . tfklg d]/f] dg p;sf] d[To'df /f]O/x]sf] lyof] . d pm ufl8Psf] lrxfgdf k"mn r9fpg rfxGy] . k"mn sxfF kfpg' / Û otfptf vf]Hbf KofhL k"mn e]6]F . ToxL KofhL k"mn efj'stfsf;fy p;sf] lrxfgdf r9fPF / eg]F, …cnlabf ;'nf]rgf Û cnlabf ÛÛÚ
;'nf]rgfsf] Tofun] k|]d slt zlQmzfnL x'G5 h;sf] k|]/0ffn] dflg; cfTd Tofu ug{;d]t kl5 kb}{g eGg] dnfO{ af]w u/fof] . p;sf] d[To'n] dnfO{ gld7f] kL8f lbO/x]sf] lyof] / Tof] kL8f la;{g s]xL lbgsf] labf lnP/ b'O{ hgf ;fyL lnP/ d 3/tk{m uPF . 3/df d]/f j[4 cfdf a'af / Pshgf alxgL lyP . bfh' efph' kN6gdf lyP . dnfO{ b]Vtf cfdf v';L x'g'eof] t/ pxfFsf] v';L crfgs cfF;'df ¿kfGt/0f eof] .
…dfg], sxfF lyO;\ < xfdLnfO{ s;/L r6Ss} lal;{g ;ls;\ <Ú
…cfdf, la;]{sf] 5'OgF . d b]Zf / hgtfsf] nflu qmflGtdf nfu]sf] 5' . qmlfGt ;kmn x'gf;fy tkfO{Fx¿sf] ;]jfdf xflh/ x'g]5' .Ú cfdfnfO{ hjfkm lbg t lbPF t/ d klg leqleq} /f]O/x]sf] lyPF .
a'af la/fdL x'g'x'GYof] . p7]/ a:g] / aft dfg]{ sf]l;; ul//xg' ePsf] lyof] . s]xL lttf ld7f s'/f eP . n'Sb} cfPsf] d ToxfF pxfFx¿sf] ;]jf u/]/ a:g ;Sg] cj:y} lyPg . ;'/fsLx¿n] yfxf kfP eg] ks8fp k/]/ Hofg} hfGYof] . d]/f] dfq Hofg hfg] xf]Og, cfdf a'afn] klg oftgfsf] l;sf/ aGg' kYof]{ . lem;ld;] laxfg}df labf eP/ xfdL hËntkm{ kmls{of}F . d]/f] dg ;z+lst eO/x]sf] lyof] km]l/ e]6 xf]nf <
s]xL lbgd} ;'g]F, dnfO{ vf]Hb} cfPsf] b':dgx¿n] d]/f] la/fdL lktf / cfdfnfO{ x'g;Dd oftgf lbP . cdfg'lifs oftgf vKg g;s]/ pxfFx¿ b'j}hgfsf] k|f0f uof] . d}n] l/;n] d'¶L s;]F . abnf lngsf lglDt xfd|f] ;Dk"0f{ ;}lgs zlQm kl/rfng u/]/ To; If]qdf ;}lgs cleofg rnfof}F . b':dgx¿ k5fl8 x6\b} efu] . ufFp xfdLn] sAhf u¥of}F . d}n] cfdfa'afsf] Zfj uf8]sf] 7fFp kQf nufPF . pxfFx¿k|lt >4fsf] k"mn d r9fpg rfxGy]F . t/ ;a} k"mnx¿ b':dgsf] ;}lgs a'6n] s'Nr]/ gfZf eO;s]sf lyP . 6f9f hËndf s]xL KofhL k"mn k'mln/x]sf lyP . d}n] d]/f] cfdfa'afsf] ;dflwdf klg cfF;'sf yf]kfx¿sf ;fy oxL KofhL k"mn r9fPF .
;+;bjfbL bnx¿;Fu lbNnLdf afx|a'Fb] ;dembf/L ePkl5 hgcfGbf]ngn] ;kmntf kfof] . lg/+s'z Joj:yf 9Nof] . hËndf a;]/ hgo'4 ul//x]sf xfdL d'lQm of]4fx¿n] klg zflGtk"0f{ hghLjgdf kbfk{0f ug]{ df}sf kfof}F . ;+lawfg ;efsf] r'gfjdf d klg pDd]bjf/ eP/ ljhoL ePF . ;kgfh:t} d klg klxnf] kª\lQmsf] g]tf eP5' . dGqL eP/ /fHo ;~rfng ug]{ 7"n} dflg; eP5' .
zlQmn] dflg;df cxÍf/ k}bf gug]{ s'/} ePg . zlQm pGdfb;Fu} d klg ljnf;L hLjg;Fu cEo:t x'Fb} uPF . ljnf;L hLjgsf nflu ef}lts ;fdu|Lx¿ hf]8\b} nu]F . a}ª\s Aofn]G; a9\b} uof] . lxhf] clª\usf/ u/]sf] ;}4flGts s'/fx¿ yf]lqg yfn] . sxfF ;j{xf/fsf] clwgfosTjsf] hgjfbsf] nflu n8\g] xfdL k'/} k"FhLjfbsf] bf; eP5f}F yfx} gkfO{ . xf]Og yfx} kfP/ xfdL Tot}lt/ nxl;b} uP5f}F . lxhf]sf] xfd|f] qmflGtsf/L TofuL 5ljdf wldnf]kg nfUg yfn]5 / xfdL 3[l0ft aGb} uP5f}F .
km]l/ ePsf] r'gfjdf dnufot y'k|} xfd|f pDd]bjf/x¿ xf/] . xf/L;s]kl5 kf] xfd|f cfFvf v'n] . xfdLn] af6f] la/fO;s]sf lyof}F . xfdLl;t l;4fGt lyPg . hgtfnfO{ d'Qm u/]/ ;DkGgtf / ;'v lbg] eg]/ xfdLn] af8]sf] ;kgf t'lx;s]sf] lyof] . r'gfj xf/]/ zlQmsf] 3]/faf6 lgsflnPkl5 d klg emNof:; ePF . dl;t ;DklQ afx]s s]xL afFls lyPg . k|f}9fj:yf cfO;s]sf] lyof] . d]/f] cfdf a'af 5}gg\ . bfh' efph'sf] cfˆgf] kl/jf/ 5 Tof] d]/f] xf]Og . tGg]/Lsfn ;dfKt eO;s]sf] d kl/jf/ljxLg l/Qf] /x]5' . t'R5 ;DklQsf nflu d]/f] hLjgsf] pRr cfbz{, l;4fGt, d"No, dfGotf, Tofu, alnbfg, ;ª\3if{ / uGtJosf] pTsif{ ;dfKTf ePsf] kfpFbf d olt w]/} ljrlnt ePF ls em08} em08} ljlIfKt x'G5' ls eGb} 8/fpg yfn]sf] lyPF .
hLjgsf] ;'gf}nf] cjlw ;dfKt eO;s]sf] lyof] . ;fFrf] k|]d d}n] g s;}nfO{ ug{ ;s]F, g d}n] g} kfpg ;s]F . /fhgLlt klg kljq, s~rg, hglk|o / hg;dly{t /x]g . kmf]xf]/L /fhgLltdf d / d]/f ;fyLx¿ r'n'{Dd} 8'aL ;s]sf lyof}F . kmf]xf]/L /fhgLltsf] uf]l6 eO;s]sf xfdLx¿nfO{ hgtfn] r'gfjdf x/fP/ ultnf] emfk8 xfg]sf lyP . t/ xfdL wfFwnL eof] eGb} cfˆgf] gfs hf]ufpg] sf]l;;df nfu]sf lyof}F . zlQm xftaf6 lrKn]/ uPkl5 dnfO{ klg k'm;{b eof]— hLjgnfO{ kms]{/ x]g]{, lgofNg] / d"Nofª\sg ug]{ .
d}n] d]/f] hLjgnfO{ cfˆg} hL2Lkg / p80btfn] vf]qmf] agfPsf] /x]5' . dg/fgL s] d]/L lyO{ / < pm d]/L lyOg / d]/L eOg . dg/fgL d]/L geP kl5 d}n] p;nfO{ la;]{/ csL{ dgsL /fgL vf]Hg' kYof]{ . xf]Og / <
dg/fgL d]/L x'g g;s]kl5 klg p;nfO{ d}n] dgaf6 lgsfn]/ kmfNg ;lsgF . p;nfO{ e'Ngs} nflu /fhgLltdf xf]ldPF, qmflGtdf xf]ldPF . zlQmdf k'u]sf] a]nf ljnfl;tfdf /f}l;PF . s}of} tg/fgLx¿nfO{ lsrLldrL kf/]F . t/ tL x/]s lbgx¿df klg dg/fgLaf/] / p;sf] hLjgaf/] ;a} s'/fx¿sf] hfgsf/L /flv/x]sf] lyPF .
dg/fgL ;fª\s]g;Fu ljjfx ePkl5 kN6g uO{ . kN6gdf nfx'/]gLx¿sf] sfd} s] x'GYof] / Û 5f]/f5f]/L hGdfpg] d]l;gh:t} p;n] klg b'O{j6f 5f]/f / Pp6L 5f]/L kfO{ . p;n] klt kfO{, 5f]/f5f]/Lx¿ kfO{ . dflg;x¿n] …b]Zf klg x]/L, d'v klg k]m/LÚ eg] klg p;n] k|]d kfpg ;lsg . ;fª\s]g /S:ofxf / emu8fn' klt lyof] . /ftlbg dft]/ p;nfO{ s'6\lk6 uYof]{ . dfof k|]d gkfPsL cefuL pm deGbf klg bofsL kfq lyO{ .
pgLx¿ PskN6 5'§Ldf 3/ cfpFbf xfd|f] e]6 ePsf] lyof] . dg/fgLsf] lgwfp/f] cg'xf/df pbf; pT;fxxLg cfFvfx¿, b'Anf] b]x, l76nfUbL b]lvPsL p;nfO{ b]Vbf dleq b'Mvsf] Psk|sf/sf] ;':s]/fsf] Hjfnf bGs]sf] lyof] . p;n] dnfO{ p;sf] klts} ;fd' Pp6f …6fO6;Ú xft] 3l8 pkxf/ lbPsL lyO{ . d}n] lbPsf] KofhL k"mnsf] cy{ p;n] a'em]sL lyO{ ls Û KofhL k"mnnfO{ xft] 38L;Fu kmsf{PsL lyO{ .
k|]d gkfpg] dflg; cefuL x'G5 . Tof] eGbf cefuL k|]d ug{ g;Sg] dflg; x'G5 . d ;fg}b]lv cefuL lyPF . d]/f] a'afsf] babafd'lg cfdf rfpl/P/ a:g' ePsf] lyof] . cfdfn] rfxFbfrfxFb} klg xfdL 5f]/f5f/Lx¿nfO{ e/k'/ dfof lbg ;Sg' ePg . dfof k|]d gkfPsf xfdLx¿ lgi7'/L dg lnP/ x'ls{of}F . dfof k|]d gkfPsf] dflg; lgi7'/L x'g'sf;fy} lgs[i6 klg x'Fbf] /x]5 .
d cfk"mnfO{ c;n dflg;x¿sf] kª\lQmdf /fVg ;lQmgF . d c?nfO{ k|]d ug{ ;lQmgF . c?nfO{ k|]d ug{ g;Sg]n] cfk"mnfO{ klg k|]d ug{ g;Stf] /x]5 . / t d}n] dnfO{ k|]d ug{ rfxg] o'jtLx¿nfO{ slxNo} k|]d;fy :jLsf/ ug{ ;lsgF . sf]xL Pshgf o'jtLnfO{ :jLsf/]sf] eP d]/f] hLjgsf] ¿k/ª / 9ª clns dfofn' x'GYof] ls Û dg/fgLnfO{ em'lSsP/ PstkmL{ k|]d u/]F, c?nfO{ em'lSsP/ klg k|]d ug{ ;lsgF / d s7f]/, lgb{oL / lgs[i6 ePF .
d laBfyL{ g]tf x'Fbf la/f]wLx¿nfO{ slt x]o b[li6n] x]y]{ / lgs[i6 k|xf/ uy]{ . d}n] s'6\g} gx'g] slt laBfyL{ g]tfx¿nfO{ s'6]/lk6]/} tx nufPF . qmflGtsf/L ePsf] a]nf lgs[i6 kf/fn] aGb'ssf] b'?kof]u u/]F . dfg}{ gkg]{ lgbf]{if dflg;x¿nfO{ ;'/fsL, ;fdGtL eGb} dHhf lnO{ lnO{ lgb{otf;fy cdfgjLo oftgf lbFb} df/]F . lsg d o;/L q"m/ x'g ;s]F x'Fnf <
dGqL x'Fbf d}n] sd{rf/Lx¿nfO{ dfG5] g} ulggF . cfˆgf] ;gscg';f/ cg]sf}F b'Mv lbPF . k};f sdfPF t/ d}n] dflg;x¿sf] dfof, k|]d / >4f sdfpg} ;lsgF . k|]dsf] cefjdf k|]dsf] sfsfs'n eP/} afFlr/x]sf] 5' . ca t ;do lalt;s]sf] 5 . hLjgsf] clGtd sfnv08 glhs cfO/x]sf] 5 . hLjg cj;fgtkm{ ws]lnb} 5 . dg'{eGbf cufl8 PskN6 k|]d pkef]u ug{ kfpmF . k|]d ug{ ;s"F d rfxG5' . dg/fgL / d]/f] hLjgsf] t'ngf u5'{ . deGbf a9L pm b'MvL 5] . zf/Ll/s ;'v k|]d x'Fb} xf]Og . pm;Fu klt lyof], 5f]/f5f]/L 5g\ t/ p;sf] s'g} k|]d ;+;f/ 5}g .
klt /S:ofxf eP/ /f]uL eO{ dl/;s]sf] 5 . 5f]/fx¿dWo] h]7f] 5f]/f] hf]Ol6ª\u|] eP5 . :jf:gLsf] kml/ofdf u6\d''l6P/\ cfdfnfO{ x]nf ubf]{/x]5 . sfG5f] 5f]/f b'Jo{;gL eP/ csfn d[To'sf] l;sf/ eO;s]sf] 5 . 5f]/L HjfOFsf] 3/ uOxfnL . pm PSnL 5], lar/L PSnL 5] Û d p;nfO{ cem} dfof u5'{ ls Sof xf] Û dflg; cfˆgf] ;fgf] gLlh t'li6s} nflu dl/d]6\g] If'b| k|f0fL xf] ls Û lh4L dg, dg a'emfpg g;Sg' hLjgsf] sdhf]/L Û dgs} kl5 s'b\bf s'b\bf klg dg a'emfpg ;lsPg . hLjg v]n ;D‰of] ls kfkL dgn] . / t d;Fu hLjgn] klg gdL7f] v]n v]n]/ ;lsg nfUof] . cem} dg a'emfpg] clGtd k|of;====d dg/fgLnfO{ ;'vsf] ;fgf] :jfbsf] c+Zf lbg rfxG5' . d klg k|]dsf] ;fgf] :jfbsf] c+z rfVg rfxG5' . To;sf nflu of] pd]/df klg d h] klg ug{ ;S5'— ;f]lr/xG5' .
d}n] dg/fgLnfO{ cfsfz kftfn b]vfP/ kmsfPF . x'g t pm / d b'j}nfO{ a'9]zsfnn] k"/} 5f]k]sf] eP klg Pp6} 5fgfd'lg bDklt eP/ cf]t nfu]/ z]if hLjgdf … Ps af/sf] h'gL Û k|]d dfofsf] :jfb rfvf}F==Ú eg]/ cg'go u/]F . p;n] dfgL / clxn] xfdL b'O{ cfk"m /fhLv';L lagf s'g} ljjfxsf] /Lltl/jfh ljjfx aGwgdf afFlwg uO/x]sf 5f}F .
o; pknIodf d p;nfO{ k"mn pkxf/ lbg rfxG5' . a]df};d ePsf]n] cGo ;'Gb/ /ËLrËL k"mnx¿ k'mn]sf 5}gg\ . a]df};d / ;'Vvfdf klg Pp6f KofhL k"mn k'mn]sf] 5 . ToxL KofhL k"mn d pm d]/L a]x'nLnfO{ a]pnfsf] k|]d pkxf/ lbO{/x]sf] 5' . k"mn ;dft]/ pm yf]t] :jl0f{d d':sfg d':s'/fpF5] . d ToxL d':sfgdf cnf}lss ;'Gb/ k|]d ;+;f/ kfp5' . xfdL ToxL k|]d ;+;f/df z]if hLjg /dfpg rfxG5f]}F . k|]dsf] :jfb rfVg rfxG5f}F . dgsf] cw'/f] wf]sf] k'¥ofpg rfxG5f}F .
hLjg ;kgfsf] /dfOnf] Û
cem} dnfOF{ nflu/x]sf] 5 hLjg ;kgfh:t} 5 . ;kgfsf] k|flKt oyfy{ xf]Og, jf:tljstf xf]Og tfklg ;kgf b]Vg' dflg;sf] g};lu{s :jefj xf] . /=== ;kgf b]Vg kfpg' k5{ .
äää
clGtd cfofd
hLjg ljljw /ËLrËL ;'gf}nf] cfofdx¿ kf/ u/]/ lj;h{gsf] glhs clGtd cfofddf k'u]sf] a]nf hLjgaf]w / hLjgsf] dxTj yfxf x'Fbf]/x]5 . afFRg' slt 7"nf] s'/f /x]5 Û afFRg'eGbf 7"nf] s'/f ;+;f/df c? s]xL 5}g . cem s]xL a9L afFRg kfP clGtd cfofdsf afFls kf6fx¿ klg 6]Sg ;lsGYof] ls Û
d]/f] lgoldt tflnsf xKtfdf b'O{ k6s x]df]8fonfOl;; s]Gb|df kTgLsf] x]df]8fonfOl;;sf nflu hfg' ePsf] 5 . x]df]8fonfOl;;kl5 b'O{ jf tLg lbg hLjg nlDaG5 . b'O{ jf tLg lbgkl5 km]l/ b'O{ jf tLg lbg lhGbuL yKg x]df]8fonfOl;; s]Gb| hfg}k5{ .
rf/ 3G6fsf] x]df]8fonfOl;; cjlw pN6L gu/L, Hj/f] gcfO{, z/L/ gafpl8O{ jf c? s'g} ;d:of geO{ ;DkGg eof] eg] Pp6f las/fn o'4 lht]sf] cg'e"lt x'G5 . t/ 8fonfOl;; cjlwdf s]xL g s]xL ;d:of x'g] ePs}n] la/fdL, s'?jf, la/fdLsf] ;fyL jf cfkmGt ;b}j ;hu eO/xg'k5{ .
…cfh xf] ls ef]lnÚ, …clxn] xf] ls e/}Úsf] l:yltaf6 u'h|b} clGtd cfofddf /x]sf cfˆgf] Kof/f] dfofn' klt, kTgL, 5f]/f, cfdf, lblb, alxgL, efO{, bfh' jf ;fyLnfO{ d'[To'sf] d'vaf6 vf]:b} s]xL lbg arfP/ xif{af]w ug'{ clGtd cfofdsf] ;'gf}nf] ljz]iftf xf] .
8fonfOl;; s]Gb|df cfpg] la/fdLx¿sf] h:t} la/fdL s'?jf jf cfkmGtx¿sf cf]7df d':sfg lanfPsf] x'G5 . s[lqd d':sfg b]lvPtf klg kl/l:ylthGo uflDeo{n] ;a}sf cg'xf/ dlng kf/]sf] x'G5 . d klg la/fdL kTgLnfO{ 8fonfOl;; s]Gb|df nfbf, Nofpbf c:ktfn / 3/df dg k|;Gg /fv]/ d':s'/fpFg ;lSbgF . kTgLsf] zf/Ll/s :j:y c:j:y cj:yfdfly d]/f] k|;Ggtf, v';L, cfgGb pdË, ;'vfg'e"lt, /dfOnf]kg, xif{, hf]zhfFu/, cfj]u, ;+++j]u ;a lglxt /x]sf] x'G5 .
8fonfOl;; s]Gb|df 8fonfOl;; ul//xg] j[4, o'jf, s]6fs]6L, dlxnf, k'?if , x/]s pd]/ ;d"xsf cg]s lsl;dsf dfG5]x¿ e]l6G5g\ . Ps k6s e]6]sf] sf]xL eg] af/Daf/ e]l6G5g\ . t/ sf]xL eg] km]l/ e]l6Pnf jf ge]l6Pnf zª\sfsf] 3]/fdf g} x'G5g\ . e]l6Pg eg] …pm /x]g ls jf l;ls:t la/fdL eP/ s'g} c:ktfn uPsf] 5 ls <Ú eGg] nfU5 . ;f]Wg] kf] s;nfO{ < of] oflGqs b'lgofdf cfkm" afx]s c?sf] lrGtf s;nfO{ kf] x'G5 / < yfxf kfP/ klg ug}{ s] ;lsG5 / Û
8fonfOl;; ub}{ kTgLsf] lhGbuL nDafpb} uO{/x]sf] s'/f ;a}nfO{ yfxf eO;s]sf] x'G5 . e]6\g cfpg]x¿ …lar/LÚ eGg] cJoQm xfjefj b]vfP/ hfG5g\ . d c?sf] cufl8 bLgxLg eP/ b':dg x;fpFg rfxGgF . cfFl6nf], ;fxl;nf], kf}/vL / sd{7 eP/ dfofn' kTgLsf] :ofxf/;Def/ ul//x]sf] x'G5' . dh:t} cfdf, a'af, klt, kTgL, 5f]/f, 5f]/L, bfh', efO{, lbbL, alxgL jf ;fyLefO{ 8fonfOl;; ul//x]sf la/fdLsf] ;]jf ul//x]sf 5g\, x'G5g\ .
cfdf
dn]l;of uPsf] 5f]/f] kmls{of] . 5f]/f]sf] lax] ug]{ tof/L ul//x]sL cfdf Tolta]nf 5fFufaf6 vl:5g\ h'ga]nf 5f]/f l;ls:t eP/ c:ktfn n}hfg'kg]{ x'G5 . d[uf}nf /f]u /x]5 . p;n] g} sdfP/ lsg]sf] 38]/L a]r]/ pkrf/ ug{ yflnG5 . 38]/L jf ;DklQ HofgeGbf 7"nf] xf]Og . cfdf 5f]/fsf] 8fonfOl;; ug'{ k/]sf]n] 8fonfOl;; s]Gb| wfO{/x]sL l5g\ . Kof/fnfOl;; ;d]t ePsf]n] 5f]/fnfO{ PDa'n]G;df rf/ kfFr hgfn] NofO{/x]sf x'G5g\ .
æs:tf] x'Fb} 5 <Æ d ;f]W5' .
æv} s] eGg] < cl:t t emG8} d/]sf] . d'v afb}{g . lr;f] kfgL w]/} gvf eg]sf] dfGb}g . emg\ l;ls:t x'Fb} 5 . a'xf/L leqfpg] ;kgf t t'lxof], t'lxof] . ca t 5f]/f afFrf];\ eGg] dfq rfxgf 5 . t/ v} s] ===.Æ
cfdf Psf]xf]l/lG5g\ . ltgsf cfFvfx¿ l6nlkn l6nlkn u5{g\ . ?g rfxG5 dg t/ /f]P/ lg x'G5 s] <Û
d pgLx¿nfO{ gb]v];Dd pgLx¿af/] 9'Ss x'g ;lQmgF . st} Tof] ev{/sf] 5f]/f] dl/;Sof] ls=== dg sxflnG5 .
o'un hf]8L
;'?;'?df 8fonfOl;; s]Gb|df hfFbf ev{/sf ;'Gb/ Ps hf]8L cfO{/x]sf e]l6Gy] . kltsf] 8fonfOl;; eO{/xFbf t?gL kTgL ToxfF /x]sf ;a} dflg;x¿;Fu x+;d'v eP/ aft dfl//x]sL x'lGyg\ . lbgx¿ laTb} hfFbf kltsf] cj:yf lrGtfhgs x'Fb} hfG5 . 8fS6/n] æ/ut lbg'k5{, Nofpg'Æ eg]sf] x'G5 . oftfofft, cf}iflw, Nofa, vfgf cflb cg]sf}+ vr{sf] 8Ë'/, vr{s} cefjn] pgLx¿n] /ut Nofpg ;s]gg\ . klt kfOvfgf hfFbf ToxfF n8Øf], lgs} hgf eP/ 8fonfOl;; ug]{ a]8df x'nfP .
To;kl5 pQm hf]8LnfO{ 8fonfOl;; s]Gb|df e]l6Pg, b]lvPg . s]xL ;dokl5 ;'lgof] — kltsf] b]xfGt eof] /] . clxn] Tof] ;'Gb/ kTgL s] ub{} xf]nL <
PSnf] k'?if
Pp6f 6f9f ufpFsf] dfG5] 8fonfOl;; s]Gb|df a'waf/ cfP/ d++unaf/ / z'qmaf/ 8fonfOl;; u/]/ kms{G5 . pm PSn} x'G5 .
æsxfF a:g'x'G5 <Æ eg]/ ;f]Wbf pm æc:ktfns} jf s'g} wd{zfnfsf] vfnL 7fpFdf ;'T5'Æ eG5 . klxnf lgz'Ns 8fonfOl;; gx'Fbf w]/} la/fdLx¿ k};f lt/]/ 8fonfOl;; ug{ g;Sbf afFRg] ;Defjgf x'Fbfx'Fb} d/]sf lyP . lgz'Ns 8fonfOl;; x'Fbf pm clxn];Dd afFlr/x]sf] 5 . hLjg slt Kof/f] Û pm la/fgf] ;x/df 8fonfOl;; ub}{ PSn} PSnf] ef}tfl/b} eP klg …afFRgÚ' nDafO{/x]sf] 5 . p;sf c? cfkmGtx¿ p;Fu ;x/ cfpg] cj:yf geP/ g} pm PSn} cfpFbf] xf] . ul/anfO{ afFRg' klg ;s; 5 . cfkmGtx¿ rfx]/ klg p;nfO{ d2t ug{ ;Sg] cj:yfdf 5}gg\ xf]nf .
sfnL
Pp6L cUnL sfnL cfOdfO klg 8fonfOl;; ug{ ;w}+ cfpg] u5]{ . p;sf] af/]df yfxf kfpg]x¿n] ;'gfPcg';f/ p;sf] nf]Ug]n] sfG5L lax] u/]/ p;nfO{ PSnL 5f8]sf] /] . !!÷!@ jif{sf] 5f]/f] ;fydf lnP/ cfpF5] . 5f]/f] pd]/eGbf kfsf] hfGg]a'‰g] eP/ cleefjssf] e"ldsf lgjf{x ug'{kg]{ cj:yfdf b]lvG5 . cfdf 5f]/f b'j} cToGt efj's / lrlGtt b]lvG5g\ . d pgLx¿nfO{ b]v]/ ;f]R5' …s] pgLx¿sf] hLjgdf km]l/ pHofnf] cfpFnf <Ú cfzf ug]{ cfwf/ sxLst} b]lvb}g .
csf]{ hf]8L
csf]{ Ps hf]8L klg 8fonfOl;; ug{ cfpYof] . 8fonfOl;; ul//x]sf klt slxn] k]6 9':; km'n]/, slxn] Hj/f] cfP/ la;Grf] eO{/x]sf] x'GYof] . vfgf ?Rb}g eGYof] . 8fonfOl;; s]Gb|df g} lrghfg eP/ pgLx¿;Fu 3lgi6 ePsf lyofF} . kltsf cg]s ;d:ofx¿ b]Vbf xfdL cfkm"n] hfg]sf ;NNffx lbGYof] . ;Nnfx ;Nnfx dfq xf] . ;Nnfx sfof{Goog ug{ cg's"n l:ylt x'g'k5{ . k};f x'g'k5{ . kTgL la/fdL ePsf]n] xfdL sf7df8f}+ pkrf/ ug{ hfG5f}F . Ps dlxgfkl5 kms{bf Tof] hf]8L b]lvPg . s]Gb|sf ;~rfnsaf6 yfxf eof]— kltsf] b]xfGt eO{;s]5 .
;fgf] s]6f]
sf7df8f}+sf] 8fonfOl;; s]Gb|df g} d]/f] kTgLsf] klg klxnf] x]df]8fonfOl;; ePsf] lyof] . ToxfFsf] g]k|mf] jf8{df a:bf Pp6f !@ jif{sf] :df6{ s]6f] klg ToxfF lyof] . p;sf] klg 8fonfOl;; eO{/x]sf] lyof] . p;}sf] lktfaf6 8fonfOl;;;DaGwL …lkm:6'nfÚ, …ls8\gL 6f«G;KnfG6Ú cflb cg]sf}+ hfgsf/Lx¿ d}n] yfxf kfPsf] lyPF . !@ jif{sf] s]6f]sf]] pd]/ gk'lu …ls8\gL 6f«G;KnfG6Ú gx'g] ePsf] x'Fbf pd]/ gk'u'\\\\Gh]n 8fonfOl;; ul//xg'kg]{ s'/f pgn] atfPsf lyP .
Tof] s]6f] 8fonfOl;; ug{ uPsf] a]nf a]8df p;n] 5f8]sf] Hofs]6sf] uf]hLdf %,!) / %)sf] gf]6sf] u•L a'afn] e]6]sf lyP . æ8fonfOl;; ug{ k};f rflxG5, k};fsf] cefj 5 . d}n] eg]sf] lyPF To;}n] cfˆgf] vfhf vr{ / Oi6ldqn] lbPsf] k};f arfP/ /fv]sf] /x]5 .Æ cfFvf l6nlkn kfb}{ a'afn] eg]sf lyP .
kTgLsf] lkm:6'nf tof/ ePkl5 xfdL kmls{of}F . sl/a gf} b; dlxgfkl5 To; s]Gb|df xfdL km]l/ k'u]sf lyof}F . ToxfF xl• / 5fnf dfq ePsf] cl:yk~h/h:tf] b]lvg] cToGt b'Anf] s]6f] e]l6of] . s]6f]sf] lktf cfPsf] eP t d lrlgxfNy] t/ s]6f];Fu cfdf cfPsL lyO{g\ . ;f]Wbf yfxf eof] Tof] clGtd cfofddf k'u]sf] s]6f] sl/a gf} b; dlxgfcl3 xfdLn] e]6]sf] ToxL !@ jif{sf] :df6{ s]6f] g} lyof] . Tof] yfxf kfP/ klx/fdf kxf8 elTsbfem}F xfdL b'j}sf] dg uNof{Dd etfe'Ë elTsG5 . hLjg s;/L slt l5§} nyflnË x'g;Stf] /x]5 . hLjgsf] If0feË'/tf Û
s]xL dlxgfkl5 ;'G5f} Tof] s]6f] /x]g . Tof] :df6{ s]6f]sf] …hLjg afFRg]Ú slt pTs6 rfxgf lyof] Û
hLjgsf] If0feË'/tf Û
8fonfOl;; ul//x]sL kTgL / d}n] hLjgsf] If0feË'/tf 8fonfOl;; s]Gbdf /fd|/L b]lv/x]sf 5f}F . 8fonfOl;; ul//x]sf dflg;x¿sf] hLjgsf] s] e/f];f < ss{nfsf] kftdf kfgLsf] yf]kfh:tf] hLjgsf] If0feË'/tf af/Daf/ cfFvfcuf8L 3l6/x]sf]n] ca To; ;DaGwdf cgle1 eP/ a:g ;Sg] cj:yfdf xfdL x'Fb}gf}F .
æsfhL Û ===Æ
æxF==Æ
æca d afFlRtgF ls ÛÆ al9 la;Grf] x'gyfn]kl5 kTgL elG5g\, eGGf yflN5g\ . ltgsf] egfO{n] d leqleq} tl;{G5', t8\lkG5' . ps';d's'l;P/ xtfl;G5', kL8fn] klUng yfN5' . t/ l/;fPem}F u/]/ eGg] u5'{— æcem} slt ;'vb'Mv ef]Ug' 5 . cem} slt gofF s'/fx¿ ;'Gg' b]Vg' kfOG5 . dg]{ s'/f gu/ .Æ
;+;f/df slt dflg;x¿ d/]sf 5g\, dg]{sf cfkmGtx¿n] Tof] j]bgf ;x]sf 5g\ . ;xg' g} k5{ . d[To' hlt kL8fbfoL eP klg ;a} hGd]sfx¿n] dg}{ k5{ . ;a}nfO{ yfxf 5 . cfkmGtx¿sf] d[To' eO;s]kl5 To;sf] kL8f ;xg'eGbf cfˆgf] lk|o dfG5] hLjgsf] clGtd cfofddf x'Fbf p;sf] k"j{ d[To'cfefif, d[To'sf] sNkgf emg\ cTof;nfUbf] emg\ a9L kL8fbfoL x'G5 eGg] d cg'ej ub}{ 5' .
kltsf] lglDt kTgL / kTgLsf] lglDt klt ;+;f/sf] ;a}eGbf lk|o x'g' :jfefljs xf] . To;}n] …t?gLsf] nf]Ug] gd/f];\, a'9f]sf] :jf:gL gd/f];\ ÛÚ eGg] pvfg rn]sf] xf]nf . To; pvfgsf] u'lb cfh d a'‰b} 5' . d]/L kTgL slhgL klg d]/f nflu ;a}eGbf Kof/L l5g\ . d ltgsf] hLjg /Iffsf nflu h] klg ug{ tof/ x'G5' eGg] cfh dx;'; ug{ yfn]sf] 5' . dnfO{ hlt Kof/f] d]/f 5f]/fx¿nfO{ cfdf 5}g ls ==Û
kTgLsf] pkrf/sf] qmddf dfOtL cfkmGtx¿ ;a}n] ;3fP tfklg C0f a9\b} uof] . lhGbuLe/ Pp6f lzIfsn] sdfPsf] /sd 3/ vr{ ug{ klg ck'u lyof] . art x'g] s'/} lyPg . kTgLsf] pkrf/df k/]sf] C0f ltg{ Pp6f 38]/L a]Rg'kg]{ eof] . Tof] 38]/L a]R5' eGbf Pp6f 5f]/fn] eg]sf] lyof]— æ;a} ;s]/ hfg] <Æ
æTof] 38]/L xfd|f] k'Vof}nL ;DklQ geP/ cfdfnfO{ dfOtLn] lbPsf] xf] . p;}nfO{ lbPsf] 38]/L p;}sf] pkrf/sf] nflu a]Rg' k/]sf] 5 .Æ d}n] eg]kl5 dfq pm r'k ePsf] lyof] .
ætkfO{Fx¿sf] z]vkl5 d w]/} wg sdfpF5' .Æ afFRgcsf]{ 5f]/fn] klg KofRr} eg]sf] lyof] . 5f]/f s] eG5 < s;/L xfdL dftflktf p;sf] wg sdfpg] s'/fdf afws aGof] < 5Ss k/]sf lyof}F Û cfdfn] t eg]sL klg lyO{g\ æclxn] rfxLF s] sf/0fn] sdfpg ;Q}mg;\ < xfdLn] /f]s]sf 5f}F / Û afa'cfdf slxn] d5{g\ eg]/ klv{ g;s]sf] xf];\ .Æ
5f]/fsf] cem clk|o hjfkm ;'Gg gk/f];\ eg]/ d}n] pgLx¿nfO{ yfdyfdy'dy'd kf/]/ Tof] pl7;s]sf] ljjfb ;fd;'d kf/]sf] lyPF . t/ To; s'/fn] xfdL dftflktfsf] x[bodf chªsf] k|Zg t];f{O{ lbof] . cfhsf 5f]/f5f]/Lsf lglDt dftflktfeGbf ;DklQ 7"nf] /x]5 ls < ef}lts b'lgofdf ;DklQn] x/]s ;DaGwx¿nfO{ lgwf{/0f ul//x]sf] x'G5 ls Û
ul/asf] nflu csfn d[To'j/0f afWotf /x]5 . cfkmGtx¿n] d2t gu/]sf] eP d]/f] kTgL klg klxNo} csfnd[To'sf] d'vdf kl/;s]sL x'GyL . /f]ux¿af/] /fd|/L hfgsf/L geP/ klg la/fdLn] pko'Qm pkrf/ gkfpg] s'/f ljleGg c:ktfnx¿ wfpg yfn]kl5 dnfO{ yfxf ePsf] 5 . yfxf kfP/ klg vr{ ug{ ;Sg] cj:yf ePg eg] s]xL nfUb}g . vr{sf nflu klg ;w}+ cfkmGtx¿s} e/ kg{ g;lsg] x'Fbf d}n] 38]/L a]r]/ kTgLsf] pkrf/ ug]{ lg0f{o u/]sf] lyPF . Hofg} /x]geg] ;DklQsf] s] sfd < afr'Gh]n ;DklQ rflxg] xf] . …dL7f] ;fRg' clGtd ufF;nfO{ / ;DklQ ;fRg' a'9];sfnnfO{Ú d]/f] dfjnL afh]n] d ;fgf] x'Fbf eGg'ePsf] ;DemG5' . 7Ls /x]5 .
38]/L a]r]/ cfPsf] k};fn] d kTgLsf] pkrf/ ul//x]sf] 5' . 8fonfOl;; / cg]sf} vr{x¿ wflg/x]sf] 5' . vr{sf] cefjn] cfjZos pkrf/af6 jl~rt x'g gk/f];\ . ltgsf] csfn d[To' gxf];\— d rfxG5' . ls8gL 6«fG;KnfG6 dw'd]x / pd]/sf] sf/0fn] ;Dej gx'Fbf 8fonfOl;; g} clGtd pkfo xf] . ltgsf] /f]ux¿dfly /f]ux¿— dw'd]x, yfO{/fO8, d'6', pRr /Qmrfk ;a} 5 . cfh xf] ls ef]ln . clxn] xf] ls e/} . d rfxG5' d]/f] kTgL cem} kfFr÷b;÷kGw| jif{ afFrf];\ . To;sf nflu k|oTg/t 5' , :j:ydf ;d:of b]lvgf;fy pkrf/ ul//x]sf] klg 5' . t/ l5b| l5b| eO;s]sf] ef8fdf slt a]/;Dd kfgL gr'lxO{ /lx/xg ;Snf < /f]u /f]un] hh{/ kf/]sf] z/L/ eP klg dg rfxLF hh{/ gxf];\ eg]/ ltgnfO{ k|;Gg /fv]/ afFRgsf nflu k|]l/t pT;flxt /fVg] k|oTg ul//xG5' . d]/f] dfq k|oTgn] s] xf]nf / Û
c?sf nflu xfd|f] hLjgsf] d"No s]xL gxf]nf t/ cfˆgf nflu hLjg d"Nojfg x'G5 g} . …ltdL aLgfsf] hLjg =d ;f]Rg klg ;lQmgFÚ uLtem}F d ltgL lagf ktem8 dfq /xg]5' eGg] dnfO{ /fd|/L yfxf 5 . ltgn] dnfO{ hLjgdf h]h:tf] ;'v lbOg\ To;sf] df]n ltg{ clGtd cfofddf /x]sL ltgnfO{ x/ k|sf/n] ;Gtf]if, ;'v, cfgGb, t[lKt, hLjgk|lt pT;fx lbg rfxG5' ;fy} d[To'nfO{ ;xh 9Ën] :jLsfg{ ;Sg] jL/fËgf agfpg sf]l;; ul//xG5' . hLjg cj;fgglhs k'Ubf emg\emg\ /dl0fo x'Fbf] /x]5 . afFRg] ;a} pkfox¿sf] vf]hL / cjnDjg ub}{ cem s]xL a9L afFRg kfP clGtd cfofdsf afFls kf6fx¿ klg 6]Sg ;lsGYof] ls Û eGb} cfzfsf] ;xf/fdf afFlrbf] /x]5 .
hLjgsf] If0feË'/tf Û hLjg If0feË'/ ePs}n] ;'Gb/ dfofn' cgdf]n 5 . cj;fg emg\emg\ glhs eO/x]sf] cfefifn] dg 89fpg' :jefljs x'G5 . dg xf], s'g} s'g} a]nf a/flnG5 g} . o:tf] a]nf æca d afFlRtgF ÛÆ eGb} ltgL ?lG5g\ . d x]l//xG5' ===t/, d ?g klg ;lSbgF .
/fli6«o d[uf}nf s]Gb|, uf]N5f cfFvf c:ktfn, la/f6gu/
b'O{ lbgsf] kfx'gf
ætkfO{F klg lxF8\gf];\, d]/f] dfOtL ufpF . b'O{ lbg a;]/ d]/f bf}t/L ;fyL, Oi6ldq ;a}nfO{ e]6f}F .Æ
d hfg EofplbgF eg]/ ltgn] ¿kfnfO{ ;fyL vf]h]sL lyOg\ . d ltgLx¿;Fu ;;'/fnL hfG5' .
;;'/fnL ufpFdf k'Ugf;fy lsl;dlsl;dsf dfG5]x¿ e]l6g yfN5g\ . d kfsfx¿sf HjfOF, ev{/sfx¿sf e]gf eOxfN5' . ufpFn] lgisk6 Jojxf/ dnfO{ /fd|f] nfU5 . ;/:jtL -;¿_ dfOtL ufpF hfg] ePkl5 g} v';L x'g yfn]sL lyOg\ . cfˆgf gftfuf]tf, Oi6ldq, bf}t]/Lx¿nfO{ e]6\bf ltgsf] pT;fx x]g{ nfos lyof] . ¿kf klg v';L g} b]lvlGyg\ . xfd|f] klxnf] e]6 ;fnL gfo'df;Fu x'G5 .
kTgLn] dnfO{ ;'gfPsf] cfwf/df ;fnL gfo'dfaf/] d}n] 5'§} cfˆgf] wf/0ff agfPsf] x'G5' . gfo'df ;'zLn, Odfgbf/ / st{Jok/fo0f x'Fbfx'Fb} klg ltgsf] ;Dks{df cfPsf dfG5]x¿n] pgnfO{ wf]sf lbP . …hLjgsf] rfsfr'nLdf slxn] dfly slxn] tnÚ l:ylt a]xf]b}{ cfh;Dd hLjg ;ª\3if{df of]4fem}F 8l6/x]sL l5g\ .
æe]gfHo", s;f] u/L af6f] la/fpg' eof] < ls lbbLnfO{ Ps} lbg klg 5f]8\g g;s]/ <Æ gfo'df 7§f dhfsdf xfF:b} elG5g\ .
æxf] lg . oltsf jif{ hf];Fu latfOof], of] 9NsFbf] pd]/df lsg 5f8\g] < lbbL t 5Fb} 5, ;fnLx¿sf] dfofn] klg tfg]/ cfPsf] . ;fnL b]v]/ dg axlsG5 . xf === xf === xf ===Æ ;fFRr} g} dg t?0f eP/ cfpF5, :km"lt{ z/L/df ckem{6 b]vf k5{ .
æcfDd}, lbbL hltsf] t xfdL 5}gf}F x} .Æ
ælbbL a'9L eO:fsL, ltdLx¿ ev{/sL /fd|f 5f} . dg 8udluG5 ls eGg] 8/ kf] nfUg yfn]sf] 5 .Æ
ælbbLn] dfln{g\ lg .Æ pgL lbbLnfO{ x]l5{g\ . ;¿ / ¿kf klg lgisk6 ;fnL e]gfsf] ukmdf d':s'/fO/x]sf x'G5g\ .
;¿, ¿kf / gfo'df ukmsf] ulx/fOdf r'n'{Dd 8'Ag yfN5g\ . ;¿ o:t} cj0f{gLo ukmsf] cfgGb pkef]u ug{ b'O{ lbg a:g] u/L cfPsL l5g\ .
d lstfa k9\b} cf]5Øfgdf 9NsG5' . cfFvf lstfadf eP klg Wofg cGt} uO/x]sf] 5 . dfG5] s] xf] < gfo'df cfheGbf w]/} jif{cufl8 e]6\bf s:tL lyOg\ < pgn] ef]u]sf cg]sg hLjgsf ptf/r9fjx¿ yfx} gkfO{ ;Demg yfN5' .
gfo'df cfdf gePsL 6'x'/L . afa' sxfF stf cGt} uP . dfjnL ufpFdf w'nf]lxnf]df n8\b}, nf]6\b} af/lagfsf] km"naf/Lsf] km"nem}+ x'ls{P/ km'lng\ . eFd/fx¿ em'lDdg yfn] . em'SsfP/} df}/Lx¿n] /; r';] . ltgL cljjflxt} ue{jtL eOg\ . km6fxf s]6f]n] …laafx u5'{Ú eGg] ljZjf; lbnfP/ wf]sf lbof] . /f]O{/f]O{ dg]{ cj:yfdf k'u]sL ltgnfO{ Pp6f b]jb"tn] ckgfof] . k]6sf] aRrf / ltgnfO{ :jLsf/ u/]/ hLjg lbof], ;'/Iff lbof] . b]jb"t;Fu} clxn] klg ltgL al;/x]sL l5g\ . p;n] ltgnfO{ cfhko{Gt cfk"mn] ;Sg] ;'v lbPsf] 5, ;fy lbPsf] 5 . 5f]/L hlGdof], k9fP/ x'sf{P/ nfos agfPsf 5g\ . clxn] Tof] 5f]/Lsf] ljjfx eP/ gfgLx¿ klg eO;s]sf 5g\ . c? b'O{ 5f]/f / Ps 5f]/L 5g\ . 5f]/f ck"j{ c/a uPsf] 5 eg] csf]{ uf}/j dn]l;of uPsf] 5 . b]jb"t cfkm}+ klg 7]Ssfk§f / hUufsf] sf/f]af/ u/]/ /fd|} cfDbfgL ul//x]sf 5g\ . 3/sf] cfsf/, ;hfj6 / gfo'dfsf] ;'gsf cfe"if0fx¿n] pgLx¿sf] ;DkGgtfsf] emns lbO/x]sf] x'G5 .
;f9'efO sfds} l;nl;nfdf aflx/ uPsfn] e]6 x'g ;s]g . ;'g]sf] lyPF— pgL ;fdflhs ;]jfdf ;+nUg /xg] ePsfn] ;fdflhs k|lti7f klg /fd|} kfO/x]sf 5g\ . dfG5]nfO{ s] rflxof] / < hLjg u'hf/f ug{sf nflu kof{Kt cfDbfgL, ;fdflhs k|lti7f / 3/df cfkm"n] eg]sf] dfGg] kl/jf/ . oL ;a} pgnfO{ pknAw 5g\ . t/ /ftlbg s'bfs'b, Jo:ttf . d pgL;Fu wLt d?Gh]n s'/fsfgL ug{ rfxGy]F t/ Tof] k"/f ePg . a]n'sL x'g nfUbf xfdL gfo'df / ltgsL 5f]/L vfGg'df;Fu labf x'g nfUbf gfo'df g/fd|/L /f]Og\ ;fy} ;¿ klg . ¿kfn] klg pgLx¿sf] ?jfOdf ;fy lbOg\ . ?Fb} pgLx¿ 5'l§G5g\ . 5'l§g] a]nf cToGt ;fgf] :j/df gfo'dfn] eg]sf] ;'G5'— ælbbL, d t b'O{ lbgsf] kfx'gf .Æ
b'O{ lbgsf] kfx'gf, dnfO{ dgleq Rjf:; laH5, Pp6f ljiffn' cb[Zo sfF8f . s;/L ltgL b'O{ lbgsf] kfx'gf < ;fFrf] cy{df xfdL ;a} afFr]sfx¿ b'O{ lbgsf kfx'gf xf]OgfF} / < t/ s'/f cs}{ /x]5— ltgnfO{ An8 SofG;/ ePsf] /x]5 . ljb]z uP/ s/f]8f}+ vr{ u/]/ pkrf/ ug{ ;Sg] cj:yf gx'Fbf kltl;t klg ltgn] of] s'/f n'sfPsL /lx5g\ . leqleq} t8\lkP/ sfn klv{/x]sL /lx5g\ . dg yfDg} g;s]/ lbbLnfO{ dfq v';'Ss} of] uf]Ko s'/f eg]sL /lx5g\ . of] yfxf kfP/ d klg ddf{xt x'G5' . t/ xfdL s] ug{ ;S5f} / < ltgL b'O{ lbgsf] kfx'gf Û
¨
xfdL csf]{ 3/tkm{ nfU5f}‘ . b'O{ lbgleq ;a}nfO{ e]6L ;Sg'kg]{ x'G5 . t;y{ xfdL Tof] ;;'/fnL ufpFdf b'O{ lbgs} kfx'gf lyof}F .
;¿sf] bfHo' 6Ígfysf] 3/ k'U5f}‘ . pgL x+;d'v, ldng;f/, /dfOnf / k|efjzfnL JolQmTjsf wgL lyP . ufpFsf k|ltli7t JolQmx¿df pgsf] klg u0fgf x'GYof] . ufpFsf k|d'v ;d]t eO;s]sfn] pgnfO{ To; If]qsf ;a}n] lrG5g\, dfg;Ddfg klg u5{g\ . pgsf] kfnfdf ;fdflhs hfu/0fsf lgs} /fd|f sfdx¿ ePsf lyP . 7"nf] hLp8fn, cfsif{s cg'xf/df xfF:bf ;'xfpFlbnf] bfFtsf nx/ . ;fdfGoeGbf s]xL cUnf] sb, lrl6Ss k/]/ lx8\g] ;fy} hf];Fu klg cfTdLo kf/fdf k|:t't x'g] pgsf] afgLa]xf]/fåf/f d klg k|efljt ePsf] lyPF . ;dfhdf Tolta]nf klg / clxn] klg sf]l;t slt ;DklQ 5, To;sf] cfwf/df dflg;nfO{ d"NofÍg ug]{ rng 5 . ToxL rngsf cfwf/df x]bf{ klg pgL ;DkGg g} lyP / 5g\ . t/ b'O{j6f ljjfx ubf{ klg pgnfO{ ;Gtfg;'v k|fKt ePg .
pgL la/fdL 5g\ eGg] ;'g]sf lyof}‘ . e]6f}‘nf eGbfeGb} klg e]6\g ;lsPsf] lyPg . aNn cfh pgs} 3/ k'u]/ e]l6/x]sf x'G5f}‘ . …Kof/fnfOl;;Ú eP/ lx8\g g;Sg] cj:yfdf pgL Pp6f s';L{df al;/x]sf x'G5g\ .
ægd:t], bfHo' .Æ xfdL xft hf]8]/ gd:t] u5f‘}{ . klxnf t pgL v'§f 5f]P/ cflzjf{b lbGy] t/ clxn] pgn] To;f] ug{ ;s]gg\ .
ægd:t]Æ c:ki6 ¿kdf eG5g\ . pgnfO{ s] eof] < z/L/sf] cfwf efu pgsf] OR5fcg';f/ grNg] /x]5 . Pp6f xftn] vNtLaf6 ?dfn lgsfn]/ cfFvf, gfs, d'v k'R5g\ .
æoL, o:t} 5 . x]/ g 7"nL bfHo'sf] t o:tf] xfnt 5 .Æ, h]7L efph" elG5g\ .
æs] ug'{ < cfkm"eGbf 7"nf] cfOnfu]kl5 . cfkm"n] rfx]h:tf] xF'Fb}g .Æ, ;¿ elG5g\ .
cem} 6Ígfy r:dfleq xftsf] ?dfn l5/fP/ 3/L cfFvf k'l5/x]sf x'G5g\, 3l/ gfs, d'v k'l5/x]sf x'G5g\ . d'v cfF === cfF === u5{g\ . Ps k|sf/n] ;¿ / dnfO{ b]v]/ pgL cs:dft /f]O/x]sf x'G5g\ . ?jfO n'sfpg ?dfnn] gfs, d'v, cfFvf k'l5/x]sf] axfgf u5{g\ . ;¿ klg ?Fnf?Fnf em‘} x'lG5g\ . jftfj/0f efj's / uDeL/ aG5 . vf6df xfdL a:5f}‘ . dg cldnf] eP/ cfpF5 . klxnf 6ÍgfynfO{ b]Vg]x¿ clxn]sf] pgsf] cj:yf b]Vbf cfZro{ rlst x'G5g\ . x[i6k'i6, df]6f]3f6f], 8flnnf], vfOnfUbf] cfsif{s 6Ígfy lvOP/ b'Anf], /f]uL, xf85fnfsf] sÍfnh:tf] cfhsf] pgsf] cj:yf .
æs'g 8fS6/nfO{ b]vfO/xg' ePsf] 5 < 8fS6/n] s] eGof] <Æ d jftfj/0fnfO{ ;xh agfpg k|Zg u5'{ .
æ8fS6/x¿, c:ktfn ulg;fWo 5}g, y'k|} 8fS6/x¿nfO{ b]vfO;lsof] .Æ h]7L efph" elG5g\ . æof] bafO vfg', To;f] ug'{, p;f] ug'{ eG5g\ . ;a ul/;lsof] . t/ pxfFsf] xfnt h:tfsf] t:t} .Æ
æcF ===cF ===Ú s]xLa]/ cF=== cF=== ul/;s]kl5 6Ígfy af]Ng ;S5g\ æ7"nL / HjfOF ;Gr} < D === d t o:tf] eOxfn]F . dw'd]x, An8k|];/ / d'6'sf] /f]u klg 5 . v} s] ug]{ <Æ
æTo:t} xf] bfh' . x/]; vfg' xF'Fb}g . afFRg] an ug'{k5{ .Æ ;¿ elG5g\ .
æxf] lg . xfdLn] ug'{kg]{ ;a} ul/;Sof}‘ . ;Gtf]if dfGg' k5{, oltsf pd/];Dd afFRg kfPsf 5f}‘ . sf]xL t krf;} klg gk'uL v'q's} ePsf 5g\ .Æ d klg yK5' .
æx === xf] . HjfOFn] eg]sf] h:t} d klg ;Demg yfn]sf] 5' . d[To' === v'q's} === ;xh d[To' ===Æ v'?? af]n] clg 6Ss /f]lsP 6Ígfy . v'q'Ss} dg{ kfP x'GYof], ;xh d[To'j/0f ug{ kfP x'GYof] eGg] pgsf] dg;fo d}n] a'em]F . dnfO{ klg dgdf nfU5 w]/} zf/Ll/s, dfgl;s b'Mv oftgf gkfO{ v'q'Ss} ePsf] d/0f /fd|f] xf] . /f]Hg kfOg] eP To:t} d/0f d klg /f]Hbf] x'F .
s]xLa]/ otfptfsf s'/fx¿ eP . elthf] kg]{ cfnf]snfO{ wd{k'q /fv]sf 5g\ . cfnf]s ljb]z uPsf] 5 . pgsf] kTgL / gfgLx¿ 3/df a:5g\ . tL gfgLx¿nfO{ x]/]/ 6Ígfy / kTgLx¿n] dg yfd]sf 5g\ . ;a}nfO{ yfxf 5— 6Ígfy klg b'O{ lbgsf] kfx'gf Û
¨
Ps 306fkl5 xfdL km'k"sf] 3/tkm{ nfU5f}‘ . k'mk" g/dfofsf] plxn]sf] k|rngcg';f/ ;fg}df ljjfx ePsf] lyof] . 3/ hfFbf pgsf] ;f;" / kltn] s'g} lgx'Fdf Tolta]nf s'6]sf lyP /] . efu]/ dfOtL cfPkl5 km]l/ 3/ hfg dflggg\ . nf]Ug] klg l;Fufg r'xfO/xg] ePsfn] dg k/]g /] . csf]{ Pshgf cfˆg} bf}t/L dlxnf ;DaGwf;Fu ;Fu;Fu} a;]sf rf/ bzseGbf a9L eO;Sof] . ;DaGwf nf]Ug] / km'k" g/dfof :jf:gL /] . b'a} cfOdfO{ g} eP klg ;DaGwf nf]Ug]:jf:gL k|wfg jt{dfg ;dfhsf] nf]Ug] h:t} /jflkmnf] kf/fn] g/dfofdfly x}sd rnfP/ al:5g\ . km'k" g/dfof :jf:gLem}+ ltgsf] x/ v6g cfb]z kfngf ub}{ 3/sf] sfdwGbfdf vl6/x]sL d}n] klg b]v]/} cfPsf] lyPF .
tL b'O{ k'mk"x¿sf] hLjg cjnf]sg ug{ d lgs} nfnflot x'G5' . ;¿, ¿kf / dnfO{ ltgLx¿n] ;Ddflgt kfx'gfnfO{ ul/g] x/k|sf/sf :jfut ;Tsf/ u5{g\ . pgLx¿;Fu em08} @&÷@* jif{sL csL{ Pshgf sGg] klg al:5g\ . sGg] klg ljjfx k|:tfjx¿ c:jLsf/ u/]/ ljjfx gu/L a:g] sGof ePsLn] gfd} sGg] ePsf] /x]5 . ltgL klg tL km'k"x¿;Fu a:g yfn]sf] kfFr jif{eGbf a9L eO;s]sf] 5 . tL dlxnfx¿ ukmdf lng x'g yfN5g\ .
æP sGg] . lsg lax] gu/]sf] <Æ
æcf lax] ulb{g‘, lbbL .Æ
æoL d]/f k'mk"x¿ t &) eGbf a9Lsf eO;s] . logLx¿ dl/;s]kl5 sf]l;t a:5f} <Æ
æcf lbbL klg, Tolta]nfsf s'/f Tolt a]n} x'G5 .Æ
æxfdLn] lax] u/]/ hf eg]sf xf}‘, dflGbgF . gful/stf agfP/ s]xL ;Lk ljsf; tflnd u/ eG5f}‘, dflGbgF .Æ
w]/} ca]nf /flt;Dd klg ltgLx¿sf] s'/fsfgL rln/x]sf] x'G5 . s]s] ljifodf s]s] s'/fx¿ u/] xf]nfg\— d ;f]Rb} lgbfpg] sf]l;; u5'{ . lgGb|f nfUb}g . ;f]Rg yfN5'— dfG5]sf] dg . ljlrqsf] x'Fbf]/x]5 . tL km'k"x¿ nf]Ug]:jf:gLh:tf] eP/ a;] . pgLx¿ t To;/L cfhLjg a;], a;] t/ Tof] csL{ sGg] klg lsg ltgLx¿h:t} ePsL xf]nL <
laxfg} xfdL csf]{ 3/ hfG5f}F . sfsL ;'a]bfgL{sf] s/ 6fg{ g;s]/ laxfgsf] vfgf ToxfF g} vfg] lgwf] x'G5 . To; aLrdf ;fnf] gj/fhsf] 3/ lg:sG5f}‘ . ;fnf] gj/fh / pgsL kTgL;Fu s'/f ubf{ yfxf x'G5, pgLx¿sf] hLjg uf8L clxn] t /fd}|l;t rln/x]sf] /x]5 . ljut ;fn pgsL kTgL ;'gdfofsf] hLjg kv]? uËfnfn /fli6«o x[bo /f]u s]Gb|n] d'6'sf] ;kmn ck|];g u/]/ arfPsf] /x]5 . æxfdLnfO{ lsg va/ u/]gf}+ <Æ eg]/ ;¿ cfqmf]; kf]lV5g\ t/ ckem{6 k/]sfn] cfkmGtx¿ s;}nfO{ va/ ug{ gkfPsf] ljjztf ;'gdfofn] JoQm u/]kl5 ltgsf] lrQ a'‰5 . ca rflxF ;Dks{ ug{' lg eg]/ cfˆgf] df]afOn gDa/ lbP/ xfdL sfsL ;'a]bfgL{sxfF kms{G5f}‘ .
;'a]bfgL{ sfsLsf] k|:t'lt ;a} cfkmGtx¿;Fu pT;fxk|b, cfTdLo / ;Ddfgk"0f{ g} x'GYof] . ltgsf] b'O{hgf 5f]/fx¿ hGd]kl5 ;'a]bf/ sfsf ef/ttkm{ uP . ef/t uPkl5 w]/} jif{ kms]{gg\ . ;'a]bf/ t ef/td} sfG5L lax] u/]/ a:g yfn]sf] ;'Gbf ;'a]bfgL{ l/;n] d'd'{l/Og\ . t/ ltgL ug}{ s] ;lSyg\ / < ;f;";;'/fn] x]nf u/] . cg]sf}+ b'Mvsi6 ;xFb}, cg]s ub}{ ltgn] 5f]/fx¿nfO{ x'sf{Og\ . …To; kfkLsf] d'v} x]lb{g‘Ú eg]/ s8f k|lt1f u/]sL lyOg\ . 5f]/fx¿ a9]kl5 b'a} efO nfx'/] etL{ nfu]kl5 eg] ltgsf] ;'vsf lbg lkm/]sf] x'G5 . Pp6f 5f]/f ef/t uP/ a'afsf] cj:yf kQf nufof] . sfG5L cfdfaf6 klg 5f]/f5f]/Lx¿ ePsf lyP . cfly{s l:ylt bogLo ePsf] b]v]/ p;n] g]kfn kms{g vr{ lbP/ cfPsf] lyof] . geGb} xfdL lx8\g dfq nfu]sf lyof}+, sfsf ;'a]bf/ 6'Kn'Ss cfOk'U5g\ .
xfdL v';L x'G5f}‘ . 5'l§df cfPsf 5f]/f, a'xf/L, l5d]sLx¿ klg v';L x'G5g\ . t/ ;'a]bfgL{ sfsL eg] sf]7fleq k;]/ kmtkmtfpg yfn]sL x'lG5g\— æc;QL, s] vfg cfPsf] < oqf] jif{ larNnL kf/]/ =======Æ
pgLx¿sf] kfl/jfl/s emd]nfdf km:g grfx]/ xfdL labf dfluj/L k"0ff{sf] 3/tkm{ hfG5f}‘ . k"0ff{ xfdLnfO{ b]v]/ eG5]— æcfDd'O{, lbbL e]gf < stfaf6 3fd em'lNsof] <Æ
æxfdL cfpFbf To;f] eG5f} eg] af6}af6 kmsf‘}{ ls Sof xf] <Æ d KofRr eG5' .
æsxfF d}n] af6}af6 kms{g'xf];\, eg]sL x'F . v';L JoQm ug]{ tl/sf cfcfˆgf] x'G5 . dflQPsf] e]gfHo" .Æ d':s'/fpFb} k"0ff{ eG5] .
ælbbL ;fydf gePsf] eP u'Gb'|s] ;fnLnfO{ d 7Ls kfy]{ . eG5g\ klg, u'Gb'|s ksfpg kb}{g, ;fnL kmsfpg kb}{g .Æ
æxf], rfp/] a"9f] e]gfHo" ===. n n lbbL e]gf, cfpgf];\ 3/leq . ukm s'/fsfgL a;]/ u/f}nf .Æ
sf]7fleq xfdL k|j]z u5f}{F . ;kmf, ;'U3/, xNsf ta/af6 ;hfOPsf] cfsif{s 7"nf] a}7s sf]7fsf] Psfkl§sf] leQfdf k"0ff{sf] klt nf]sgfysf] tl:j/ em'l08Psf] 5 . To; tl:j/nfO{ vfbf / tf]tf]nfsf] dfnf klx/fOPsf] 5 . Tof] tl:j/ b]Vbf dnfO{ nf]sgfysf] ;Demgf cfpF5 . pgsf] d[To' x'Fbf cfpg g;s]sf]df Ifdf dfUg] lx;fan] d eG5' ævf]O{ ;f9'efOsf] d[To' x'Fbf cfpg ;lsPg . b'Mv gdfg x} .Æ
æcfcfˆgf] sfd, Jo:ttf, To:t} xf] lg .Æ
æHjfOFnfO{ sxfFsxfF pkrf/ u/fPsf lyof} < s;/L pgsf] d[To' eof] <Æ ;¿ ;f]W5] .
æpxfFnfO{ ;x/sf] gfdL 8fS6/ z}n];b]lv e/tk'/sf] SofG;/ c:ktfn;Dd b]vfOof] =====Æ
æHjfOF t ckmuflg:yfg kf] hfg' ePsf] lyof], xf]Og < Æ
æxf], d}n] hfg' kb}{g eg]sf] x'F t/ dfGg'ePg . :jf:Yo k/LIf0f ubf{ g} 5ftLdf ;fgf] bfu b]lvPsf] lyof] . …cfˆg} l/:sÚ df hfg] eP dfq nfg] eg]sfn] pxfFn] ;xL ul/lbg' ePsf] lyof] /] . Tolta]nf kmf]S;f]df b]lvPsf] Tof] ;fgf] bfusf] jf:tf ePg . labfdf 3/ cfOk'Ugf;fy 9f8 b'v]/ vKg} g;lsg] eof] . d'l:snn] ;x/sf] gfdL gl;{ª xf]ddf k'¥ofOof] . b'vfO sd ePg, b'O{j6f b'vfO sd ug]{ ;'O{ lbP kl5 dfq s]xL la;]s ePsf] lyof] . /ut k/LIf0f, PS; /] cflb k/LIf0f ;lsof] . PsfGtdf dnfO{ 8f= z}n];n] af]nfP/ eg,] ækmf]S;f]sf] SofG;/ xf], clGtd cj:yf . s]xL ug{ ;ls‘b}g . e/tk'/sf] SofG;/ c:ktfn n}hfg'xf];\ . /f]uLnfO{ of] s'/f clxn] geGg' xf]nf .Æ d 5fFufaf6 v;]em}‘ ePF . ca pxfF klg b'O{ lbgsf] kfx'gf . cf}iflwx¿ lsg]/ 3/ kmls{of}F .
ædnfO{ s] ePsf] 5 <Æ pxfFn] ;f]Wg'eof] .
ædfd'nL /f]u /x]5, cf}iflw ;]jgkl5 lgsf] x'G5 .Æ eg]/ d}n] 9f6‘] . e/tk'/ ;f]em} hfpF eGbf zÍf x'G5 eg]/ ef/tLo e"tk"j{ ;}lgsx¿sf nflu ef/tsf] afu8'u|f c:ktfndf Joj:yf ldnfP/ Totf hfpmF, To;kl5 snsQf hfpmF eGb} cndNofO{ /x]sL lyPF . Pslbg d xl6of uPsf] a]nf gl;{ª xf]dsf] k'h{L{df gDa/ e]6]/ kmf]g u/]5g\ . 8fS6/n] ;fFrf] s'/f elglbP5g\ . d 3/ cfOk'Ubf t /f]O/x]sf lyP . pgL;Fu} d klg /f]PF . /f]P/ s] x'GYof] Û
e/tk'/ uof}F / b]vfof}F . SofG;/sf] clGtd r/0f ePsfn] lgsf] x'g] ;Defjgf sd 5 . …s]df] y]/fkL ug]{ ls gug]{Ú eg]/ dnfO{ ;f]w] . …u/fpg]Ú eGg] d}n] hjfkm lbPF . s]df] u/fpg yfn]kl5 s]z ;a} em¥of] . zf/Ll/s b'vfO eg] x/fP/ uof] . s]xL dlxgf a;]/ 3/} kmls{of}F . Ps dlxgf hlt ;dodf vfg], a:g] / xNsfkm'Nsf 3/sf] sfd klg ul//x]sf lyP . dlxgf lbgkl5 Ps dlxgf;Dd al;/xg], ;'lt/xg] . v'jfof] eg] vfGy] . vfgf t vfO g} /x]sf lyP t/ z/L/ ;'s]/ x8\8L 5fnf dfq ePsf] lyof] . ljb]z uPsf 5f]/fx¿nfO{ af]nfP‘ . h]7f 5f]/f cfOk'Uof] . cf]5Øfgd} lanfO ;s]sf pgL lgbfPsf h:tf x'Gy], lgbfPs} cj:yfdf v';'Ss} uP . ug'{kg]{ d[To' ;+:sf/x¿ u¥of}‘ .Æ
nfdf] Zjf; tfg]/ k"0ff{n] cfˆgf] kltsf] d[To'sf] a]lnlj:tf/ ;'gfOg\, cfFvf l6nlkn kfl/g\ . …hq} rf]6 nfu] klg ;xg} k5{ .Ú klt …b'O{ lbgsf kfx'gfÚ lyP eGg] ;f]r]/ k"0ff{n] klg dg yfd]sL l5g\ .
¨
dfOtL ufpFsf ;?sf c? ;fyLx¿====
;ldgL
k|f}9fj:yfdf k|j]z u/]kl5 lx8\g g;Sg] eP/ 3/}df al;/x]sL /lx5g\ . pgsf] klt dfOnf c/a uP/ kms]{kl5 Ps jif{ la/fdL eP/ v;] . s] la/fdL lyof] < eGg rflxgg\ . pgLx¿sf ;Gtfg lyPg .
æcf, dfOnf v;]kl5 d klg ;Gtfg ;'vsf] nfn;fdf v]d];Fu kf]On uPF t/ klg ;Gtfg ePg . v]d] klg d¥of] / clxn] kms]{/ oxLF cfPsL 5' . xftv'§f, 9f8, z/L/ ;a} b'V5, cfFvf klg sd b]V5' . c:ktfndf b]vfpFbf …v}, /f]u s]xL 5}gÚ eG5 t/ d eg] lvOFb} uO/x]sL 5' . /flt lgGb|f kb}{g . ;kgfdf dfOnfnfO{ b]V5' . v]d] t kfkL /x]5, To:sf t d h:tf leqLgLx¿ y'k|} /x]5g\ . Tof]af6 klg ;Gtfg gePkl5 kms]{/ oxfF g} cfPsL 5', sfn klv{/x]sL 5' .Æ ;ldgL cfˆgf] a]bgf kf]lV5g\ .
;'ldqf
pgsf] /fdsxfgL klg To:t} 5 . 5f]/f5f]/Lx¿ x'sf{P/, a9fP/ clxn] ;a} ul/vfg] ePsf 5g\ . b'O{ efO ljb]z uPsf 5g\ . sfG5f] ;"o{wg dn]l;of uPsf] ;ft jif{ eO;Sof] . uPkl5 Ps jif{;Dd t kmf]g uYof]{ t/ To;kl5 lr7\7L k7fpg] jf kmf]g ;Dks{ s]xL u/]g . k};f k7fpg] t s'/} ePg . a'xf/Ln] rf/ jif{;Dd t klv{O{ t/ va/ ;Dks{ s]xL gePkl5 pm klg csf]{ kf]On uO{ . h]7f] c/a uPsf] 5 . h]7L a'xf/L eG5] …d}n] a'afnfO{ :ofxf/]‘, cfdfnfO{ c¿ efOx¿n] :ofxf?g\ .Ú ;'ldqf cljjflxt sfG5L 5f]/L;Fu hËn 5]psf] em'k|f]df a:5] . sfn kv{g klg slt ;fx|f] < ;'ldqf hLjgdf clGtd sfnv08df ljjz d'9fem}‘ nl8/x]sL 5] .
km"ndfof
km"ndfofn] ;?;Fu eg] c¿x¿s} af/]df a9L s'/f ul5{g\ . km"ndfof 6]sl/s8{/ em}‘ ufpFsf ljb]l;Psf nfx'/]x¿sf af/]df v'?? elg/x]sL l5g\ . æcGt/] wgaxfb'/ o"=s]=df 5 . ;a} kl/jf/ pt} a:y] . 5f]/fnfO{ k9fP/ 8fS6/ agfPsf lyP . 5f]/f /d]zn] sf7df8f}+ cfP/ cfkm"v';L Pp6L s]6L ljjfx u¥of] . kms]{/ km]/L o"=s]= df g} sfd ug{ yfNof] . k};f t y'k|} sdfPsf] lyof] t/ tL ;a} k};fx¿ kTgLsf] gfddf /fv]sf] lyof] . kTgLnfO{ sf7df8f}+ 5f8]sf] lyof] . ptf a:g] aGbf]a:t cflb ldnfP/ nfg] ljrf/n] sf7df8f}+ cfpFbf t kTgL a;'Gw/f t ;'wf/ s]Gb|df a;]sL lyO{ . 8«u Pl8S6 eO5] . To;} /ft sf7df8f}+sf] 3/df 8fS6/ /d]z ;'t]sf] ;'t]s} eof] . vqfsv'q's rn]sf] klg s;}n] yfxf kfPgg\ .Æ
km"ndfofsf] s'/f ;'Gbf dnfO{ nfU5— cU3f]/ si6 kL8f k/]sf] 8fS6/ /d]zn] cfkm"nfO{ …d;L{ lslnªÚ u/]/ …d;L{ 8]yÚ lbP, h'g ;fdfGo dflg;x¿nfO{ kQ} ePg xf]nf .
¿kf
oL cg]sf}‘ dflg;x¿sf] hLjgsxfgL ;'lg;s]kl5 ¿kfsf] hLjg sxfgL klg dnfO{ ;'Gg dg x'G5— pgsf] sxfgL eg] ;/n /]vfdf /x]5 . kl9g\, gf]s/L ul/g\ . ljjfx ul/g\ . 5f]/f5f]/L eP . nf]Ug] 5f]/fa'xf/Lx¿;Fu dgd'6fj eof] . a:g ;lsgg\ / j[4f>d vf]Hb} lx8]sL /lx5g\ . j[4f>dn] /fVg dfg]g / ef}tfl/Fb} lxF8\bf htf k'lU5g\ Tot} al:5g\ . h] sfd kfpl5g\ ToxL ul5{g\ . s;}n] vfg lbPdf vflG5g\ . htf kfof] ToxL al:5g\ . ltgsf 5f]/f, 5f]/L, a'xf/L, klt ;a 5g\ t/ sf]xL 5}gg\ . Pp6f hLpFbf] z/L/ h;/L klg wfGg' 5, wfg]s} l5g\ . …xf] df xf]Ú ldnfpFb} s;}sf] ;fyL, gf]sgL{ h] klg df}sfcg';f/ x'g] /lx5g\ . clxn] ltgL ;¿sf] ;fyL ePsL 5g\ . uGtJo x/fPsf] ltgL clxn] x'/Lsf] kft ePsL l5g\ . dfG5]sf] hLjg x'/Ln] p8fO/x]sf] ;'s]sf] kftem}F /x]5 .
rt'/L, g]K6L / xfª\df cflbsf]] syf Joyfx¿ klg p:t} 5g\ . d b'O{ lbg ;'g]sf syfJoyfx¿af/] ljZn]if0f u5'{ . /dfOnf] ;+;f/ / ;f+;fl/stf Û afr'Gh]n cg]sf}F e|ddf e'lnG5f}F / la;{G5fF} hLjg ef]Ug] qmddf d[To' . cGtdf yfxf kfpF5f}F— xfdL dfG5] ;a} b'O{ lbgsf] kffx'gf Û
äää
zflGt wfd
cjsfz k|fKt hLjgdf k|j]z u/]kl5 …;fª\nfn] afFw]sf] s's'/ 5f8]F x}Ú eg] e}m‘ stfstf dgleq k'mSsfkmfn ePsf] cg'e'ltsf;fy sfd gnfUg] …8]6 PS:kfo8{Ú ePh:tf] klg nfUg yfNbf] /x]5 . a]r}gL, dgsf] 56k6fx6,, d[To' glhs k'luPsf] cfef; x'g yfNbf] /x]5 . dflg;nfO{ ;a} eGbf Kof/f] s] xf]nf < k|Zg u¥of] eg] ;tk|lt;t pQ/ cfpnf— cfˆg} hLjg . …hLp /x] Wo" vfg kfOG5Ú, hLjg /x] dfq hutsf] pkef]u / pkof]u ug{ kfOg] xf] .
dg a/flng yfN5, sDKo'6/df v]Ng / v]nfpg yfN5' dgnfO{ . …k]m;a'sÚdf Pp6f ;~hfn /x]5 …a'4 g]kfndf hGd]sf x'g\, ;xdlt hgfpg'xf];\ .Ú d}n] klg t'?Gt} ;xdlt hgfPF . cGo lrg]sf] gfdx¿ ;xdlt hgfpgsf nflu l6kfPF . a'4sf] hGd :yndf s] 5 < …lsg a'4 g]kfndf hGd]sf] tYonfO{ tf]8d/f]8 ul/b} 5 <Ú eGg] tYon] dnfO{ n'lDagLtkm{ cfslif{t u5{ .
d h:tf] yf]/} cfDbfgL x'g] JolQmn] ljb]zsf] e|d0f, ko{6g ug{ ;Dej 5}g . d kTgL;Fu yf]/} vr{n] klg wfGg ;lsg] n'lDagLtkm{ nfU5' .
n'lDagL Û
o'jfsfndf k'u]sf] To; If]qsf] ¿k k'/} ab\lnPsf] /x]5 . Tolta]nf n'lDagLsf] gfd rn]sf] lyPg . Oltxf;df dfq a'4 hGd]sf] n'lDagL eGg] k9\g kfOGYof] . ;o'Qm /fi6« ;+3sf dxf;lrj pm yfGtsf] e|d0fkl5 dfq n'lDagL rDs]sf] xf] . ;'gf}nLb]lv a'6jn;Dd g} emG8}emG8} hf]l8O;s]sf] /x]5 . a'6jn, v;f}nL sxfF < l7Dofpg g} d'l:sn . ljr/f, ;j{;fwf/0f ul/a g]kfnL dÙ cfˆg} b]zsf] e}/xjf k'Ug klg #& jif{ kl5 dfq ;Dej ePsf] kfp‘bf cfˆgf] ljjz ul/a hLjgk|lt ;xfg'e"lt hfu]/ cfp‘5 . wfs nufPsf] lyPF e}/xjf, kUnLxjf, ;'gf}nL, g]kfnu+h #& aif{ cufl8 g} k'u]sf] x'F eg]/ . t/ vf]O{ Tof] #& aif{ cufl8sf] ltgLx¿sf] ¿k < cfZro{rlst eP/ la:dft dfGb} aNntNn hLjgsf] pQ/fWb{df ldn]sf] cfGtl/s ko{6gsf] cj;/ vNnf] kfg'{kg]{ cj:yf xf]Og eGg] ;f]r]/ ;f]Wb} vf]Hb} e}/xjfsf] a'4rf}sdf pq]/ n'lDagLtkm{ xfdL b'O{ hf]Okf]Osf] ofqfnfO{ cufl8 a9fpF5f}‘ .
a'4sf] hGd :yn Û hGd :yndf s] 5 < ljZjel/sf af}4 wdf{jnDaLx¿ hLjgdf PskN6 h;/L eP klg oxfF cfpg rfxG5g\ . af}4 wdf{jnDjLx¿ dfq geP/ d';Nfdfg, lxGb', O;fO, k|s[ltk'hs Pj+ wd}{ gdfGg]x¿ klg cfpF5g\, 3'D5g\, x]5{g\ . cnf}lss jf nf}lss zflGtsf] vf]hL u5{g\ . !@ ;o lj3fsf] If]qkmndf k}mlnPsf] n'lDagLdf a'4sf] hGd:yn / ljleGg b]zx¿n] agfPsf] af}4 :t"kx¿ 5g\ . ;f/; / cGo r/fr'?ª\uLsf] ;+/If0f If]q klg 5'§ofO{Psf] 5 . To; If]qdf …sfkmn kfSof]Ú r/f;Fu bf]xf]/f] ;Djfb x'g kfPsf]n] d cToGt v'zL x'G5' . …sfkmn kfSof]Ú r/f k"0f{tof nf]k eO ;s]sf] /x]g5 .
xfdL n'lDagL If]qel/ 3'd]/ zflGt cg'ej ug]{, zflGt cg'e"t ug]{ / zflGt u|x0f ug]{ sf]l;; ubf{ klg zflGt d"t{ k|sl6s/0f gx'g'df cfˆg} d'9fu|x kf] bf]ifL 5 ls eGg] nfUbf zflGt cjZod]j slx g st} a'4sf] hGd :yn 5]p5fp x'g'k5{ eGg] xfd|f] cGtis/0fsf] ulx/fO{ leq nfUg yfN5 . t/ Tof] :yfg sxfF 5 <
Tof] zflGtwfd x'g'k5{ . hxfF dgsf ;a} dg:tfk lanfP/ hfG5 . ;f+;fl/s nf]e, nfnr, n'5frF'8L ;dfKt eP/ Wofgdf lng dgleq cnf}lss zflGt / z/L/n] nf}lss cfgGb cg'e"t ug{ yfN5 .
Tof] sxL st} a'4sf] hGd:yn 5]p5fp glhs} x'g'k5{, dnfO{ nfUg yfn]sf] x'G5 . tfg;]g tkm{ nfU5f}+ . /fgL dxn k|]dsf] k|tLs xf] /], k'Ug ;lsPg . k]ml/ tfg;]gaf6 k"j{tkm{ nfU5f}‘ . cUnf]cUnf] kxf8x¿, 9'Ë] 3f/L, r§fg] df6f]df ¿v t s] ;fgf;fgf kf]y|fx¿ klg pld|g ;ls/x]sf 5}gg\ . slt ¿vf] kxf8x¿ Û st} oL ¿vf kxf8x¿leq} k|]d tLy{ / zflGt wfd cjl:yt 5}g <
æltdLn] zflGt cg'e"t u¥of} <Æ d kTgLnfO{ ;f]W5' .
æs]xLs]xL cg'e"t xf]nf sL h:tf] efg eO/x]sf] lyof] .Æ
æxfdL s] u/f}F < kmsf}{F ls b'O{ rf/ lbg ot} st} a;f}F <Æ
ækmsf‘}{ .Æ eGg] kTgLsf] egfO{;Fu} xfdL lkmtL{ a;df r9\5f}‘ . a;df s]xL a]/ lxl8;s]kl5 dgsf] cGt/s'Gt/df stfstf nfUg yfN5 …xfd|f] ofqf cw'/f] ePsf] 5 .Ú a;af6 pqf‘}pqf‘} / s]xL lbg ot} st} a;f}Fa;f}FÚ nfU5 . kTgLnfO{ klg To:t} nfUg yfn]sf] /x]5 . xfdL a;af6 cf]n{G5f}‘ .
hfg] stf <
a;af6 cf]ln{ xfNof}‘ . ;fgf] ahf/, yf]/} 3/ / k;nx¿ . tn ;fgf] gbL alu /x]5, dfl:t/ cUnf] kxf8 5 . kxf8 phf8 / lg/; 5}g, dgdf]xs / ;'Gb/ b]lvG5 .
æof] 7fFpsf] gfd s] xf] <Æ d af6f] lxFl8/x]sf] Pp6f a6'jfnfO{ ;f]W5' .
æk|]d tLy{ .Æ
æk|]d tLy{ <Æ xfdL b'j}hgf Ps ;fy pRrf/0f u5f‘}{ æo:tf] gfd t slxNo} ;'g]sf lyPgf}‘ .Æ
æxf], k|]d tLy{ . oxfF k|]dL x[bo ePsfx¿ cfp‘5g\ . la5f]l8Psf Jolyt k|]dLk|]ldsfx¿ ldngsf sfdgf lnP/ cfp‘5g\ . s}of} k'/fgf k|]dLk|]ldsfx¿sf] ldng of] tLy{df eO{;s]sf] 5 . t;y{ klg of] k|]dLk|]ldsfx¿sf] k|]d tLy{ xf] . oxfF ltgLx¿ sf]xL rfx]/ cfp‘5g\, sf]xL e'mlSsP/ cfOk'U5g\ t/ oxfF cfO{k'u]kl5 pgLx¿sf] cGt/x[bodf hLljt la5f]l8Psf] k]|dL jf k|]ldsf k|fKt u5{g\ . /, ltgLx¿ Tof] kxf8sf] 6'Kkf]df cjl:yt zflGt wfd hfG5g\ .Æ
æTof] zflGt wfddf rfxLF s] 5 <Æ
æTof] ;f]Wg] k|Zg g} xf]Og . cfk}m cg'e"t ug]{ s'/f /x]5 .Æ
æs:tf] cg'e"t <Æ
æd clxn] w]/} aif{ cufl8 d;Fu 5'l§PsL d]/L k|]ldsf …/fO{gLÚnfO{ ToxfF e]6]/ kmls{/x]sf] 5' . Tof] zflGt wfddf d}n] s:tf] cg'e"t u/], d JoQm ug{} ;lQmg‘ .Æ
Tof] dflg;sf] cg'xf/df cU3f]/ w]/} t[lKt / k|;Ggtf x'G5 . t[lKt, k|zGgtf / cfgGbsf] rdsn] p;sf] cg'xf/ t]hf]do, hfHjNojfg cfFvf ltld{/fpg] lsl;dsf] rlDsnf] x'G5 . pm hfG5, p;sf] kl5kl5 Pp6L gf/L klg hfG5] . Tof] gf/Lsf] cg'xf/ klg p;sf] h:t} ;Gt'i6, k|;Gg / cfglGbt b]lvG5 . xfdL cg'dfg u5f{}‘— Tof] gf/L /fO{gL x'g'k5{ .
xfdL 9'Ë] kmnF}rfdf a:5f}‘ . lhGbuLdf w]/}w]/} lxF8]sf /x]5f}‘ . w]/}w]/} hLjg ;+3if{ u/]sf /x]5f}‘ . w]/}w]/} b'Mv;'v ef]u]sf /x]5f}F . emG8}emG8} yfls;s]sf xfdLx¿ hLjgsf cj;fg glhs k'u]sf] cfef;n] lg/f;, xtf; / lbUe|ldt eP/ dgsf] zflGt vf]Hb} of] :yfgdf cfOk'u]sf /x]5f}‘ . of] :ynsf] gfd g ;'g]sf lyof}F, g oxfF cfpg] of]hgf g} lyof] . t/ xfdL of] :yn cfOk'Uof}F / 9'Ë] kmn}rfdf lj>fd lnFbf df]If h:tf] Pp6f cgf}7f] ysfO d]l6Psf] :jfb /;f:jfbg ug{ k'U5f}‘ .
xfdL Ps cfk;df x]/fx]/ u5f}‘ . af]Ng} k/]g, dfgf}F gaf]nL g} csf{sf] dgsf] s'/f yfxf kfO/x]sf 5f}‘ . ltgL s]xL a]/ la;fpg rfxlG5g\, d klg .
xfdL 9'Ë] rf}tf/fdf al;/xG5f}‘ . al;/xG5f}‘ ;fob xfdL s;}nfO{ klv{ /x]sf x'G5f}‘ ls Û o;/L w]/} a]/ al;/xFbf xfdL b'j} lgbfP5f}‘ klg .
æa'4d\ z/0fd\ uR5fdL
wDDfd\ z/0fd\ uR5fdLÆ
k]|d tLy{sf] ;fgf] ahf/ w]/}w]/} dflg;x¿sf] eL8n] el/b}5 . kx]nf, lktfDa/L /Ësf n'uf nufPsf leIf'x¿sf clwNnf] klQmdf uf}td a'4 lj:tf/} lxFl8 /xg'ePsf] 5 . hxfF jxfFn] 6]Sg' x'G5, 6]Sg'eGbf cufl8 g} k'mnx¿sf] /f; y'lk|G5 / jxfFnfO{ 6]Sg sf]dn, ;xh / cfgGbk|b x'G5 . k'mnx¿ s] 6]Sg}sf nflu ag]sf x'g\ < xf]Og, k'mnx¿ dxfg\x¿sf] uf]8fdf Gof}5fj/ x'g algPsf x'g\ . /, k'mnx¿ dxfg\ x'g\ .
====pgnfO{ bl]vF lxFFl8/fVg]x¿ c8], c8]sfx¿ kl5 kl5 nfUg yfn]Ù nDsb} ug]{x¿ ;':t/L lxF8], al; /fVg]x¿ p7]Ù e8\lsnf] a:qjfnfx¿ nhfP, asjs ug{]x¿ df}g ePÙ k|ToIf wd{h:tf] pgsf] glhsdf cGofo a'l4 s;}sf] ePg .
sf};L, afb{nLdf a;]sf dflg;x¿ k'ikj[i6L ul//x]sf 5g\ . ;8s k'ikdo ePsf] 5, jftfj/0f pNnf;do, /d0fLo / d'Uwsf/L ePsf] 5 . k|]d, k|]d, k|]d Û ;a}sf] dgdf k|]d 5 . uf}td a'4k|lt k|]d 5 . a'4sf dgdf klg ;a}k|lt k|]d 5 . k|]dn] cf]tkf]t zflGt ;a}sf] dg / d'xf/df JoKt 5 . k|]d tLy{ zflGtdo / k|]ddo ag]sf] 5 . zflGtdo k|]d tLy{ ;fFRr} k|]d tLy{ ag]sf] 5 . xfdL x]/L/x]sf 5f‘}FF a'4nfO{, pxfFsf xhf/f}+ cg'ofoLx¿ / xhf/f}F ;dy{sx¿nfO{ .
jxfFnfO{ e'ms]/ xfdL clejfbg u5f‘}FF . jxfFsf] dGb d':sfg kfP/ xfdL cfTdljef]/ x'G5f}FF, gtd:ts / d'Uw eP/ x]/L /xG5f}FF jxfFnfO{ . Tof] x]/fO{df ;dk{0f 5, k|]d 5, zflGt 5 / cyfx cfgGb klg 5 . jxfFsf] dGb d':sfgdf xfdL hLjgsf] kl/efiff kfp5f}FF, k|]/0ff, k|]d / zflGt kfpF5f}FF h'g s'/fx¿sf nflu xfdL hLjge/ nfnflot lyof}FF / t8lk/x]sf lyof}FF .
nfU5 a'4 k|jrg cyjf lzIff lbO/xg' ePsf] 5 . a'4 :jo+ af]lw1fg nfe cl3 u/]sf] tk:ofsf] cg'ej ;'gfO/xg' ePsf] 5 .
æ=== === ta dnfO{ nfUof], Zjf; gkm]l/sg} tk:of lsg gu?F <
clg d}n] d'v / gfsaf6 Zjf; k]mg{ aGb u/F] . === === z/L/df
a]:;/L bfx x'GYof], h;/L b'O{ kxnjfgn] Ps czQmnfO{
cfuf]dfly rf/}lt/af6 tkfpg] xf], To;/L g} === === h;/L sfFrf]
nf}sf xfjf / 3fddf d'emf{pg] xf], To;/L g} d]/f] z/L/sf]
5fnf d'emf{of] . === === /fhs'df/ . k]6sf] 5fnf d;Nbf kL7sf]
x8\8L 5f]OGYof], kL7sf] x8\8L d;Nbf k]6sf] 5fnf 5f]OGYof] === ===Æ
æ=== === ;do laTb}5, /ft laTb}5g\,
l;l2b}5g\ hLjgsf] knx¿ Ps Ps u/L .
Tof] eonfO{ x]/L d[To'sf]
Tofu u/ ;f+;fl/s ;'v zflGt rfxG5f} eg] .Æ
æ=== === leIf'x¿ Û d}n] o:tf] s'g} a:t' b]v]sf] 5}g, h;nfO{
jzdf gkf/] olt cgy{sf/L x'G5, hlt ls of] lrQ === ===Æ
æ====leIf'x¿ Û oL b'O{ d"v{ x'g\ . sf] sf] < Ps Tof]
hf] bf]ifnfO{ dfGb}g, bf];|f] Tof] hf] cfˆgf] bf]ifnfO{
bf]if eGg]nfO{ Ifdf ub}{g . leIf'x¿ Û oL b'O{ d"v{ x'g\====Æ
æ=== h;n] z"Gotf a'‰g ;S5, p;n] ;a} cy{ a'‰g ;S5 . h;n] z"Gotf a'‰b}g p;n] s]xL klg a'‰g ;Sb}g .Æ
a'4sf] k|jrg kl5 leIf' dxfsfZok af}4 lzIffsf] ;f/ ;+If]k lvlr/x]sf x'G5g\, o;/L
æ=====;To b'O{ lsl;dsf 5g\— ;+j[lQ ;To / k/dfy{ ;To . ;+j[lQ ;To Jojxfl/s ;To xf], ef}lts ;To xf] . of] OlGb|ox¿, dg clg a'l4åf/f cg'ej ul/g] ;To xf] . ;Dk"0f{ a|Dxf08, ;[li6, k|s[lt, hut / k|s[ltsf clg cg'ej ul/g] ;To xf] . oL ;a} Ifl0fs x'g\, If0feË'/ x'g\, p8\g] afbn em}‘ c:yfoL x'g\, ljgfzL x'g\ . k/dfy{ ;To oL ;a}eGbf uDeL/, ;"Id, n'Kt, /x:odo, b'e]{B, ;j{JofkL x'g\ . k/dfy{ ;To k/df0f', gfeLs0f, ljB'ts0f klg xf]Og . oL s0fx¿ clGtd ?k xf]Ogg\, Ifl0fs l:yltzLn klg xf]Ogg\, oL t/Ë / :kGbg dfq klg xf]Ogg\ . oL ;a} k/dfy{ ;Totk{m dfu{bz{g ug]{ dfWod / pknIo dfq x'g\ . k/dfy{ ;To s]jn ;jf]{kl/ efj, j[xt ;+sNk, j[xb\ cg'e"lt / ;j{JofkL ;To xf] . of] ;To a|Dx ;To xf] h;sf] jf]w / cg'e"lt ;+j[lQ ;Toåf/f x'g ;Sb}g, ;+ej klg 5}g .
;+j[lQ ;Ton] JolQm–JolQmsf] :jfyL{ k|]d, cfsif{0f, hfults :t/df 3l6/xg] k|lqmofx¿ hGd, hLjg, d[To', pknlAw, ;kmntf, dfg–ckdfg, ldng–lj5f]8, df]x–Tofu, sNkgfefjgf, pbuf/, på]u, k|e[lt ;To / :yfoL x'g eGg] e|dfTds ;Toåf/f dflg;nfO{ cndNofO{ /x]5 . oL ;+j[lQ ;To x'g, e'lQ / 5fFof, k|ltWjlg / k|ltkmng dfq x'g\ . t/ o;}df dflg;x¿ d:t 5g\, d'Uw 5g\ . dflg;x¿ o; ;Toåf/f b'Mv / zf]sdf k5{g\, czflGt cg'ej u5{g\ .
k/dfy{ ;Ton] ;Dk"0f{ a|Dxf08, k|s[lt, ;[li6 / k|f0fL tyf h8x¿sf] kf/:kl/s PsŒj / cleGg ;Dks{ clg lgM:jfy{ k|]d jf]w u/fpF5 . ;d'b| ljzfn / lj:tL0f{ x'G5, clg ckl/d]o klg x'G5 t/ ;d'Gb|sf] ;fgf] clt ;fgf] yf]kf] / laGb'df klg ;d'b|sf] tŒj / zlQm n's]sf] x'G5 . yf]kf / ;d'b| Pp6} x'g\ . oxL k/dfy{ ;To xf] . yf]kf yf]kfsf] cleGg cfTdLotf / ;Dks{ k/dfy{ ;To xf] . k'?if–:qL clg oyfy{df ;Dk"0f{ dfgjdf Ps–csf{l;tsf] oxL cb[Zo t/ cleGg ;Dks{, hnlaGb' / ;d'Gb|sf] PsŒj / ;Dks{ k/dfy{ ;To xf] eujfg a'4sf] . k|]d ;To xf], ;To k|]d xf] === ===.Æ
lzIff / k|jrg ;dflKt kl5 uf}td a'4sf kl5kl5 Tof] xhf/f}sf] h'n'; kxf8sf] 6fs'/ftkm{ nfU5 . /ËLg kx]nf, ;]tf, sn]hL, /ftf, a}hgL cfbL /Ëx¿n] kxf8 /ËLG5 . x]bf{x]b}{ kxf8 /ËLrËL eL8n] el/G5 . cu| efudf a'4;Fu} lxl8/x]sf leIf', leIf'0fLx¿sf] cg'xf/ / x[bodf dfq xf]Og, ;a} pgsf cg'ofoLx¿sf] cg'xf/ / x[bodf klg k|]d / zflGtsf] cnf}lss lbJo k|sfz rlDs/x]sf] b]lvG5 . kxf8sf] 6fs'/fdf k'u]/ uf}td a'4 / pgsf xhf/f}‘ cg'ofoLx¿sf] n:s/ cf]e]mn k5{g\ . pgLx¿ uP stf, k'u] stf <
dnfO{ d]/f] of}jgsfnsf] k|]ldsf df]lxgL¿kfn] xftdf ;dft]/ tflg/x]sL] x'lG5g\ . ltgL elg/x]sL x'lG5g\, æp7, hfpmF xfdL klg zflGt wfd .Æ
æzflGt wfd < stf xf] zflGt wfd <Æ
æhtf eujfg a'4 / pgsf cg'ofoLx¿ uPsf 5g\ .Æ
ædf]lxgL¿kf, ltdLn] eg] kl5 d zflGt wfd hfg' t s], d[To's'08df klg k:g tof/ 5' .Æ cToGt k|;Ggtf leq cfgGbflt/]s d df]lxgL¿kfnfO{ x]5{' . d ltgnfO{ b]v]/ slt v';L x'G5', elg ;fWo 5}g .
d ltgL;Fu lx8\g yfN5' . psfnf] r9\g yfN5' . x]5'{, k|]d tLy{ e'O{ s'O/f]n] 9flsPsf] 5 . e'O{ s'O/f]dfly xfdL, dfgf}+ xfdL afbndfly lxl8/x]sf 5f}‘ . dgdf s'g} ljs[lt 5}g, lrGtf 5}g . ;Dk"0f{ ;f+;fl/s kL8f, si6 / b'Mvx¿ lanfPsf 5g\ . d s'g} gofF cjtf/df 5', hxfF 3[0ff, å]if, cfFvL, 8fx / dgf]dflnGo x'‘b}g . s]jn x'G5 k|]d / zflGt .
cToGt pT;fx, pdË / k"mlt{;fy d ltgL;Fu psfnf] rl9/x]sf] x'G5' . b]V5', d h:t} xF;Lv';L;fy d]/L dfofn' kTgL klg Pp6f cToGt ;'Gb/ o'js;Fu xft]dfnf] ub}{, s'/fsfgL ub}{, d':s'/fp‘b} xfd|f] kl5kl5 psfnf] cfO/x]sL l5g\ . xfd|f] x]/fx]/ x'G5, cfFvf rf/ x'G5 . cl3kl5 h:tf] g d]/f] dgdf Oiof{ 5, zª\sf 5, g ltgsf] dgdf . ltgsf] To:tf] k|zGg ¿kjfg cg'xf/ o;eGbf cufl8 slxNo} b]v]sf] lyOg‘ .
ltgsf] To:tf] k|;Ggtf, pT;fx, pdË / df]If b]Vbf d]/f] k|;Ggtf bf]Jj/ x'G5 . d olt w]/} k|]ldn / zfGt o;eGbf cufl8 slxNo} ePsf] lyOg‘ . d k'm?Ë x'G5' caf]w afns h:t} . ltgL klg bË ePsL, dSv k/]sL l5g\ eGg] cg'e"t u5'{ .
cfˆg} hLjgsfndf klg o:tf] cg'ej x'Fbf] /x]5 . dnfO{ lbJo b[li6 / >j0f zlQm k|fKt ePsf] 5 . d ;'Gg ;S5' d]/L kTgL / Tof] ;'Gb/ o'jssf] s'/fsfgL .
æ;'Gb/ o'js, ltdL d]/f] Tolta]nfsf] of}jgsfnsf] ;kgfsf] /fhs'df/ lyof} . d ltdLnfO{ k|fKt ug{ h'g;'s} d"No r'sfpg tTk/ lyPF . t/ ltdL ;dosf] cGt/fn ue{df sxfF lanfof} < ck|flKtdf d 56kl6PF, /f]PF . cfh ltdLnfO{ kfpFbf cToGt xlif{t 5' .Æ
ædg'sf, d klg Tolt a]nf ltdLh:t} ltdLnfO{ kfpg nfnflot lyPF . t/ Tolt a]nfsf] tfTsflng ;donfO{ xfd|f] ldng :jLsfo{ lyPg / xfd|f] la5f]8 eof] . d}n] klg ltdLnfO{ cfhLjg vf]hL /x]F . k|]d tLy{df d cfPs} ltd|f] nflu xf] . dnfO{ ljZjf; lyof], oxfF ltdL e]l6G5f} .Æ
æge]l6Psf] eP s] uYof} <Æ
æk|]d tLy{ dflysf] dflg;x¿sf] ljZjf; ;dfKt x'GYof] . ltdLnfO{ oxfF d cgGtsfn;Dd klv{ /xGy] . ltdL k|fKt gePsf] eP, d[To' t k|fKt x'GYof] .Æ
æTo:tf] cz'e s'/f gu/ .Æ d]/L kTgL d':s'/fp‘b} Tof] o'jssf] xTs]nfdf k|]d;fy xNsf bjfa lblG5g\ .
ltgLx¿s} s'/fsfgL d ;'lg/x]sf] 5' . d dfq xf]Og /x]5, ltgLx¿sf] s'/fsfgL df]xLgL¿kfn] klg ;'lg/x]sL /x]l5g\ .
æ;'Gof}, pgLx¿sf s'/fsfgL < xfdLnfO{ h:t} pgLx¿nfO{ klg ePsf] /x]5 . d klg ltdLnfO{ / ltdL klg dnfO{ kfpg rfxGYof} . xfd|f] ldng x'g ;s]g . ck'/f] cw'/f] xfd|f] hLjg olts} ;dfKt x'G5 ls eGg] nfuL/x]sf] a]nf of] k|]d tLy{n] xfd|f] ldng ;Dej t'NofPsf] 5 .Æ
æof] xfd|f] ldng Ifl0fs xf]nf lg .Æ
æxf]Og of] zfZjt ldng xf] . dgx¿, hLjgx¿, k|]dx¿ hxfF ldN5g\, Psfsf/ x'G5g\ / tL zfZjt x'G5g\ . ;d'Gb|df gbLx¿, kfgLdf yf]kfx¿, gbLdf kfgLx¿ ha ldl;G5g\, k"0f{ ld;|0f x'G5g\, To:t} xf] of] xfdLx¿sf ldng . x]/ t ltd|f] kTgL slt :jl0f{d ePsL l5g\ .Æ
æxf], o:tL /fd|L, :jl0f{d / lbJo ¿kdf d}n] ltgnfO{ o;eGbf cufl8 slxNo} b]v]sf] lyOg‘ .Æ
æca ltgL / ddWo] b'O{df PshgfnfO{ /f]Hg k¥of] eg] s;nfO{ /f]H5f} lg <Æ df]lxgL¿kf l5lNnGb} dnfO{ ;f]lW5g\ .
ækm]l/ klg d ltgnfO{ g} /f]H5' .Æ
æltgn] t tL o'jsnfO{ /f]hL ;s]sL l5g\ . Tof] o'jsn] ltd|f] k|]d l5gL ;s]sf 5g\ .Æ
æof] x'g ;Sb}g . k|]d h'g ltgn] dnfO{ hLjgko{Gt ul/g\, Tof] e'm6f] lyPg . Tof] k|]d l;Ëf] lyof], cw'/f] ck'/f] lyPg .Æ
æxf], 7Ls eGof} . k|]d cw'/f], ck'/f], cfwf cyjf Ps rf}yfO{ x'b}g . 6'qmf6'qmf k|]d xF'b}g . k|]d hlthgf;Fu x'G5, ul/G5, l;ª\uf]l;ª\uf] x'G5 . d}n] ug]{ ltdL;Fusf] k|]d klg l;ª\uf] xf] . d klg d]/f kltnfO{, k|]d u5{' . ltdL;Fu e]6 eO;s] kl5 klg d pgnfO{ k|]d u5{' . l;ª\uf] k|]dnfO{ b'O{ 6'qmf kf/]/ d ltdL / d]/f] kltnfO{ cfwfcfwf k|]d u5'{, To:tf] x'g ;Sb}g . b'j}nfO{ l;ª\uf]l;ª\uf] Pp6f Pp6f k|]d u5'{ .Æ
æltdL cem} cfˆgf] kltnfO{ k|]d u5f}{ eg] lsg oxfF cfof} < lsg k|]d tL]y{df cfof} <Æ
æTo;sf] klg sf/0f 5 . d Ps k6s zflGt wfd k'Ug rfxG5' / ltdLnfO{ klg zflGt wfd k'¥ofpg rfxG5' .Æ
æltdL cfˆgf klt;Fu klg ToxfF hfg ;SYof} <Æ
æTof] ;Dej lyPg . zflGt wfd k'Ugsf nflu kl/efiff leq gafFlwPsf] lgM:jfy{ k|]d x'g'k5{, lgM:jfy{ k|]dL k|]ldsfsf hf]8L dfq ToxfF k'Ug ;S5g\ .Æ
æxfd|f] k|]d lgM:jfy{ 5 < kl/efiff ljxLg 5 <Æ
æxf] . g d}n], g ltdLn] g} k|]daf6 s]xL lng rfx]sf 5f}‘ . ltdLnfO{ yfxf 5, d ltdLnfO{ of] k|]d tLy{df slxn] b]lv klv{/x]sL 5' <Æ
æc xF, yfxf 5}g <Æ
æd aL; aif{b]lv ltdLnfO{ klv{/x]sL 5' .Æ
æolt nfdf] ;dob]lv . d cfp‘5' eGg] ltdLnfO{ ljZjf; lyof] .Æ
æljZjf; lyof] of lyPg eGbf klg dl;t zflGt wfd k'Ug] csf]{ ljsNk lyPg . d ToxfF k'Ug rfxGy], rfxG5' / cfh ltdL;Fu ToxfF uO/x]sL 5' . d]/f] OR5f k'/f x'g] ePsf] 5 .Æ
æd}n] ltd|f] s'/f a'lemg‘ lg .Æ
æltdL ltd|f kTgL / Tof] ;'Gb/ o'jssf] s'/fsfgL ;'g, ;a ltdLnfO{ 5n{Ë x'g]5 .Æ df]xLgL¿kf dnfO{ x]/]/ Pp6f cfFvf lemDsfpl5g\ . Wofg lbG5' d]/L kTgL dg'sf / ;'Gb/ o'js s] s'/fsfgL ub}{5g\ .
æltdLl;t 5'l§PFkl5 d}n] Ol~hgLol/ª\u cWoog ;dfKt u/]F . ;'gF] ltdL ck|fKo eO ;s]sL 5Øf} . ltd|f] ljjfx ePsf] 5 . e"Ng rfx]/ klg ltdLnfO{ e"Ng ;lsgF . ltdLnfO{ e"Ng g;Sg' d]/f] hLjgko{Gtsf] xf/ lyof] . t/ klg dnfO{ snfjtLn] dg k/fPsL /x]l5g\, k|]d hfx]/ ul/g\, ltgsf] k|]d lgj]bgnfO{ c:jLsf/ u/]/ ltgnfO{ Jolyt kfg{ rfxGgyF] . d}n] ltgsf] k|]dnfO{ :jLs[lt lbPF .Æ
æk|]d klg :jLs[lt / c:jLs[tLsf] s'/f] xf] / <Æ d]/L kTgL ;f]lw/x]sL x'lG5g\ .
æk|]d hf] Psrf]6L ck|Tofl;t, cfZro{hgs 9ª\uaf6 s;} Pshgf;Ë :jfefljs ¿kdf x'G5, To;nfO{ :jLs[lt rflxGg t/ ;f+;fl/s hLjgsf] d?e"lddf kfgL lagf dflg; gafr]e}m‘ k|]d lagf klg dflg; afFRg ;Sb}g . ck|Tofl;t, :jefljs / cfZro{hgs 9Ël;t h'g klxnf] k|]d s;}l;t x'G5, To:tf] k|]d w]/} h;f]nfO{ k|fKt x'‘b}g . To:tf] k]|d k|fKt gePsf] cj:yfdf s[lqd, agfj6L, gSsnL k|]dsf] ;xf/fdf klg hLjg u'hfg'{ kg]{ x'G5 . To:tf] k|]ddf rfxLF :jLs[tLsf] k|Zg cfpFbf] /x]5 . d}n] snfjtLsf] k|]d c:jLs[t u/]sf] eP Tof] k|]d c? s;};‘u x'g] lyof] . d}n] :jLs[lt lbP / d;‘u eof] . Tof] ;f+;fl/s k|]d xfdL aLr b]lvof] .Æ
æk|]d klg ;f+;fl/s, :jlu{s, cfTdLo cyjf c? s'g} k|sf/df x'G5 / <Æ
æx'Fbf] /x]5 . k/Ll:ylthGo dg'io dg . k|fs[lts :jfefljs j:t'x¿ gkfPdf agfj6L, s[lqd j:t'x¿ lgdf{0f u/]/ klg sfd rnfpbf] /x]5 . k|]ddf klg Tof] nfu' x'Fbf] /x]5 .Æ
ælj:t[t ¿kdf dnfO{ ltd|f] k]|daf/] atfpFm .Æ
æx'G5, cfh d}n] ltdLnfO{ zflGt wfd k'Ug' cufl8 ;a} atfpg} k5{ . …zflGt wfdÚ d}n] ltd|} nflu lgdf{0f u/]sf] x'F . d}n] dfq xf]Og, xfdL ofg] d, snfjtL / s}of} o'un k|]dL k|]ldsfx¿sf] alnbfgn] zflGt wfd lgdf{0f ePsf] xf] .Æ
æd}n] ltd|f] s'/f a'lemg‘ .Æ
æd}n] atfO{;s]s} 5}g . s;/L a'‰5f} t . t/ d}n] gatfP klg ltdLn] Wofg lbP/ Psfu|tf;fy ltd|f] k|]ldn x[bonfO{ ;'Gof} eg] a'‰g]5f} . Tof] a'‰g ltdLnfO{ k|]dn] ljkmn, Jolyt t8\lk /x]sf] x[bo rflxG5 . d To:tf] gxf]; eGg] rfxG5' . d ltdLnfO{ atfp5' . d OlGhgLo/ eO;s]kl5 snfjtL;Ë d]/f] e]6 eof] . ltgL 8fS6/ lyOg\ .Æ
ælyOg\ < lyOg\ lsg <Æ
ælsgsL ltgL cyf{t ltgsf] nf}lss z/L/ ca o; ;+;f/df 5}g . OlGhgLo/ / 8fS6/sf] hf]8L, ef}lts hutdf Pp6f cfbz{ hf]8L . d}n] l;+rfO{ ug]{ / ljh'ln lgsfNg] ax'b]zLo hn kl/of]hgfx¿df lgs} aif{ sfd u/]‘ . ltgn] klg zx/df a;]/ lgs} lj/fdLx¿sf pkrf/ ul/g\ . t/ cs:dft Ps lbg xfd|f] dgl:ylt kl/jt{g eof] . x[bo kl/jt{g eof] . ef}lts ljZjaf6 xfdL knfog x'g rfxGYof‘} . lsg xfdL b'j}nfO{ Ps ;fy To:tf eof], /x:odo / cfZro{hgs 5 . of] ljZj, a|Dxf08 g} cfZro{hgs, /x:odo / sf}t'sk"0f{ 5 . xfdLn] zx/ 5f8]/ of] ?vf] cgsG6f/ b'u{d ufpFdf cfP/ a:g] lgwf] u¥of‘} . clxn] hxfF zflGt wfd 5, ToxfF s6]/f] agfP/ a:g yfNof}‘ . clxn] of] kxf8, x/fe/f ;'Gb/ / x/LofnLo'Qm, dlnnf] h:tf] b]lvG5, Tolt a]nf To:tf] lyPg . j~h/, ?vf], 9'Ë}nf], phf8, z'is lyof] . d}n] d]/f] of]Uotfsf] k/LIf0f ug'{ lyof] .Æ
ætn gbL alu/x]sf] 5 . s~rg, z'4, /l;nf] / hLjgbfoL kfgL tn alu/x]sf] 5, dfly 8fF8fdf a;]sf xfdL sfsfs'n ;/L Kof;L 5f}+ . d}n] aiff}{+ ldlxg]t u/]/ jf6/kDk, 8fOgfdf]sf] k|of]uåf/f hnljB't k}bf u/]/ gbLsf] kfgL r/0f r/0f u/]/ kxf8sf] 6fs'/f;Dd k'¥ofPF . kfgL hLjg /x]5 . 9'Ëf, df6f]df pb\jLhx¿ pd|], x/LofnL 5fof] . r/fr'?ËL, dl;gf hËnL hgfj/x¿ ;a b]vf kg{ yfn] . d]/L kTgL zflGt 8fS6/ lyOg\ . ufFpn]x¿n] yfxf kfpg yfn]kl5 pkrf/sf nflu cfpg yfn] . cf}iflwsf] cefj lyof] . k|fs[lts hl8a'l6 dfly ltgn] uxg cWoog / k|of]u ug{ yflng\ . s}of}F cf}iflwx¿ ltgn] kQf nufOg\ . tL dWo] ltgsf] ;a}eGbf dxŒjk"0f{ cfljisf/ cd/of}jg a'l6 xf] h'g a'l6sf] ;]jg ul//xgfn] w]/} nfdf] cjlw;Dd dflg; hjfg, tGg]/L, t?gL /lx/xG5 . Tolx a'l6sf] ;]jgn] d cem} of] pd]/;Dd o'jf g} h:tf] b]lvPsf] 5' .Æ
æclg ltgL, ltd|f] kTgL zflGtn] rfFxL Tof] a'6L ;]jg ulb{g lyOg\ <Æ
æcg';Gwfgsf] qmddf s}of}+ rf]6L ltgn] cfkm}df k|of]u u/]sL lyOg\ . s}of} kN6 k|of]u ubf{ ubf{ ltgL ;kmn eOg\ . b'Mvsf] s'/f cd/of}jg a'l6n] ltgnfO{ ;'Gb/ o'jf aGg t d2t u¥of] t/ To;sf] …;fO8 Okm]S6Ú d'6'sf] /f]u b]vf k¥of] . a'l6sf] v/fa …;fO8 Okm]S6Ú x6fpg ltgL ;kmn eOg\ t/ cfk"mdf eO;s]sf] d'6'sf] /f]u lgsf] kfg{ g;Stf ToxL /f]un] ltgsf] d[To' eof] . hGd h:t} d[To' klg xfd|f] v6gdf 5}g . ltgsf] d[To' kl5 ltgsf] :d/0fdf d}n] ltgsf] lrxfg a/Lk/L ;fgf] k"mnaf/L agfPF . d lbge/ ToxfF a;]/ ltgsf] ;Demgf ul//xGy] . ltgL d]/f] ;Demgfdf cd/ ePsL lyOg\ . ToxfF To;/L a;]sf ljlIfKt dnfO{ x]g{ dflg;x¿ cfpy] . x'Fbfx'Fbf t la5f]l8Psf k]|dL k|]ldsfx¿ / o'un k|]dLk|]ldsfx¿ klg ToxfF cfP/ a:g yfn] . dxfg uf}td a'4 klg ToxfF cfˆgf lziox¿;Ë cfpg' eof] . Ps dlxgf;Dd a;]/ cg]sf} k|jrg lbg'eof], k|]d, zflGt / d'lQmsf dfu{x¿af/] lzIff lbg'eof] . s}of} Jolyt la5f]l8Psf k|]dL / k|]ldsfx¿n] ToxfF zflGt cg'e"t u/L kms]{ . Tolt a]nfb]lv of] zflGt wfd aGg uof] .Æ
æzflGt wfd ltdLn] d]/f nflu lgdf{0f u/]sf] x'F eg]sf lyof} . snfjtL / s}of} o'un k|]dLx¿sf] alnbfgn] zflGt wfd ag]sf] xf] klg eg]sf lyof} . a'‰g ;lsPg .Æ
æxf], d, snfjtL / s}of} o'un k|]dLx¿n] g} zflGt wfd agfPsf lyof‘} .Æ
ælj:t[t ?kdf atfpg ;S5f} <Æ
æatfp5', ;'g . Wofg lbP/ ;'g . clxn] d h'g s'/f ltdLnfO{ atfO{ /x]sf] 5', ltd|f klt, df]xgL¿kf / c?x¿ hf] sf]xL klg of] zflGt wfdsf] ofqfdf 5g\, rfx] eg] hf];'s}n] klg ;'Gg ;S5g\ . kf/bzL}{ of] :yn oxfF ;a} 5n{Ë 5, :ki6 5, n'sfpg' kg]{ uf]Ko s]xL 5}g o; If]qdf . dg ;kmf 5, b]x s~rg 5 / dgf]bzf zfGt / k|]ddo .Æ
æTo:tf] s;/L ;Dej ePsf] 5 <Æ
æ;Dej, c;Dej . oL ;a ef}lts, cef}lts, nf}lss, cnf}lss, cfTdf, k/dfTdf cg]s cg]s lrGtg, dgg\, cg';Gwfg, k|of]u 5lJj; ;o aif{sf] ;tt\ k|of;af6 ;Dej ePsf] 5 . s;}n] cfWoflTds kIfaf6 lrGtg u/], s;}n] ef}lts kIfaf6, tL ;a}sf] ld>0f, ˆo"hgaf6 c;Dej dflgPsf] s'/fx¿ ;Dej ePsf] 5 . ;Dej ePsf] 5 dgsf] k|]d / zflGtsf] dx;'';Ls/0f . of] ;a} eGbf 7"nf] pknlAw xf] . z'? kl5 cGt, yfngL kl5 ;dflKt, hGd kl5 d[To' ePe}m kL/, kL8f, Oiof{, å]if, 3[0ff, o'4, cxª\sf/ / åGå kl5 k|]d / zflGt . hLjgsf] cGTo d[To'df x'Fbf, d[To' slt jL/f]lht x'G5 . jL/f]lht d[To'sf] k|ltIff/t 5 hLljt dfgj hflt . zflGt wfd k|To]s c;n k|]dL dfG5]x¿sf] d'lQm k|fKt ug]{ ynf] xf], df]If k|fKt ug]{ ynf] xf] . of] hLjgsf] pknlAw xf] .Æ
æd, snfjtL / w]/} o'un k|]dL k|]ldsfx¿ oxfF b}lgs lbg rof{x¿df e'lngsf ;fy csf]{ zfZjt ;Tosf] vf]hLdf klg lbg/ft lg/Gt/ nflu /x]sf x'GYof}F . To;/L nflu /xbfF klg d}n] ltdLnfO{ e'Ng ;s]sf] lyOgF /x]5' . d lgwfPsf cyjf la/fdL eP/ cw{r]t ePsf] cj:yfdf …dg'sf, d]/L dg'sfÚ eg]/ a/a/fpbf] /x]5' . w]/} kN6 of] ;'lg;s] kl5 zflGt dnfO{ ;f]Wg ljjz x'G5] …sf] dg'sf <Ú ltgn] dnfO{ l;Ëf] cfˆgf] ;Dem]sL lyOg\ . t/ …d ltgsf] xf]Og, dg'sfsf] xf]Ú eGg] cg'e'lt x'gf;fy ltgsf] d'6' b'Vg yfNof] . d'6' hNg yfNof], an]sf] d'6'af6 lkmlnËf] lgl:sof], To:t} ToxfF /x]sf o'un b'MvL k|]dLk|]ldsfx¿sf] x[boaf6 klg s?0f lrTsf/sf ;fy lkmlnª\ufx¿ lg:sg yfn] . kf]Ng] lkmlnª\ufx¿, dg 88fpg] /fkx¿, c;Gt'i6Lsf lj/xx¿ Û z'4 dgn] uf}td a'4sf] k'sf/f x'g yfNof] . a'4 gcfO{ w/} kfPgg\ / k|To]s aif{ uf}td a'4 cfˆgf xhf/f}+ cg'ofoLx¿sf ;fy oxfF cfp‘5g\ . cfh klg cfPsf 5g\ . a'4 cfpg' ePkl5 lt lkmlnËfx¿ Hof]ltdf kl/0ft x'G5g\ . a'4 :jo+ To; Hof]ltdf ;dflxt x'g' eP kl5 Hof]lt dxfHof]lt aG5 .Æ
æzflGtwfd s;/L d]/f lglDt ltdLn] agfPsf] eof] t <Æ
æzflGtwfd d}n] ltd|f lglDt agfPsf] x'F eGg] ;fFrf] xf] . zflGt wfd ;a} k|]dL k|]ldsfx¿sf nflu algPsf] xf] . x/]s lj/xLx¿sf nflu algPsf] xf] . s;/L < ltdL cfˆg} cfFvfn] b]Vg] 5f} . hfpm‘, ca ToxfF .Æ
Tof] ;'Gb/ o'js xftdf ;dft]/ d]/L kTgLnfO{ cufl8 lxF8fpF5g\ . lxF8fpF5g\ s] lj:tf/} p8]em}‘ u/L pgLx¿ 6fs'/f tL/ uO/x]sf 5g\ . df]xgL¿kf / d klg Tot} hfG5f}‘ . ;z/L/ xfdL 5f‘} t/ Psbd} xn'ª\uf] l;dnsf] e'Fjfem} 6fs'/flt/ pl8/x]sf 5f}‘ .
6fs'/fdf uf}td a'4 / pxfFsf cg'ofoLx¿, ;'Gb/ o'jssf kTgL zflGt, s}of} k|]dL k|]ldsfx¿ zfGt eP/ a;]sf x'G5g\ . a'4 / ToxfF /x]sf jxf‘sf xhf/f}‘ cg'ofoL / cGo ;a dflg;x¿ lemNsf] / lemNsf] h:tf] l6lnSs rDs]/ Hof]lt aG5g\ . Pp6f dxfHof]lt aG5, ;a ;a dxfHo]flt, cv08 Hof]ltdf ;dflxt x'G5g\ . ToxfF sf]xL 5}gg\ . d]/L kTgL;Ë /x]sf ;'Gb/ o'js, df]lxgL¿kf klg dxfHof]ltdf ;dflxt eP/ ljnLg x'G5g\ .
kmut d / d]/L kTgL b'O{hgf dfq Tof] dxfHof]ltdf ;dflxt x'g ;s]gf}F . lsg <
d ltgnfO{ x]5{', ltgsf] cg'xf/df lbJo zflGt / k|]d emlNs/x]sf] 5 . d klg cfk"mleq cgGt zflGt / k|]d cg'e"t ul//x]sf] x'G5' . ;fFRr} xfdLn] rfx]sf], vf]h]sf] …zflGt / k|]dÚ zflGt wfddf k|fKt u/]sf] c'ge"ltn] xfdL b|ljt, xlif{t / cfglGbt eO/x]sf x'G5f}‘ . wGo, wGo zflGt wfd .
ltgL dnfO{ x]/]/ lbJo d':sfg d':s'/fp‘l5g\ . d klg d':s'/fp‘5' . xfdL Ps cfk;df cËfnf]df afFlwP/ 9'Ë] rf}tf/fdf lj>fd ug{ yfN5f}‘ . xfdLx¿nfO{ To; cj:yfdf b]v]/ dflg;x¿ Pscfk;df s'/f ul//x]sf x'G5g\ .
ælt b'O{ lbJo j[4f hf]8Lx¿ slt dHhfn] lj>fd ul//x]sf 5g\ .Æ
ælj>fd dfq xf]Og, lgbfPsf klg 5g\ .Æ
ælgbfPsf ls d[t eO;s]sf <Æ sf]xL zÍf JoQm u5{g\ .
glhs cfP/ sf]xLsf]xL x]5{g\ . xfdL lgwfPsf ls d[t eO;s]sf 5f}‘, 6'Ëf] ug{ g;s]/ bf]wf/df kl//x]sf x'G5g\ .
xfdL nf}lss z/L/ / cnf}lss dg cGt/dgsf] aGwgaf6 d'Qm eO{;s]sf x'G5f}F .
Anfsxf]nh:tf] cgGtdf ljnLg eO{;s]sf x'G5f}F / ;fob xfdLnfO{ df]If, d'lQm jf lgjf{0f k|fKt eO;s]sf] x'G5 .
äää
;'gsf] knª
…;'gsf] knªÚ ;'Gb} klg dgdf P]Zjo{, ;DkGgtf, ;DklQ / ljnfl;tfsf] cgf}7f] pb\uf/ hfu]/ cfpF5 . ;'gsf] knËdf ;'Tg] dfG5]x¿ klg of] ;+;f/df xf]nfg\ < kf}/fl0fs tyf wfld{s cfVofg, ldys / lsDabGtLx¿df eujfg, eujtL, /fhf, dxf/fhf / k/fqmdL of]4f jL/x¿ ;'gsf] knªdf ;'Tg] s'/fsf] j0f{g kfOG5 . /fhf ld8f; ;'gk|lt olt w]/} cf;Qm lyP ls x/]s j:t'x¿ ;'g ePsf] x]g{ rfxGy] . a/bfg kfP/ pgn] 5f]Psf x/]s j:t'x¿ ;'g aGb} hfFbf pgn] 5f]Psf vfg]s'/f / 5f]/L ;d]t ;'g aG5 . ef]s / zf]sn] Jofs'n ePkl5 ld8f; ;'gsf] df]xaf6 ljd'v ePsf] syf 5 .
oyfy{df cfhsf dfG5]x¿ ;'g cyjf ;DklQaf6 ljd'v ePsf] kfOFb}g . p;sf] klg ;f/f tGg]/Lsfn ;DklQ sdfpg] k|oTg / nfn;fdf g} laTof] . ;DklQsf] k5fl8 s'b\bfs'b\bf dflg;x¿n] cg]sf}‘ k|sf/sf c;n jf sd;n k|j[lQ, zLn:jefj, afgLa]xf]/f, cfrf/ljrf/, Jojxf/ jf hLjg u'hf/f rnfpg] snf ;Lk cfkm"df ljsl;t u/]sf x'G5g\ . h'g ;Lk c¿sf] eGbf leGg / km/s x'g' :jfefljs x'G5 .
hLjg ;ª\3if{ hl6n x'G5 . kf}8]/ gbL kf/ ug'{ ;xh x'‘b}g . hf] kf}8g ;Sb}g, yfS5, hLjgsf] demwf/df 8'A5 . kf/ tg{sf nflu hLjge/df p;n] l;s]sf], hfg]sf] jf ljsl;t u/]sf] snf ;Lk dflg;x¿nfO{ 9fF6]/, 5Nf]/ jf em'SofP/ cfˆgf] :jfy{ k"lt{ ug'{ xf] .
em'6f] af]Ng] dflg; a'l4dfg klg x'g'k5{ . lbdfu klg tu8f x'g'k5{ ;fy} c;fWo rnfv klg . ;To af]Ng] dflg;n] Pp6} ;To tYo ;lDem/xbfF x'G5 eg] em'6f] af]Ng] JolQmn] Pp6} j:t'sf af/]df klg y'k|} e"m6f] dgu9Gt] tYox¿ ;lDem/xg' kg]{ x'G5 . s:nfO{ s] 9f6]sf] lyof], ;lDem/xg' k5{ . 9fF6]sf] s'/fnfO{ sf6]/ eP klg ldnfpg' kg]{ x'G5 . e'm6f]nfO{ ;To b]vfpg cf8Da/ ug'{k5{, ax'¿kL eO/xg' k5{ . cfhLjg 9fF6\bf9fF6\bf, 5nL s'/f ubf{ubf{ ToxL snf ;Lkdf pm kf/Ët ePsf] 5 . em"7f]nfO{ ;To h:t} b]vfpg ;Sg' p;sf] ljz]iftf ePsf] 5 .
hGdbf dfG5] ;a} p:t}p:t} x'G5g\ . hlGd;s]kl5 afnkg s;/L laT5, jftfj/0f kl/j]z s:tf] kfpF5, s:tf] lzIff kfpF5 jf kfpFb}g, hLjg u'hf/f s;/L x'G5 cflb s'/fx¿n] dflg;sf :jefj k|efljt x'Fbf km/s ;f]r, km/s :jefj / km/s cfr/0fsf dflg;x¿ aGg k'U5g\ . To:t} p;sf] klg :jfyL{ k|j[lt hLjg ;+3if{sf] qmddf ag]sf] xf] . p;sf] JolQmTj p;n] ef]u]sf] hLjg p;sf] ;ª\3if{, tfTsflng ;dfh, ;dflhs agf]6 / cl:tTjsf] n8fOFn] lgdf{0f u/]sf] xf] .
p;sf] hGd …Ps dfgfsf] aGbf]a:tÚ ePsf] x'g]vfg] 3/df g} ePsf] lyof] . x'g]vfg] 3/df hGd]/ klg ;fg}df cfdf d/]sf sf/0f ;fg}b]lv g} p;n] b'Mv a]xf]g'{ k/]sf] lyof] . pm afnv} x'Fbf cfdfsf] d[To' ePkl5 p;sf] lktfn] csf]{ sfG5L >LdtL leœofP . ;f}t]gL cfdf Û sfG5L cfdfn] bGTosyf …lzlz/ a;GtÚdf em}‘ p;sf] d'6' sn]hf] vfg] OR5f gu/] klg …;f}t]gL cfdf xf]Ú 8u]/ g} /fv]sL lyO{ . pm ;f}t]gL cfdfsf] cufl8 nNofsn'No's eP em}‘ uYof]{ t/ ha ltgL xF'b}g lyOg\, nHhfjtL a'xf/L emf/sf] kftx¿ km's]em‘} cfˆgf] afn jL/tfdf h'd'{/fO /x]sf] x'GYof] . pm nlqP h:tf] b]lvP klg leqleq Ovfn' eP/ emgemg hG8, b[9 lgZroL, dfgl;s anjfg / kxNfdfg eP/ x'ls{/x]sf] lyof] .
afNosfnsf w]/} 36gfx¿ lj:d[ltsf] w'nf]n] k'l/P klg s]xL cToGt x[boljbf/s, kL8fbfoL / cToGt cfgGbbfoL ;'vbfoL 36gfx¿ eg] 7"nf] eO;Sbf klg p;sf] dfgl;s ememNsf] leq slxn]sfxL‘ emNofsem'n's em'lNs/xG5g\ . clxn] klg tL 36gfx¿ p;n] la;]{sf] 5}g, ;Demgfdf tfh} 5 .
lbge/ sxLFst} uP/ pm 3/ cfPsf] lyof] . cf7–gf} aif{sf] pd]/, ef]sfPsf] lyof] . 3/df sf]xL lyPg . af;L eft lems]/ vfg yfn]sf] dfq s] lyof], ;f}t]gL cfdf cfOk'lug\ .
æaf;Left] rf]/ . s;n] tnfOF{ eft lbof] < rf]/]/ vfG5;\Æ eGb} lk6\g yflng\ .
lbbL cfP/ u'xf/ ul/g\ . lbbL klg pm h:t} s]6fs]6L g} lyO{, sfG5Lcfdfn] s'6]/ v]lbg\ .
æaf;Left]Ù ca rf]5{;\ ls rf]b}{g;\ .Æ
æcfˆgf] 3/sf] eft vfFbf klg s;/L rf]/ <Æ
æs] /], hf] rf]/ p;}sf] 7"nf] :j/Æ sfG5L cfdf emg\ s7f]/ eOg\ . æclxn] g} hjfkm nfUg] .Æ
s'6]/ dfq gk'u]/ 8f]/Ln] yfddf afFw]/ pEofOg\ . lbge/ pm afFlwP/ pleO{ /xØf] . v'§f, xft, z/L/ b'lv/x]sf] lyof] t/ pm afFlwPsf]n] a:g ;Qm}gYof] .
æefO, uf}/j Û slt b'lv/x]sf] xf]nf . d 8f]/L vf]nL lbG5' .Æ lbbL kfj{tLn] 8f]/L vf]Ng nfUbf sfG5L cfdf cfOk'lug\ .
æslt hfGg] ePsL . tFnfO{‘ klg afFwf} ÛÆ eGb} kfj{tLnfO{ klg sfG5Lcfdfn] b'O{ yKk8 xflgg\ . ltgL ?Fb} eflug\ .
a]n'sL a'af cfOk'Ubf klg 5f]/f afFlwPsf] b]v]/ :jf:gLnfO{ xsf/]Ù æs] crfSnL u/]sL < ;fgf] afnv 5f]/fdfly <Æ
æs] /] ;fgf] afnv 5f]/f Û af;Left] rf]/ . eft rf]/]/ vfFb} lyof] . ;a} eft h'7f] agfof] . k'Nk'nfpFm, 6fpsfdf 6]s]kl5 b]vf}nf . rf]/sf] afa' egL dfuf}nf .Æ kmTkmtfpFb} sfG5Lcfdf efG;fdf kl;g\ . 8f]/L vf]nL 5f]/fnfO{ af]s]/ a'afn] ;f]w]Ù æ;fRr} af;L eft rf]/L;\ t <Æ
æef]s nfu]sf] lyof], cfˆg} 3/ . sf]xL lyPg=== k:s]/ vfg yfn]sf], vfg kfOPg, lk6fO{ dfq=== Æ afa'sf] dfof kfP/ lxSslxSs ub}{ p;n] eGof] .
æ5f]/f s] u5{;\ < t]/f] efUo t ToxL lbg km'6\of] h'g lbg t]/L cfdf d/L .Æ a'afn] klg cfFvfsf] cfF;' k'Rb} vNtLaf6 b'O{j6f rsn]6 lems]/ lbFb} eg] ænf vf . cab]lv cfkm}‘ lems]/ gvf .Æ
afa'sf] dfof kfP/ pm b|ljt eof] . rsn]6 vfg kfPsf]df km'?Ë eof] . afa'sf] 5ftLdf emg\ hf]8n] n]kfl;of] . b'Mvkl5sf] ;'v . p;nfO{ dfof ug]{ afa' 5, lbbL 5 . k|;Gg eP/ a'afnfO{ x]b}{ p;n] eGof]Ù æx'G5, Pp6f ld7fO{ lbbLnfO{ lbG5' .Æ
ækb}{g . b'O6} vf, lbbLnfO{ klg NofOlbPsf] 5' .Æ
Tof] 36gf ;Dembf pm a'afsf] xFl;nf] cg'xf/ ;DemG5 . cfdfsf] cg'xf/ eg] wldnf]wldnf] 5fofFh:tf] …xf] ls xf]OgÚ h:tf] dfq ;DemG5 . t/ a'afsf] ;Demgf cfpbf sfG5Lcfdfsf] q"m/ Jojxf/n] klg hLjgko{Gt p;nfO{ nv]l6 /x]sf] 5 . cfdf gePsf] 6'x'/f p;n] sfG5Lcfdfsf] s'6fO k|To]s lbgh:t} vfGYof] . t/ pm cfkm"n] lk6fO vfPsf] s'/f lktfnfO{ eGg 8/fpFYof] . 7"nf] dfG5]sf] cfFvfdf cfF;' Û< lktf km]l/ ?G5g\ xf]nf Û pm cfˆgf] sf/0f a'af /f]Psf] b]Vg rfxb}gYof] . To;}n] pm s7f]/ x'Fb} uO/x]sf] lyof] . hAa/ x'Fb} uO/x]sf] lyof] . cfˆg} 3/ xf], sf]xL gePsf] a]nf vfg]s'/fx¿ lgsfn]/ vfg] uYof]{ . ks8fp k/]/ sfG5Lcfdfn] cg]sf}+ oftgf lbP/ sfon agfpg vf]lHyg\, slxNo} sfon x‘'b}gYof] . em"7f] af]n]/} lhTg rfxGYof] . s'6fO vfGYof], ;xGYof] t/ cfkm" sfon eP/ gLrf x'g rfxGgYof] .
lbbL;Fu pm klg :s'n hfg yfNof] . :s'ndf p;sf ;fyL;Ëfltx¿ w]/} a9] . gof‘ gof‘ ;Lkx¿ p;n] ;fyLx¿af6 l;Sof] . p;n] d'vdf b'Oj6f cf}nfx¿ 3';f/]/ ;';]nL kfbf{em}{ u/]/ …sfkmn kfSof]Ú r/Lsf] cfjfh lgsfNg ;fyLx¿nfO{ l;sfof] . s's'/, 9's'/, k/]jf, 3f]8f, ufO{, uf]? / c¿ hËnL r/fx¿sf] cfjfh klg p;sf ;dsfnLg s]6fs]6L ;fyLx¿ lgsfNg ;Sy] . clxn] klg PsfGt hËndf x'Fbf tL cfjfhx¿ lgsfn]/ pm dgf]/~hg ug]{ u5{ . ljz]if u/L …sfkmn kfSof]Ú r/fsf] gSsn u/]/ .
æltdL ufpFsf 7"nf dfG5]sf 5f]/f, x'g] vfg]sf 5f]/f . /fd|/L k9]/ wgL dfG5] x'g', 7"nf] dfG5] eP/ ltd|L ;f}t]gLcfdfsf] z]vL emf/L lbg' n .Æ eGb} dfOHo"n] c3fp~h]n ;]n /f]6L vfg lbPsL lyOg\ . dfOHo"sf] s'/fn] p;sf] afn x[bodf cld6 5fk kf/]sf] lyof] / pm OlvPsf] lyof] .
ækf? -kfj{tL_Æ
æs] efO, eg g .Æ
æd w]/} wg sdfpF5', 7"nf] dfG5] x'G5' . ltdLnfO{ klg d w]/} wg lbG5' n .Æ
ætF cfkm"nfO{ k'Ug] u/L sdf, dnfO{ lbg' kb}{g . t}n] b'Mv kfPsf] b]Vbf, uf}/j, d slt ?G5', b'V5' . t}‘n] ;'v kfO;\ eg] dnfO{ k'U5 .Æ lbbLn] eg]sL lyOg\ .
slt dxfg\ lbbL, lbbLsf] dg . b'lv/x]sf] dg c8];f] la;fpg] rf}tf/L, lbbL kfj{tL -kf?_ .
lbbLsf] k9fO k|fylds kf7zfnfsf] k9fO kl5g} :ylut eof] . ufpFsf] k|fylds :s'nsf] k9fO ;s]/ pm dfWolds ljBfnosf] k9fO ug{ ;b/d'sfdsf] kf7zfnfdf hfg] a]nf kfj{tL s;/L lxSsf 5f]8L5f]8L /f]PsL lyOg\ .
æefO, /fd|/L k9\g', d ToxfF ltdL;Fu x'Gg‘ . t/ d ltdLnfO{ ;w}F ;lDem/xg]5' . ltdLnfO{ dfof ul//xg]5' . efO === Æ ?jfOn] c¿ a9L af]Ng ;lsgg\ . pm lx8\g] a]nf p;sf] xftdf ltgn] s]xL l;Ssfx¿ /flvlbPsL lyOg\ . lbbLsf] k|]df]kxf/ . cem} pm lbbLnfO{ ;DemFbf lt l;Ssfx¿ ;DemG5 .
ufpFsf ;fyLx¿ 5'6], ufpFn]x¿ 5'6] . lbbL kfj{tL;Fu 5'l§g' kbf{ ;a}eGbf a9L b'Mv p;nfO{ nfu]sf] lyof] . t/ ;Gtf]if klg nfu]sf] lyof] qm'/, lgb{oL sfG5Lcfdfsf] rË'naf6 pm pDs]sf] lyof] .
;b/d'sfd ;fgf] ahf/ lyof] . ufpFeGbf cln a9L ;Eo, ;'s;'sfpFbf] / pGgtÙ cfw'lgstfn] lrofpg vf]lh/x]sf] . km];g, af]nLrfnL, ;'lawf cflb cln a9L ePsf] gofF kl/j]z, jftfj/0f, ;fyLefO, dfG5]x¿ . klxnfklxnf p;nfO{ lgof;|f] nfu]sf] lyof], la:tf/} gofF ;fyL / dfG5]x¿;Fu pm 3'nldn eof] / tyfslyt cfw'lgstfdf Psfsf/ x'g yfNof] .
pm b; sIffdf kl9/x]sf] a]nf, p;sf a'af uf]/vn] la/fdL sfG5LcfdfnfO{ 8f]nLh:tf] emf]n'Ëf]df af]sfP/ ;b/d'sfdsf] c:ktfndf pkrf/sf nflu NofPsf lyP . sfG5Lcfdfsf] Psfkl§sf] z/L/sf] cËx¿ rNb}gYof] . /flt cs:dft ltgL d'R5f{ k/]sL lyOg\ /], To;kl5 To:tf] ePsf] lyof] . cfkm"nfO{ b'Mv lbg] sfG5Lcfdfsf] To:tf] cj:yf b]Vbf pm v';L ePsf] lyof] . t/ ha sfG5Lcfdfn] p;nfO{ x]/]/ Pp6f cfFvfaf6 clnslt cfF;' r'xfP/ elgg\, æuf}/j, ltdLnfO{ w]/} b'Mv lbPF . d ca d5'{ xf]nf . t]/L alxgL ;?nfO{ klg cfˆgf] lbbL kfj{tLnfO{ h:t} dfof u/ n . dnfO{ klg dfkm u/ n .Æ
sfG5Lcfdf dfkmL dfUb} 5 . p;n] ;f/f dgsf] sn'lift efj lal;{of] / eg]sf] lyof], æn, n === .Æ
cfh pm ;DemG5, sfG5LcfdfnfO{ pRr /Qmrfk lyP5 . /fd|/L pkrf/ x'g ;s]g . s]xL ;dokl5 g} ltgsf] b]xfGt eof] . d[To'n] ;f/f a}dg:o, sn'lift efj, cTofrf/ / b'ef{jgfx¿ kvfn]/ nUof] . p;n] cfkm"dfly cTofrf/ ug]{ sfG5LcfdfnfO{ dfkmL lbof] tfklg ltgsf] qm'/ Jojxf/ hLjgko{Gt la;{g ;s]sf] 5}g .
sfG5Lcfdfsf] d[To'n] 3/, uf]7, v]taf/L, efG;f ;DxfNg] Pp6L u[x:yL cfOdfO{sf] cefj 68\sf/f] ¿kdf v6\lsof] . uf]/v k'gM ljjfx ug{ afWo eP, pgLeGbf w]/} sd pd]/sL ;fnL gftf kg]{ km"ndtLnfO{ gjb'nxLsf ¿kdf 3/df leœofP . csL{ ;fgLcfdf;Fu p;sf] w]/} ;ª\ut ePg . pm P;=Pn=;L= pQL0f{ u/]/ pRr lzIff k|fKt ug{ /fhwfgL uof] . csL{ ;fgLcfdfaf6 klg p;sf b'O{ efO / Ps alxgL hlGdP .
/fhwfgL l5/]kl5 g} p;sf] jf:tljs hLjgsf] k|f/De eof] . d'n'sel/sf / ljb]zsf dflg;x¿ p;n] ToxfF b]Vg kfof], e]6\g kfof] . lrGg kfof] . 3/df kl/jf/ ;+Vof j[l4;Fu} ;dodf p;n] vr{ kfpg 5f8Øf] . 8]/f ef8f, efG;f vr{ cflb vr{x¿ lgoldt ¿kdf r'Qmf ug{ g;Sg] p;sf] l:ylt aGg yfNof] . 3/a]6L, xf]6njfnf / ;fyLefOx¿;Fu 9fF6 / 5nL s'/fx¿ ug'{kg]{ afWosf/L l:yltx¿ b]vf kg{ yfNof] .
…;ef{Oan ckm b lkm6]:6Ú h;/L klg afFRg} k¥of] . k9fO k"/f ug}{ k¥of] . dflg;sf] dgf]efjcg';f/ 6\jfSs ldnfP/ hfnL, 5nL / 9fF6 s'/fx¿ gu/L ePg . p;n] o:tf s'/f ug{ l;Sof] .
ljBfyL{ ;+u7gdf pmh:t} w't{x¿ rflxPsf] lyof] . pm ljBfyL{ g]tfdf ulgg yfNof] . 3/af6 lglZrt ;dodf vr{ gcfP klg p;nfO{ s'g} km/s gkg]{ eof] . p;sf] vr{kfgLsf] Joj:yf s'g} g s'g} /fhg}lts bnn] u/L g} xfNYof] . y'k|} g]tfx¿;Fu p;sf] lrghfg x'g yfNof] . p;sf] jfsk6'tfaf6 g]tf, ljBfyL{, o'jfx¿ k|efljt eO/x]sf x'Gy] . gjo'jtLx¿df klg p;sf] k|efj ljz]if lsl;dsf] kg{ yfn]sf] lyof] . o'jtLx¿ p;sf glhs x'g k|lt:kwf{ ug{ yfn]sf lyP . p;sf] cg'kl:yltdf klg pm …rrf{sf] o'jfÚ ePsf] lyof] .
æafa}, Tof] s]6f] slt ;'Gb/ 5 .Æ
æsf] s]6f] <Æ
æTof] Sof Tof]Æ ;f}Gbof{n] nhfpFb} gfd lnOg\— æuf}/j .Æ
æP, uf}/j . g]tf, k9fO klg /fd|f] 5 . sn]hsf s]6fx¿dWo] Ps gDa/ 5 . tF klg To:sf] lbjfgL xf];\ ls <Æ
æcf, df]/L . tF klg p;nfO{ dg k/fpF5];\ . dg k/fpg' eg]sf] lbjfgL x'g' xf] < ˆofg Sof .Æ
æˆofgx¿ g} kl5 k|]ldsf x'G5g\ . k|]dkl5 ljjfx aGwgdf afFlwG5g\ .Æ
æclxn] t To:tf] s]xL 5}g . x]b}{ hfpmF .Æ
æn, n ltdLx¿ k|ltof]lutfdf ;fd]n xf]cf} .Æ
æs:tf] k|ltof]lutf <Æ
æuf}/jnfO{ k|]dL agfpg] k|ltof]lutfdf lg .Æ
æsf] sf] ltdLx¿ <Æ
æltdL, dfw'/L, s]z/L, /df, ljeQmf clg c¿x¿ klg y'k|} .Æ
æslt w]/} k|ltof]uLx¿ <Æ pgLx¿ xfF:5g\ . pgLx¿ h:t} o'jtLx¿ p;sf af/]df o:t} cg]sf}F s'/fx¿ ul//x]sf x'Gy] . pm ;fFRr} s]6Lx¿n] dgdlGb/df :yfkgf ug{ rfxg] …gfosÚ ePsf] lyof] / s]6Lx¿ cfk;df s'/f ubf{ p;nfO{ …gfosÚ eGg] uy]{ . pm k|foM ;a} s]6Lx¿;Fu /fd|f] Jojxf/ uYof]{ . w]/} s]6Lx¿ …dnfO{ dg k/fpF5Ú eGg] ;f]Ry] .
pm wgL s]6Lx¿nfO{ ;DaGw ljsf;df lgs} k|f]T;flxt uYof]{ . lxdlrd, 3'nldn, 3lgi6tf ulx/f] agfPkl5 cfˆg} …dfofn'Ú em} Jojxf/ uYof]{ . s]6Lx¿ p;nfO{ …cfˆg}Ú xf] jf x'g]5 eGg] ;Dem]/ em'lSsGy] . o;/L w]/} s]6Lx¿nfO{ em'SsØfP/ pm pgLx¿aLr k|lt:kwf{ u/fP/ cfˆgf] :jfy{ ;fWYof] .
æeg t, uf}/j, cfhef]ln o'jtLx¿ s] rfxG5g\ .Æ
æo'jsx¿ h] rfxG5g\ .Æ
æo'jsx¿eGbf o'jtLx¿sf] rfxgf km/s x'G5, eG5g\ lg .Æ
ækm/s lyof], k'/fgf] ;Í'lrt ;dfhdf . ;dfh hlt cufl8 a9\b} 5, r]tgf:t/ a9\b} 5 . s]6f / s]6L aLrsf] e]befj sd x'Fb} uO/x]sf] 5 . lj1fgn] dfgj hfltnfO{ zlQmdfg agfpFb} nlu/x]sf] 5 . dlxnfx¿ klg x/]s sfd ug{ k'?if hlQs} ;Ifd 5g\ / pgLx¿sf] cfsfª\Iff klg k'?ifs} h:tf] 5 .Æ
æk|s[ltn] k|fs[lts ¿kdf k'?ifeGbf dlxnfnfO{ sdhf]/ / lga{n agfPsf] 5 . t;y{ k'?if;Fu a/fa/L ug{ ;Qm}gg\ elgG5 lg <Æ
æk'?if / dlxnfsf] leGgtfnfO{ lj1fgn] d]6fO/x]sf] 5 . dlxnfx¿ cfh k'?ifx¿sf cufl8 v'lDrP/ a:g'kg]{ l:ylt 5}g . t;y{ klg o'js / o'jtLx¿sf rfxgfdf ;dfgtf aGb} uO/x]sf] 5 .Æ
o:tf tfls{s s'/fx¿ u/]/ pm cfkm" ;fyLx¿ dfem af}l4s ePsf] ;fljt uYof]{ . ;fyLx¿nfO{ k|efljt kfYof]{ . lbge/ ljBfyL{ /fhgLltdf ;+nUg x'GYof] eg] a]n'ls cfˆgf] k9fOdf lgln{Kt eP/ nfUYof] . k9fO klg /fd|f] ePsfn] pm s]6Lx¿sf] cfFvfdf …gfosÚ ePsf] lyof] . gfossf ;a} ljz]iftfx¿ p;df df}h'b ePsf] s]6Lx¿ kfpFy] / pm gjo'jtLx¿sf] …;kgfsf] /fhs'df/Ú alg/x]sf] lyof] .
…;kgfsf] /fhs'df/Ú nfO{ cfˆgf] agfpg] c3f]lift k|lt:kwf{df o'jtLx¿dfem ljljw ¿k, ultljlw, cfsif{0f / ;dk{0fsf v]nx¿ eO/x]sf lyP . ToxL v]ndf zfl//Ls v]n klg ;dfj]z x'g k'Ubf ;f}Gbof{ uf}/jaf6 b'O{ hLpsL x'g k'lug\ . ue{ lg/f]w / ue{ktgsf oy]:t ;fwgx¿ x'Fbf klg tL pkfox¿ cjnDag gu/L uf}/jnfO{ k"0f{ cfˆgf] agfpg] lg0f{o ltgn] ul/g\ . uf}/jl;t klg c¿ pkfo lyPg . pgLx¿n] k|]d ljjfx u/] .
k|]d ljjfx t u/] t/ ;f}Gbof{ cs}{ hftsL . cfˆgf] kl/jf/n] :jLsf/ ub}{g eGg] ;f]r]/ uf}/jn] ;f}Gbof{nfO{ 3/} nu]g . 3/aflx/} b]xft -ufpF_df uP pgLx¿ . ToxfF pgLx¿n] s]xL dlxgf :s'ndf lzIfs / lzlIfsfsf ¿kdf sfd u/] . t/ Tof] u|fld0f kl/j]z pgLx¿sf cfsfª\Iff k"lt{ ug{ cIfd ePsfn] pgLx¿ ;b/d'sfd uP . ;f}Gbof{ klg dfOlt3/ / dfOltkIfsf] ;DaGwaf6 sfl6O{ ;s]sL lyOg\ . s]6fs]6L b'a} kIfsf kl/jf/x¿n] s]xL dlxgf pgLx¿sf] vf]lhlglw u/]gg\ . ;b/d'sfddf uf}/j cfkm"n] l;Sb} u/]sf] dflg; l/emfpg], em'Sofpg] snf;Lksf] k|of]u ug'{kg]{ afWosf/L cj:yfdf kg{ yfn]sf] lyof] .
xflsdnfO{ rfs/L, Ho"xh"/L u/]/ jf cg]sg rfKn';L v'zfdb u/]/ uf}/jn] c:yfoL hflu/ kfof] . c:yfoL hflu/ 6]Sg] 7fpF cyf{t\ …l;of] eP/ k:g], kmfnL eP/ lg:sg]Ú d]nf]d];f] eof] . pgn] hflu/ u/]sf] sfof{no cw{;/sf/L eP klg k|z:t cfDbfgL x'g] / vr{ ug]{ c8\8f lyof] . hflu/ vfFb} hfFbf hflu/] tf}/tl/sf, k|j[lQ, dgf]j[lQ pgn] rfn kfP . ToxfF zlQmzfnL k|zf;s, xflsd / /fhgLlt1x¿;Fu pgsf] lxdlrd a9Øf] . pgn] yfxf kfP, …afª\uf] cf}nfn] dfq £o" cfpF5Ú / cf}nf aª\Uofpg l;s] .
pgLx¿sf] b'O{ 5f]/f / Ps 5f]/L hlGdP . 5f]/f5f]/L ePkl5 vr{ a9\g] g} eof] . vr{ wfGg pgn] cf‘}nf emg w]/} aª\Uofpg yfn] . /fhg}lts ¿kdf ToxfF klg k|ltåGåLx¿ lyP . ljleGg v]dfx¿ lyP . Pp6fnfO{ l/emfpFbf csf]{ l/;fpFYof] . Pp6f alnof] v]df g;dftL pgn] klg w/ kfPgg\ . k|ltåGåLn] cfˆgf] la/f]wL v]dfnfO{ ab\gfd u/]/ k/f:t ug]{ of]hgf agfof] / Tyf] of]hgfdf pgnfO{ klg lg;fgf agfOof] . pgn] u/]sf e|i6frf/x¿sf] kf]n v'Ng yfn] . e|i6frf/ lgjf/0f cfof]udf pgL la?4 nfvf}+ /sd lxgfldgf u/]sf] d'2f btf{ eof], ks8fp k"hL{ hf/L eof] . /ftf/ft efu]/ plDsP .
;f}Gbof{ klg hflu/ 5f8]/ s]6fs]6L lnP/ dfOtL ufpF uOg\ . 5f]/L xf], cfdfa'jfsf] dg klUnG5, dfof nfU5 . ;f;";;'/fsf] dfofnfO{ uf}/jn] cfˆgf] lxt cg's"n kfg{ cfkm"df ePsf] snf;Lk k|of]u u/] . ;f;";;'/fnfO{ t k/d lxt}ifL agfOxfn], To;nfO{ lbuf] /fVgsf nflu h]7fg / ;f;"aLr kmf6f] Nofpg] rft'o{tf b]vfP . h]7fglt/ aUb} u/]sf] cfo>f]tsf] s'nf] cfˆgf] v]tLlt/ ;f;"nfO{ kmsf{pg nufP . hflu/} lagf klg 5f]/f5f]/Lx¿ k9fP . cfˆgf cfkmGt, gftfuf]tf ;a}af6 hlt b'x'g ;lsG5, b'x] . cfˆgf] :jfy{ k"/f ePkl5 hf]/ nflQ xfg]/ b; aN8Øfª v'jfpg] snf;Lk k|of]u u/] .
pgn] cfˆgf 5f]/f5f]/Lx¿nfO{ cfkm"h:t} Jojxf/ rft"o{ agfP cyf{t\ cfkm"h:t} …dL7f] af]nL, g/fd|f] Jojxf/Údf kf/Ët agfP . cg]syl/ u/]/ h]7f] 5f]/f cd/nfO{ 8fS6/, sfG5f] 5f]/f ;Db]gnfO{ OlGhlgo/ agfP . 5f]/L klg kqsfl/tf k9]/ 7"n} kqsf/ ePsL l5g\ . a'xf/Lx¿ klg 8fS6/sf] 8fS6/ g} / OlGhlgo/sf] OlGhlgo/ g} 5g\ . HjfOF eg] k|fWofkg u5{g\ . ;a}sf] kfl/jfl/s hd36df æca ltdLx¿ ;a}hgf cfˆgf] v'§fdf pleg ;Sg] ePsf 5f} . cfcfˆgf] u/]/ vfg' .Æ, uf}/j eG5g\ .
æx'G5 . t/ tkfO{+sf] cfOl8of xfdLnfO{ rflxG5 .Æ 5f]/fx¿ eG5g\ .
æcfOl8ofsf] s] sdL 5 / < d}n] eg]sf] u5f}{ eg] d;Fu gofF gofF cfOl8ofx¿sf] 8Ë'/ 5 .Æ
æeGgf];\ t ;'gf}‘ .Æ ;f}Gbof{ d':s'/fP/ elG5g\ .
æ;'gfpF5' t/ lgMz'Ns xf]Og . cfOl8of lgsfn] afkt dnfO{ Pp6f ;]o/ xf]N8/ agfpg' k5{ .Æ
æn cfOl8of n8fP/ t tkfOF{+ slt sDkgLx¿sf] k};f nufgL g} gu/L ;]o/ xf]N8/ x'gePsf] 5 . …kNs]sf] l6Ns] 3l/3l/ ldNs]Ú .Æ ;f}Gbof{ Joª\Uo ul5{g\ .
æTof] t d]/f] snf xf], h'lQm xf] . oxL snf / a'l4n] cfh xfdLx¿ ;DkGg ePsf 5f}‘ . xf]Og / <Æ
æxf], xf] .Æ ;a}hgf eG5g\, æt/ vf]O t cfOl8of lbg'ePsf] <Æ
æ;]o/ xf]N8/sf] ;t{ k"/f x'g] eP dfq} .Æ
æn a'jf klg, cfˆg} kl/jf/sf ;b:ox¿;Fu klg .Æ
æxf], ltdLx¿;Fu} . d ca kf}9fj:yfdf k'u]sf] 5' . a'9];sfndf cg]sf}‘ ;d:ofx¿ x'G5g\, rfxgfx¿ x'G5g\ . d a'9];sfndf ;DkGg eP/ w]/} rGbf, bfg cyjf k};f afF8]/ c¿x¿sf ;fd" bfgL b]lvg rfxG5' . c¿sf] cfFvfdf cfˆgf] ;Ddfg pdfg{ rfxG5' . :jR5 5lj b]vfpg rfxG5' .Æ
æe|i6frf/sf] d'2f t efu]/, n's]/ kmf;km'; kflb{g'eof] . ca s]sf] 6fpsf] b'vfO <Æ
æcfˆgf] cGt/s'Gt/leq ba]sf] 9's9'sL / cfjfh bafpg ;lSbgF, /=== Æ uf}/jn] of] rfFlx ;To af]n]sf 5g\ .
æn, n lat]sf s'/f 5f]8\gf];\ . cfOl8of lbg'xf];\ logLx¿nfO{ .Æ ;f}Gbof{ l:ylt ;DxflN5g\ .
æn of] d]/f] hLjgel/sf] ;a}eGbf cAan, ;'Gb/, eJo / sdfp cfOl8of xf] . d r]o/k;{g, ltdL efO; r]o/k;{g / c¿ ltdLx¿ d]Da/ ePsf] 6«i6 agfpg] . To;sf] sfd …dfgj ;+;f/Ú agfpg] .Æ
æs] xf] dfgj ;+;f/ <Æ cd/ ;f]W5 .
æw}o{ u/]/ ;'g t klxnf . of] ;'g kmnfpg] ;+;f/ xf] xfd|f nflu . c¿n] b]Vbf ;]jf / wd{sf] sfd . xfd|f nflu d]jf kmnfpg] af]6 .Æ
æs;/L <Æ ;Db]g g;f]wL a:g ;Qm}g .
æ;la:tf/ atfpg]5' . To;eGbf cufl8 lrofkfgsf] a|]s u/f}F ls <Æ
sfd ug]{ s]6L vfGg'5f lrofsf] ;fy vfhf lnP/ cfpF5] . vfg yfN5g\ ltgLx¿ . lh1f;f 5 ;f}Gbof{, gfo'df, cd/, ;Db]g / a'xf/Lx¿sf dgel/, s] xf] …dfgj ;+;f/ <Ú
uf}/j cfˆgf] la|kms]; vf]N5g\ . Nofk6k lems]/ vf]N5g\ . Nofk6k 5]pdf r]sj's, qm]l86 / P6LPd Sof; sf8{x¿ 5g\ . lrof vfb}F eG5g\— æ…dfgj ;+;f/Ú cfof]hgf :yfkgf ug{ k|z:t /sd rflxG5 . /sdsf] Joj:yf d ldnfO{ xfN5', v6\g] sfd ltdLx¿sf] xf] . :yfkgf eO;s]kl5 To;n] ;'gsf] cG8f kfg{ yfNb5, xfdL ;a} ;'gsf] knªdf ;'Tg yfNg] 5f}+ .Æ
æ;'gsf] knª <Æ 5f]/L gfo'df xfF:5] .
æxf], xf] . ;'gsf] knª . ;'gsf] knªdf ;'Tg] d]/f] wf]sf] 5 .Æ uf}/j eG5g\ .
æklxnf …dfgj ;+;f/Ú s] xf] < Tof] t atfpg'xf];\ .Æ cd/ eG5 .
Nofk6ksf] df]lg6/tkm{ uf}/j cf}nfn] b]vfpF5g\ . ToxfF cUnfcUnf b;kGw|j6f ;'Gb/ snfTds ejgx¿sf] tl:j/ 5 . Tof] ejgleq /x]sf sf]7fx¿sf] tl:j/ 5 . :s]r 5 / 7"nf] cIf/df n]lvPsf] 5 …dfgj ;+;f/Ú . cem} …dfgj ;+;f/Ú af/] pgLx¿nfO{ k|:6 x'Fb}g .
æoL dfgj ;+;f/sf] sfNklgs ejgx¿ x'g\ . dfgj ;+;f/ eg]sf] afncf>d, j[4f>d, c:ktfn, k|bz{gL sIf, j[xb\ k':tsfno / cg'Gwfgfno xf] .
ToxfF afnsx¿sf nflu df]G6]:j/Lb]lv pRr dfWolds tx;Ddsf ljBfnox¿ x'g]5g\ . tL ljBfnodf afn cf>dsf s]6fs]6L / ljZjsf wgL dflg;x¿sf s]6fs]6Lx¿ dxËf] z'Ns lt/]/ cWoog ug]{5g\ . Tof] :s'n cfosf] Pp6f ;|f]t xf] eg] csf]{ ;|f]t j[4f>ddf a:g] j[4x¿ g} x'g\ . aL; k|lt;t j[4x¿ ToxfF lgMz'Ns a:5g\ eg] c;L k|lt;t j[4x¿ cToGt dxËf] z'Ns lt/]/ a:g]5g\ . j[4x¿n] cfkm"n] hLjge/ sdfPsf] ;a} k};f :j]R5fn] ToxfF hDdf ug]{5g\, csf]{ uxlsnf] cfo;|f]t . ljb]zdf jf :jb]zdf w]/} k};f sdfO/x]sf 5f]/f5f]/Lx¿ j[4 a'jfcfdfnfO{ x]/rfx ug{sf] ;§f j[4f>ddf /fv]/ dxËf] z'Ns ltg{ tof/ x'G5g\ . Tof] z'Ns dfgj ;+;f/sf] csf]{ cfo;|f]t x'g]5 .Æ
æclg c:ktfn / k':tsfno <Æ
ælt klg cfo;|f]tx¿ g} x'g\ . b'lgofFn] b]Vbf j[4x¿sf] ;]jf ug]{ c:ktfn t/ c:ktfndf klg ;+;f/sf wgL j[4x¿nfO{ w]/} k};f lnP/ pkrf/ ul/g]5 . la/fdL j[4x¿ k};fsf] af]6 x'g\, c:ktfnn] tL af]6x¿ xNnfP/ k};fsf] jiff{ u/fpg]5 . c:ktfnn] :jf:Yo lzIff;DaGwL c=g=dL=, gl;{ªb]lv Pd=aL=aL=P;=, Pd=8L= ;Ddsf] :jf:y ;DalGw k9fO dxËf] z'Nsdf ;~rfng ug]{5 . dfgj ;+;f/af6 j[4, ljBfyL{ / la/fdLx¿nfO{ pRr sf]6Lsf] ;]jf k|bfg u/]/ olt w]/} k};f sdfpg ;lsg]5 ls xfdL ;a} ;'gsf] knªdf ;'Tg yfNg]5f}‘ .Æ
æ;'gsf] knª— lktfHo"sf] sf]/f sNkgf .Æ gfo'df eG5] .
æsf]/f sNkgf xf]Og . xl:k;df k'u]sf]] j[4nfO{ k};fsf] s] dfof / < pm cfkm"l;t ePsf] ;a} k};f ;s]/ ;xh d[To'j/0f /f]H5, Tof] klg k};f kmNg] ?v ePg / <Æ
uf}/jn] k]z u/]sf] …dfgj ;+;f/Ú s] xf] < ;a}nfO{ 5Øfª\u x'G5 . Jofkf/ cyjf ;]jf < ;]jfsf] ;'u/sf]6]8 Jofkf/ . 7"nf] wg/fzL nufgL ul/g] ;'gsf] cG8f lbg] cfof]hgf . kl/jf/sf ;a}hgf …dfgj ;+;f/Ú :yfkgfdf ;f/f a'l4, zlQm / ;fdYo{ nufP/ nfuL k5{g\ .
wgLwgL dflg;x¿af6 rGbf lnOG5 . u}/;/sf/L ;+:yfx¿ / cGt/f{li6«o 8f]g/x¿af6 klg y'k|} /sd lnOG5 . …dfgj ;+;f/Ú aGg yfN5 . dflg;x¿n] sNkgf u/]cg';f/ ;a} ;'Gb/ j:t' / ;'lawfx¿ ePsf] …dfgj ;+;f/Ú kfFr jif{df alg;S5 . Tof] alg;s]sf] lbg eJo ;df/f]x ul/G5 . k|rf/k|;f/ ljZjJofkL ¿kdf x'G5 . To;sf] lhDdf gfo'dfsf] lyof] / ltgn] cToGt rt'/tf;fy cfˆgf] lhDd]jf/L k"/f ul/g\ . k|rf/k|;f/sf] o'u …dfgj ;+;f/Ú cGt/f{li6«o cfsif{0fsf] s]Gb| aG5 .
ædfgj ;+;f/sf] j[4f>ddf a:g] klxnf] r/0fsf JolQmx¿ o;} ;+:yfsf r]o/ k;{g, efO; r]o/ k;{g / c¿ Ps;o Ps hgf cfhs} ldltb]lv a:g yfNg] 5g\ .Æ ;~rfns cd/sf] ;Daf]wgkl5 ;f}Gbof{ / uf}/jsf] ;DaGw pgLx¿n] clt >d;fy lgdf{0f u/]sf] 3/af6 k"0f{ ¿kdf ljR5]b x'G5 . a]n'lsb]lv g} uf}/j / ;f}Gbof{ …dfgj ;+;f/Ú sf] j[4f>ddf a:g yfN5g\ . pgLx¿nfO{ ToxfF k'¥ofpg 5f]/f5f]/Lx¿ klg uPsf x'G5g\ .
æa'jf cfdf . tkfO‘{x¿sf nflu ;a}eGbf /fd|f] sf]7f 5fg]sf] 5' . pQf x]gf]{;\ t, ‰ofnaf6} ;]tf] lxdfn b]lvG5 . xl/ofnL hËn, km"naf/L, em'lNsPsf] 3fd b]lvg] pQd sf]7f . hLjgdf rflxg] ;a} ;'lawf / ;fdfgx¿ o; sf]7fdf ljBdfg 5g\ .Æ
ævf]O, ;'gsf] knª t b]lVbg lg .Æ uf}/j eG5g\ .
æs]xL ;dokl5 ;'gsf] knª klg Nofpg]5' .Æ
æ;fFRr} <Æ
æ;fFRr} . a'jf;Fu klg xfdL 7§f u5f}{F / <Æ
æk};f rflxP egÆ eGb} uf}/j cfˆgf r]sj's b]vfpF5g\ . r]sj's …hg}sf ;fFrf]Ú x'g\ Sof/ . pgn] lhGbuLe/ ;a}nfO{ 7u], 9fF6], em'SSofP . pgnfO{ cfˆgf] hLjgsf] clGtd sfnv08df 5f]/f5f]/Lx¿n] em'Sofpnfg\ eGg] 8/ 5 . pgn] 5f]/f5f]/LnfO{ ToxL snf;Lk t l;sfPsf 5g\ . ;fob cfhsf oflGqs, x[boljxLg, :jfyL{ o'un] To:t} a]Odfg :jfyL{ dflg;x¿ dfq hGdfpg] xf] ls <
Ps 8]9 3G6f a;]/ 5f]/f, a'xf/L, 5f]/L, HjfOFx¿ kms{G5g\ . kmls{Fbf pgLx¿sf] cg'xf/df s'g} ljiffbsf] w;f{x¿ x'Fb}g . …3f6df d'bf{ ;]nfP/ kmls{Psf dnfdLx¿ / ltgLx¿df s]xL km/s 5}gÚ, uf}/j ;f]Rg k'U5g\ . tNnf] tnfdf c¿ j[4x¿sf] sNofªdNofª ;'lgG5 . bzsf}+ nfdf] lhGbuL latfPsf] cfˆgf] 3/af6 pgLx¿ nv]l6P ls lg:s]/ cfP . cfkm}n] agfPsf] …;'gsf] cG8fÚ kfg]{ …dfgj ;+;f/Ú sf] cfof]hgfn] pgLx¿nfO{ 3/kl/jf/af6 cnu kl/j]zdf x'TofPsf] 5 .
æcf] xf], pkm\ . lbSbf/ nflu/x]sf] 5 oxfF dnfO{ . s:tf] lbSs nfUbf] kl/j]z . 3/ kmsf}{F . oxfF a:g ;lsGg xf]nf .Æ lxSs lxSs ?Fb} ;f}Gbof{ elG5g\ .
æs]xL lbgdf afgL eOG5 xf]nf .Æ uf}/j klg pbf; g} ePsf 5g\ .
æxf]Og, xf]Og . 3/} kmsf}{F . d oxfF w]/} afFlRbg‘ .Æ
æs:tf] s'/f u/]sL . of] …dfgj ;+;f/Ú t ;+;f/sf] nflu Pp6f pbfx/0f xf] . xfdL g} a;]gf‘} eg]=== .Æ
ækb}{g, pbfx/0f ;'bfx/0f aGg .Æ cfOdfO{sf] l9kL, x'g klg t ca pgLx¿nfO{ s] rflxPsf] 5 / < 5f]/f5f]/L ;d]tsf] Pp6f /dfOnf] kl/jf/ Û
uf}/j df]afOn kmf]g xftdf lnG5g\ / cd/nfO{ kmf]g u5{g\ . æcd/, t]/L cfdf oxfF a:g dflGbg . /f]O/x]sL 5] . lng cfpF5;\ ls <Æ
ætkfO{Fx¿ g} a:g' x'Gg eg] t xfd|f] Toqf] nufgL 8'Ag ;S5 .Æ
æt]/L cfdfl;t s'/f u/ .Æ uf}/j ;f}Gbof{nfO{ df]afOn lbG5 .
æx]nf], cd/ d oxfF a:g ;lQmgF .Æ
æcfdf s]xL lbg t a;]/ x]g'{;\ .Æ
æcxF, s]xL lbg t afFRg] xf‘} xfdLx¿ . lng cfOh . tF cfpb}g;\ eg] klg uf8L k7fOb] . xfdL cfpF5f}‘ .Æ ;f}Gbof{ ?lG5g\ .
æcfdf g?g'xf];\ . cfh a:g'xf];\ . ef]ln xfdL cfpF5f}‘ clg ;Nnfx u/f}nf .Æ df]afOn kmf]g cd/n] …l8:sg]S6Ú u5{ .
cf]5Øfgdf 8ª\u|Ë ;f}Gbof{ k5fl/G5] / ?Fb} eG5]— æltdL ;'gn] k'l/P/ d/ . uf}/j, ;'gsf] knËdf ;'t]/ d/ . t/ d ;'gn] k'l/P/ dg{ rfxGg‘ . s]xL lbg afFlrg] a'9];sfn :jtGqtf;fy afFRg rfxG5' .Æ
æ;f}Gbof{, ca d < d ;DklQsf] lkFh8fdf s}b ePsf] 5' . d ltdLnfO{ :jtGqtf lbg ;lQmgF .Æ p;sf] cfFvfaf6 cfF;' v:5 ,eG5— æd]/f] xftaf6 ;do / zlQm lrKn]/ uO;s]sf] 5 .Æ
ef]lnkN6 cd/, ;Db]g, gfo'df / a'xf/Lx¿ cfpF5g\ . 3/df h:t} …dfgj ;+;f/Úsf] j[4f>dsf] sf]7fdf kfl/jf/Ls hd36df nfdf] 5nkmn x'G5 . ;f}Gbof{ / uf}/jn] ToxL cf>ddf a:g'kg]{ ;a}sf] lgrf]8 x'G5 . k+v]6f sfl6Psf] kG5Lx¿ em}‘ pgLx¿ ToxfF g} ylRrG5g\ .
lbgx¿ laTb} hfG5g\ . r]o/k;{gsf] x}l;otn] j[4f>ds} uf8Ldf lbge/ ;f}Gbof{nfO{ ljleGg 7fpFdf 3'dfP/ uf}/j ltgsf] kL8fnfO{ sd kfg]{ sf]l;; u5{g\ . lbge/ t ;f}Gbof{sf] dg e'lnG5 t/ ha /ft k5{, cU3f]/ lgof;|f] dx;'; ul5{g\ / ToxfF ga:g] /6 nufpg yflN5g\ . Tof] /6n] uf}/j klUnG5g\ . pgL klg 3/ kms{g rfxG5g\ t/ 5f]/fx¿sf] OR5fdf pgL k/flwg eO;s]sf 5g\ . pgsf] OR5fn] ca s]xL rNb}g . b'lgofFnfO{ b]vfpgsf nflu ;j{;'lawf ;DkGg …dfgj ;+;f/Ú df v';L;fy pgLx¿ al;/x]sf 5g\ . ;xh d[To'sf] k|tLIff/t 5g\ .
cd/ / ;Db]g a]nfa]nf cfpFy] . …dfgj ;+;f/Ú sf] cfoJoo / k|ultaf/] 5nkmn uy]{ . pgLx¿n] ;/sf/L hflu/ klg 5f8]/ ToxfF g} k"0f{sfnLg sfd ug{ yfn]sf 5g\ . c:ktfn, c:ktfnn] ;~rfng u/]sf] :jf:Yo lzIff OlG:6Ro'6 ;kmntf ;fy w]/} cfDbfgL ub{} ;~rfng eO/x]sf] 5 . cd/ To;sf k|d'v lgb]{zs 5g\ . ;Db]g lgdf{0f / ;Def/sf sfo{x¿ x]5{g\ . 7"n} /sdsf] lgdf{0f / ;Def/ sfo{x¿ ;~rfng eO/x]sf] 5 . dgUu] cfDbfgL 5 . 5f]/Ln] hg;Dks{ / Joj:yfkg ;Defn]sL l5g\ . ;a}hgf ;Gt'i6 5g\ . s]jn ;f}Gbof{ / uf}/j c;Gt'i6 5g\ cfˆgf] lgoltb]lv .
;f}Gbof{ hlthlt …3/ kmsf}{+Ú elG5g\, ToltTolt w]/} …;'gsf] knªÚ sf] s'/f dfq uf}/j 5f]/fx¿;Fu u5{g\ . eG5g\— æxfdLnfO{ 3/ kmsf{P/ n}hfpm, nfb}gf} eg] oxfF ;'gsf] knª agfOb]pm .Æ
5f]/fx¿ xfF;]/ hjfkm lbG5g\— æx'G5, xfdL tkfO{Fx¿sf nflu ;'gsf] knª agfO lbg]5f}‘ .Æ
æslxn] agfO lbG5f} <Æ
æl5§} .Æ
;f}Gbof{ lbgk|ltlbg lg/fz, xtf]T;flxt / uDeL/ x'g yflN5g\ . sd af]Ng], vfgfdf ?rL gx'g] / w]/} s'/f sfdx¿ klg la;{g yflN5g\ . 8fS6/n] …l8d]lG;ofÚ eG5g\ . a'9];sfndf nfUg] la;{g] /f]u xf] /] . pgL b'AnfpFb} klg hflG5g\ . ltgL nf]Ug], 5f]/f5f]/L / c¿x¿;Fu sd af]Ng], gxfF:g] / Psf]xf]/f] eO/x]sL x'lG5g\ . cd/ / c¿ 8fS6/x¿n] x]bf{ To:tf] uDeL/ /f]u s]xL b]lvFb}g . t/ ltgsf] dg ;w}F /f]O/x]sf] x'GYof], slNk/x]sf] x'GYof], …cg]sf}+ b'Mv, si6 / kl/>d ul/g\, cflv/ hLjgdf ltgn] s] kfOg\ <Ú j[4f>dsf] jf;, k6Ss} ltgnfO{ dg k/]g . j[4f>ddf a:g yfn]sf] Ps jif{ glaTb} ltgsf] b]xfj;fg x'G5 .
d[To' ;+:sf/ eJo x'G5 . cfdfsf] d[To'df 5f]/f, 5f]/L, a'xf/Lx¿ /f]O6f]kn] klg ltgLx¿ leqL x[bosf] txb]lv g} b'Mlv ePsf] b]lvPg . cfdfsf] d[To'nfO{ ltgLx¿n] Pp6f dfd'nL :jfefljs 36gfsf ¿kdf lnP . t/ uf}/jn] kTgLsf] d[To'nfO{ ;xh ¿kdf :jLsfg{ ;s]g . pm ljlIfKt h:t} eof] . p;sf] dl:tis z"Go x'g yfn]sf] 5 . hLjg vf]qmf] ePsf] efg x'g yfn]sf] 5 . hLjge/ 5nL s'/f u/]/ b'lgofFnfO{ 9f6]/, 5n]/, wf]sf lbP/ lgdf{0f u/]sf] :jfyL{ ;+;f/ p;nfO{ a]sf/sf], a]sfdsf] nfUg yfn]sf] 5 . k5'tfpg yfn]sf] 5, pm lsg Tolt w]/} :jfyL{, gLr, wf]s]afh / ax'¿kL 9fF6 eof] < p;n] lsg cfˆgf ;Gtltx¿nfO{ klg cfkm"h:t} :jfyL{, gLr, wf]s]afh, 5nL / ax'¿kL 9fF6 agfof] <
pm …dfgj ;+;f/Úaf6 3/ kms]{/ a:g rfxG5 . Ps lbg laxfg} ;a} cfˆgf ePsf ;/;dfgx¿ lnP/ 3/ hfG5 . 3/df gf]s/rfs/x¿ dfq} x'G5g\ . pm cfˆgf] k'/fgf] sf]7flt/ hfG5 . ;f}Gbof{;Fu p;n] bzsf}+ latfPsf] Tof] sf]7f :6f]/df kl/0ft ul/Psf] x'G5 .
pm a}7s sf]7fdf g} al;/xG5 . 5f]/fx¿nfO{ kmf]gdf hfgsf/L u/fpF5, æd ca 3/d} a:5' . d clxn] 3/df cfP/ al;/x]sf] 5' .Æ
æx'Gg a'jf . dfgj ;+;f/df tkfO{F ga;] xfd|f] s/f]8F}+sf] nufgL 8'Ag ;S5 . lsg r]o/ k;{gn] j[4f>d 5f8] eg]/ cg]sf}+ s'/fx¿ sfl6g yfNg]5g\ .Æ 5f]/fx¿n] kmf]gd} hjfkm lbG5g\ .
æd cfkm"n] yfk]sf] w/fkdf cfkm}‘ k/]F .Æ dgdg} uf}/j ;f]Rg k'U5g\ . æ;f}Gbof{ gePsf] ;+;f/df d]/f] s] 5 / < sf] 5 / <Æ lbge/ pgL 3/d} otfptf u/]/ a:5g\ . a]n'ls 5f]/fa'xf/Lx¿ hDdf x'G5g\ . a'xf/Lx¿ cfcfˆgf] sf]7fdf hfG5g\ . 5f]/fx¿ pgL;Fu s'/fsfgL ug{ cfpF5g\ .
æd PSn} Tof] dfgj ;+;f/df al:bgF .Æ
…ætkfO{F sxfF PSn} x'g'x'G5 < ToxfF tkfO{F h:tf] b'O{;o hgf j[4x¿ 5g\ . afns / ljBfyL{x¿ 5g\ / la/fdLx¿ klg 5g\ .Æ
æltgLx¿ d]/f cfˆgf xf]Ogg\ .Æ
æltgLx¿ ;a} r]o/k;{gsf cfˆgfx¿ x'g\ . tkfO{Fdfly ltgLx¿sf] 7"nf] e/f];f 5 .Æ
æe/f];f;/f];f uf]nL df/\ . xfd|f] sf]7f vfnL ub]{cf] . d To;}df a:5' .Æ
æx'Fb}g .Æ b[9 lgZrotfsf ;fy cd/ / ;Db]g eG5g\ . gf]s/rfs/x¿nfO{ cfb]z lbG5g\ æpxfF lktfnfO{ dfgj ;+;f/ k'/fO{ b]cf] .Æ
uf}/j hfg dfGb}gg\, c6]/ u/L ToxL a:g] c8\8L lnG5g\ . æaf]s]/ n}hfcf] gÆ cd/ km]l/ s8f cfb]z lbG5 .
b'O{hgf gf]s/x¿n] pgnfO{ kfv'/fdf ;dft]/ emØfª\nfª em'ª\n'ª kfb}{ df]6/df a;fpF5g\ . 8«fOe/ / tL gf]s/x¿n] ha/h:tL g} p;nfO{ j[4f>d k'¥ofP/ yrf5{g\ .
pm /utsf] cfF;' lkP/ a:5 . ;DemG5, pm ca ;fdYo{xLg eP5, a]sfd] eP5 . b'lgofFnfO{ b]vfP/ 5f]/fx¿sf] sdfO vfg] efF8f] eP5 . ef]lnkN6 5f]/LHjfOF;Fu} a:g] lgwf] u/]/ pm 5f]/Lsf] 3/ k'U5 . 5f]/LnfO{ 3/ klg pg}n] agfP/ lbPsf lyP . k|fWofks HjfOF dfq 3/df x'G5g\ .
æa:gf];\ a'jf . cf/fd} x'g'x'G5 .Æ xFl;nf] eP/ cfTdLotf;fy k|fWofks ;f]W5g\ .
æcf/fd} 5' . 5f]/L vf]O <Æ
æsfddf uPsL l5g\ . d af]nfpF5' .Æ k|fWofksn] df]afOn kmf]gdf 5f]/L kqsf/nfO{ va/ u/] . kqsf/ 5f]/L Jo:t ePsfn] t'?Gt} cfpg ;lsg .
a]n'ls kqsf/ 5f]/L, 8fS6/, OlGhlgo/ 5f]/fx¿ Ps;fy cfpF5g\ / uf}/jnfO{ cs}{ nf]saf6 cfPsf] …PnfOgÚ nfO{ em}‘ 3'/]/ x]5{g\ .
æn a'jf t km]l/ otf kf] cfpg'eP5 .Æ cd/ eG5 .
æcfPF lg . ltdLx¿n] 3/df a:g lbPgf} . d ca 5f]/LHjfOF;Fu a:5' .Æ
æemg Tof] t x'Fb}x'Gg . dfgj ;+;f/sf] g} a]OHht x'G5 .Æ
æs] sf] a]OHht < d r]o/k;{g x'F . cfkm" v';L h] klg ug{ ;S5' . c¿ j[4x¿;Fu} dnfO{ ToxfF a:g} k5{ eGg] s'g} lgod 5}g . ;fy} d lgw{g j[4 xf]Og . <Æ
æk};fsf] s'/f] xf]Og . dfgj ;+;f/sf] …u'8ljnÚsf] s'/f] kf] t . ev{/ dfq k|rf/k|;f/ eP/ cfDbfgL lbg yfn]sf] 5 . tkfO{Fsf] sf/0fn] :yfkgf eof], rln/x]sf] 5 . ;'gsf] cG8f lbg yfn]sf] 5 . ;'gsf] cG8f lbg] dfgj ;+;f/ km]l/ tkfO{Fsf] sf/0fn] ab\gfd gxf];\ .Æ ;Db]g eG5 .
æ;'gsf] cG8f g} lbO/x]sf] 5 eg] dnfO{ ;'gsf] knª b]pm .Æ
æx'G5, ;'gsf] knª lbg] 5f}‘ . lx8\gf];\ dfgj ;+;f/ .Æ
dgn] gdfgL gdfgL km]l/ uf}/j …dfgj ;+;f/Ú kmls{G5g\ cyjf ha/h:tL g} pgnfO{ Toxf‘ k'¥ofOG5 . ca Tof] g} p;sf] clGtd cf>o ynf] /x]5 . pm ToxfF ga;L sxfF hfg ;S5 < 8fF8fsf] 3fd eO;s]sf] p;sf] OR5f s;n] kf] sb/ u5{ / <
lbgx¿ laTb} uP . ca p;nfO{ x]g{ 5f]/f5f]/Lx¿ sd cfpF5g\ . a'xf/Lx¿ gcfPsf] t dlxgf}‘ eO;Sof] . cfkm"n] kfO/x]sf] dfgl;s kL8f 5f]/fx¿dfly x:tfGt/0f ug{ pm pgLx¿nfO{ kmf]g u5{ / dfu u5{ æ;'gsf] knª .Æ
æx'G5, x'G5 . NofO{ lbG5f}‘ .Æ pgLx¿ elg/x]sf x'G5g\ .
pgL hlt w]/} lrGtf, kL8f / dfgl;s ;Gtfkdf 8'A5g\ Tolt w]/} …;'gsf] knªÚ sf] dfu u5{g\ .
æ;fFRr} NofOlbG5f} t ;'gsf] knª <Æ
æ;fFRr}, ;fFRr} . kl;{ NofOlbG5f}‘ .Æ 5f]/fx¿sf] hjfkm ;'g]/ pm dSv x'G5 . ;'gsf] knª kfP To;}dfly ;'t]/ d[To'j/0f ug]{ pm klxnf] dflg; x'g]5 .
pm /ftel/ 56kl6P/ lgbfpg ;s]g . ef]lnkN6 klg lbgel/ ;'gsf] knªsf] af/]df ;f]Rbf;f]Rb} lbg laTof] . /flt klg ;'gs} knªsf] af/]df ;f]lr/xØf] . æd}n] dflg;x¿nfO{ ;'gsf] jf wgsf] jiff{ x'G5 eg]/ s}of}‘ cfˆgf of]hgfx¿df wg nufgL ug{ nufP/ pgLx¿nfO{ d"v{ agfPF . pgLx¿nfO{ 9fF6]/, em'SofP/ n'6]F . cfˆgf] :jfy{ k"/f u/]kl5 pgLx¿l;t tNnf]:t/sf] gLr Jojxf/ u/]F . wf]sf lbP/ cfˆgf] b'gf] ;f]emØfPF . st} d]/f 5f]/fx¿n] klg dnfO{ wf]sf lbg ;'gsf] knª NofOlbg] s'/f u/]sf xf]Ogg\ < h:tfnfO{ t:t}, b'lgofFnfO{ d}n] cfhLjg em'SofPF, of] a'9];sfndf PSnf], ljsn d a'9fnfO{ pgLx¿n] lglZrt ¿kdf em'Sofpg]5g\, 9fF6\g]5g\, wf]sf lbg]5g\ . h:tf] /f]Kof] To:t} kmN5 .Æ
æxf]Og, xf]Og xf]nf . dfgj ;+;f/n] g} s/f]8f}+ sdfO/x]sf] 5, d}n] g} ltgLx¿nfO{ s/f]8f}+ ;DklQ sdfOlbPsf] 5' . ;'gsf] knª agfpg] k|r'/ k};f 5 pgLx¿;Fu . ;'g t slt lsnf] nfUbf] xf]nf < knª l;Ën t agfP xf]nfg\ . ;f}Gbof{ 5}gg\, d Pshgf dfq c6\g] knª=== .Æ
geGb} laxfg eof] . 5, ;ft, cf7, gf}, b; aHof] k|tLIff ug'{ slt ufx|f] x'G5 . cw}o{tf;fy otfptf u¥of], 5f]/fx¿nfO{ kmf]g dfq} krf;f}+ k6s u¥of], pgLx¿ eG5g\, …cfpFb} 5f}‘ .Ú
…;'gsf] knª NofpFb} 5f} <Ú
…NofpFb} 5f}‘ .Ú
pgLx¿sf] sf/ tn cl8of] . kl5kl5 s'g} 6«s jf 6«]S6/ cfO/x]sf] 5 ls < ;'gsf] knª xf] ;fgf] ;'/Iffn] Nofpg ;lsG5 / < ;fob k|x/Lsf] ;'/Iff;fy cfO/x]sf] xf]nf . ca oxfF klg t rf}aL;} 3G6f kfn]kx/f, ;'/Iffsf] aGbf]a:t x'g' k¥of] . ;L;Ll6eL Sofd]/f h8fg x'g'k¥of] . To;sf] aGbf]a:t ug{ kf] cfO/x]sf 5g\ ls, pgLx¿ <
pgLx¿ sf]7fdf k|j]z u5{g\ . Ps cfk;df x]/fx]/ u5{g\ . pgLx¿sf] ;fydf s]xL 5}g .
ævf]O t ;'gsf] knª <Æ
æP, /fd], tn sf/sf] l8sLaf6 lnP/ cfOh t .Æ
æx;\ .Æ /fd] lng hfG5 .
æxf]Og logLx¿n] ;fgf] sf6'{gdf c6\g] ;'gsf] ;fgf] knª agfPsf xf]nfg\ . ;fg} eP klg b;aL; tf]nf ;'gsf] xf]nf . Tof] g} eP klg lrQ a'emfpg' knf{ . dg'{eGbf cufl8 s'g} k/f]ksf/L ;+:yfnfO{ bfg lbpFnf . xf]Og Tof] eGbf t Do'lhodnfO{ kf] pkxf/ lbg' pko'Qm xf]nf . ToxfF eP w]/} dflg;x¿n] x]5{g\ .Æ uf}/j dgdg} ;f]lr/x]sf] x'G5 .
/fd] ;'Gb/ ¥ofk/n] a]l/Psf] sf6'{g lnP/ cfpF5 .
æToxL xf] ;'gsf] knª <Æ pm cWo}o{tf ;fy ;f]W5 .
æxf] .Æ b'a}hgf Ps;fy hjfkm kmsf{pF5g\ .
pgLx¿ b'a}hgfn] p7fP/ Tof] sf6'{g a'jfnfO{ x:tfGt/0f u5{g\ . pgLx¿n] o;/L prfn] ls Tof] sf6'{g lgs} ux|f} 5 . pgn] xftdf lnP, To:tf] ux|f} 5}g . sf6'{g lbO;s]/ tL b'a}hgf km6fkm6 lx8L klg xfN5g\ .
¥ofk/n] a]l/Psf] sf6'{gleq ;'gsf] knª 5 . æ;'Tg ldNg] knª t xf]Og, s]6fs]6Ln] v]Ng] ;fgf] v]nf}gf knª xf]nf . ;fg} eP klg s] ef] /=== ;'gsf] t xf] .Æ pm ;DemG5 . æclxn] vf]nf‘} ls e/}== . c¿nfO{ klg b]vfP/ vf]nf}‘ ls=== . xf]Og ;'gsf] knª xf], ;a}nfO{ b]vfpg ldNb}g, uf]Ko /fVg' k5{ .Æ
lgs} a]/ cndn u/]/ pm ¥ofk/ Roft]/ …sf6'{gÚ vf]N5 . ToxfFleq klg ¥ofk/n] a]l/Psf] ;fgf] lstfa cfsf/sf] aS; 5 . pm To;nfO{ klg RofT5 . vf]O sxfF 5 ;'gsf] knª < /ËLg cfj/0f ePsf] lstfa kf] 5 . lstfasf] gfd uf]N8]gdf n]lvPsf] 5— …;'gsf] knª .Ú
uf}/j 5Ss k5{g\ . s] u/]sf xf]nfg\ 5f]/fx¿n] < pm 5fFufaf6 v;]em‘} tntn cgGt sfnf] ulx/fOleq cyjf Anfs xf]nleq v:t} uPsf] cg'e"lt ug{ k'U5 . an}n] cfkm"nfO{ lgoGq0f u/]/ Tof] k':ts kN6fpF5 . ;lrq afnsyf, sf6'{gh:tf] To;sf] klxnf] k[i7df 7"nf]7"nf] ;'gf}nf] cIf/n] …hGdb]lv ;'? x'g] hLjgsf] syfÚ n]lvPsf] x'G5 . k':tssf] kGgf cToGt afs'nf] x'G5 . pm bf];|f] kGgf kN6fpF5 . ToxfF n]lvPsf] x'G5, …afnssfn .Ú
pm csf]{ kGgf kN6fpF5, …tGg]/Lsfn, ljjfx / 5f]/f5f]/L .Ú
pm csf]{ kGgf kN6fpF5, …kf}9fj:yf / j[4fj:yf .Ú
pm km]l/ csf]{ kGgf kN6fpF5, …d[To' .Ú
pm km]l/ csf]{ kGgf kN6fpF5, …d[To' ;To xf] eGg] yfxf kfPkl5 lsg rflxof] ;'gsf] knª <Ú
…;'gsf] knªsf] syf ;dfKt .Ú clGtd kGgfdf 7"nf] ;'gf}nf] cIf/df n]lvPsf] x'G5 . tL cIf/sf] k[i7e"lddf cToGt snfTds dfof¿kL ;f+;fl/s hLjgsf ;hLj lrqx¿ sf]l/Psf x'G5g\ .
uf}/jsf] xftaf6 k':ts …;'gsf] knªÚ 5'6]/ e'O{df kmØfTt em5{ . pm d'lR5{t eP/ 8ª\u|Ë e'OFdf k5fl/G5==== .
…;'gsf] knªÚ syf ;dfKt .
@)^*, c;f/ @$
w/fg
k|:t't clGtd cfofd syf ;ª\u|xsf syfx¿ lgDg klqsfx¿af6 ;ª\u[xLt ul/Psf] xf]
!= gflt ul/df ,k"0ff{ª\s #$^ -c;f]h @)^*_
@= csf]{ pHofnf] ul/df jif{ M #!, cª\s M&, k"0ff{ª\s @^&, c;f/ @)&)
#= s] hLjg gf6s xf] < ;dsfnLg ;flxTo k"0ff{Í–^! -@)^&, ;fpg–ebf}–c;f]h_
$= uf9f k|]d ;dsfnLg ;flxTo -sflQs–dª\l;/–k'; @)^*, cÍ – k"0ff{Í ^^_
%= tkZjL dxfTdf dxfdfgj ul/df jif{ @*, cª\s !@, k"0ff{ª\s ##^, dª\l;/ @)^&_
^=;lxb kl/jf/ ;dsflng ;flxTo k"0ff{ª\s &@ -@)&! Dfª\l;/–df3_
&= lj:yflkt d'6' dw'ks{ jif{$%Mc+s !@,k"0ff{ª\s – %@&, @)&), j}zfv
=
*==/fhg}lts sfo{stf{ ;dli6 jif{ #^ cª\s (& -@)&@ h]7–c;f/_
(=cfdfsf] dg efg' jif{ %!, cª\s !&*, c;f]h–sflQs @)&!
!)=cfˆg} syf–joyf ul/df k"0ff{ª\s #*#, c;f]h @)&
!!=c;fdlos lgwg k/b]zL laDax¿==== -;flxlTos dfl;s_ jif{ ^ cª\s ^ -@)&!_
!@= KofhL k"mn dw'ks{ jif{ $& M cª\s ^ M k"0ff{ª\s %$% sflQs @)&!
!#=b'O{ lbgsf] kfx'gf ul/df k"0ff{ª\s #*( -r}t, @)&#_
!$=zflGt wfd hgdt -;flxlTos dfl;s_ jif{MM#!,cÍ *, ;'g;/L ;flxTo ljz]if M,;flxlTos,cÍ M @)$-@)&!,efb|_
syfsf/n] eGg} kg]{ s'/f
n]Vg'h:t}
5fKg' Pp6f n]vssf] lglDt ;lhnf] x'Fb}g . n]v]sf] 5flkPg eg] n]vssf] kl/>d,
efj / ljrf/ kf7s;dIf gk'Ubf n]vg cw'/f]ck'/f] g} /xG5 . k|sfzg u/]/ kf7s;dIf
k'Ug d2t ug{'x'g] k|sfzs kfFrkf]v/L k|sfzg, /fd >]i7 / /f]zg bfxfnnfO{ w]/}
wGojfb Û oL syfx¿ klxnf]kN6 cfˆgf] ;DkfbsTjdf /x]sf] klqsfdf k|sfzg u/]/
kf7s;dIf k'¥ofpg'x'g] ;Dkfbsx¿k|lt cfef/ JoQm u5'{ ;fy} oL syfx¿nfO{ of] ¿kdf
cfpg ljljw ;'emfj lbO{ -/ z'4fz'l4 x]l/ -x6fpg]__ d2t ug'{x'g] k|f=8f= uf]kfn e08f/L, k|f=8f=
v]d bfxfn, k|f=8f=ef]nfgfy kf]v/]n, ;xk|fWofks xl/k|;fb bfxfn / cGo ;fyLefO{x¿k|lt
cg'u[lxt 5' . dnfO{ n]Vg / k|sfzg ug{
cg'k|]l/t ug]{ (! jlif{o cfdf lzjdfof /fO{nfO{ ;]jf9f]u, kTgL nIdL /fO{,
5f]/fx¿ z}n]z /fO{, ;fog /fO{ / ;[hg ;/0f /fO{ / a'xf/Lx¿ cGhfgf /fO{ / sf}zLnf
/fO{x¿nfO{ x[bob]lv z'e cflzjf{b lbb} k|z+;f / sb/ u5'{ . gfltgfltgLx¿
;fdgf /fO{, ;fl~hgf /fO{, ;Rr]Gb| /fO{, ;'e]Gb| /fO{ / ;]lnd /fO{x¿nfO{ sf]kfsf] dfofKof/ ck{0f ub{5' . alxgLx¿ ;'b]z /fO{
af]xf]/f, lahofnIdL /fO{ u'?ª / pgLx¿sf kl/jf/nfO{ z'e cflzjf{b 5 . ;fnf
dn's/fh /fO{, alxgLx¿ ;Ktnl5 /fO{,
s'df/L /fO{, eujlt /fO{,go]Gb|f /fO{,rGb|f /fO{
eb} /fh' /fO{, eb}gLx¿ lbksnf /fO{, ladnf /fO{ ;fnLx¿ kljqf /fO{, b'uf{ /fO{,
efO{ c?0f /fO{, wd{/fh /fO{, efGhL lgtf /fO{, efGhf k|zfGt /fO{ / cGo
gftfuf]tfx¿ h;sf] ;/;xof]u gePsf] eP
hLjg ;+3i{fsf] e'd/Laf6 kf/ kfP/ of] syf ;ª\u|x lg:sg ;Dej lyPg, pxfFx¿
;a}nfO{ x[bosf] ulx/fO{af6 cfef/ JoQm ub}{ s[t1tf k|s6 u5'{ . c;fdlos lgwg eO{
;s]sf ;fnf :j= nf]s/fh /fO{k|lt xflb{s >4f~hnL ck{0f u5'{ .
hLjgsf] ljleGg sfnv08df cg]sf}F ;fyLx¿, cfkmGTfx¿ / z'e]R5'sx¿sf] ;fy;xof]u kfPsf] lyPF / kfO{/x]sf]5' . ;a}nfO{ ;Dem]s} 5', cfhGd ;lDem/xg] 5' . pxfFx¿ ;fd' ;b}j gtd:ts 5' . ;a} ;fyLx¿, cfkmGTfx¿, ;flxTosf/ ldqx¿, kf7sx¿ / z'e]R5'sx¿nfO{ x[bob]lv cfef/ JoQm u5'{ ;fy} wGojfb lbG5' . cGtdf cem} cd"No ;'emfj ;xof]u / ;fysf] ck]Iff u5'{ . ho hLjg Û ho ;flxTo Û
JolQmut ljj/0f
n]vssf] Gffd M—;/0f /fO{ -k"/f gfd M— ;/0f s'df/ /fO{_
hGd :yfg M— l5gfdv', ef]hk'/
hGd ldlt M— @))$ r}q @$, ;f]daf/
7]ufgf M— w/fg !(÷!#( kmf]g —+++++((& @% %@)&$@, df]= (*$@)%%@^@
Email- raisaran50@gmail.com
k|sflzt k':tsx¿ M—
-!_ s]xL syf s]xL sljtf -;xn]vg_
-@_;fyL -lgaGw ;ª\u|x_
-#_ dfgj ;+;f/ -pkGof; _
-$_ clGtd :jLsf/f]lSt -syf ;ª\u|x_
-%_p8fg -o'jf_ dgsf] -pkGof;_ OG6/g]6df dfq k|sflzt, https://saran-rai.blogspot.com/
-^_ cf]Olng] k"mn - sljtff ;ª\u|x_
-&_ clGtd cfofd -syf ;ª\u|x_ xftdf
k'/:sf/M—
-!_ /fli6«o lzIff k'/:sf/ -@)$&_
-@_ lq=lj= lb3{ ;]jf kbs -@)%*_
-#_ efg' /rgf k'/:sf/–@)&!
;Ddfg–clegGbg—
ljleGg ;+w;:yfx¿af6 ;Ddflgt–cleglGbt

Comments
Post a Comment